236) KRALİÇE’YE BU KATLİAM HATIRLATILDI MI?
KRALİÇE’YE BU KATLİAM HATIRLATILDI MI ? BU UNUTULUR MU ? (Ama maalesef unuttuk…) Birinci Dünya Savaşı’nda İngilizlere, 150 bin askerimiz esir düştü. Bu askerlerden bir kısmı da Mısır’ın İskenderiye şehri yakınlarında bulunan Seydibeşir Usare Kampı’na hapsedildi. Kampın tam adı, ‘Seydibesir Kuveysna Osmanli Useray-i Harbiye Kampı’ idi. Bu kampta, 1918’de Filistin cephesinde esir düşen 16. Tumen’in […]
235) YÜZYILLARA GÖRE, TÜRK DÜNYASI
YÜZYILLARA GÖRE TÜRK DÜNYASI Türklerin Ana Yurdu: Orta Asya ve Sibirya Eski Türkler Orhun Yazıtları’nda kullanılan dil, Türk dilinin ve Türk halklarının çok eskiye dayandığını göstermektedir. Hunlar öncesi Türk toplulukları hakkında, Karasuk kültürü Afayesnova kültürü Andrenova kültürü Anav kültürü olarak adlandırılan dört ana bölgeden bahsedilmektedir. Eski Türkler hakkında Şölgentaş, Kurgan, Pazırık kalıntıları bulunmaktadır. Eski Türkler […]
234) ŞAYSEP (Türkmen Gelin Takısı)
ŞAYSEP (TÜRKMEN GELİN TAKISI) Türkmen takıları, ince bir zerafete sahip olup sırlarla doludur. Çok eski bir tarihe sahip olup Türkmen kültürünün en önemli öğelerinden biridir. Geçmişten günümüze gelen Altın ve gümüş işlemeli Türkmen takılarının her biri bir başyapıt niteliğindedir.Değerli taşların yerleştirilme tarzı, geometrik şekli ve verilen biçim, onlara bakanlarda hayranlık ve takdir hissi oluşturmaktadır. Türkmen […]
233) ERMENİLER’İN “VAN” KATLİAMI (17 Mayıs 1915)
VAN DÜŞTÜ!.. (17 Mayıs 1915) Doğu Anadolu’da karların erimeğe başlaması ile birlikte başlayan olaylar gün geçtikçe Ermenilerin lehine ve Türklerin aleyhine gelişmeye başladı. 8 Mayıs günü, Van şehrinin merkezinde Ermenilerin bir Türk mahallesine hücum ederek birçok evi yaktıkları bildirildi. Bütün olarak dış güçlerce silahlandırılmış ve donatılmış Ermeni Halkı, ele geçirdikleri her sokak ve her mahallede […]
232) MEVLANA VE TÜRKLÜK
MEVLANA VE TÜRKLÜK — “Mevlana” kelimesinin anlamı nedir? Mevlana, “Efendimiz” anlamına gelmektedir. Gerek sağlığında, gerekse ölümünden sonra, saygı için bu adla anılmıştır. Mevlana “Molla Hünkar” “Mevlay-ı Rum” (Anadolu’nun Efendisi) ve Mevlevi adlarıyla da anılmıştır. — Mevlana’nın Asıl Adı Nedir? Asıl adı, Muhammed olan Celaleddin’in daha yaygın unvanı Mevlana Celaleddin-i Rumi’dir. Ona Rumi denilişi, sanat ve […]
231) TÜRK DÜNYASI’NIN BÜTÜNLEŞMESİ NASIL OLMALIDIR?
Milli Meselemiz: TÜRK DÜNYASININ BÜTÜNLEŞMESİ NASIL OLMALIDIR? 1) Anadolu Türkleri ile Dünyanın her köşesindeki Türklerin bütünleşmesi “Türk Dünyası”nın bir numaralı milli hedefi olmalıdır. 2) Anadolu Türkleri (Türkiye) ise, Türk Dünyasının “beyni” ve İslam Dünyasının “kalbi” durumundadır. 3) Türk Dünyasının bütünleşmesi, İslam Dünyasının birleşmesinin itici gücü ve ona yön veren kılavuzu olmalıdır. 4) Anadolu Türkleri ile […]
230) AHİLİK NEDİR?
AHİLİK NEDİR? ————————————————————— “Ahi” kelimesinin kaynağı hakkında iki farklı görüş vardır: Bunlardan biri, kelimenin Arapça “kardeşim” demek olan “ahî” kelimesinden, ikincisi ise, Dîvânu Lugâti’t-Türk ve Atabetü’l-Hakâyık gibi kaynaklarda geçen ve “eli açık, cömert” anlamlarına gelen Türkçe “akı” kelimesinden geldiği görüşüdür. Ahi kelimesinin Türkçe kökenli olduğunu ileri sürenlere göre, “akı” kelimesi Türkçede çok görülen bir ses […]
229) AHİ EVRAN KİMDİR?
AHİ EVRAN KİMDİR? —————————————————————————— Ahi Evran, bugün İran sınırlarında yer alan, devrinin önemli kültür merkezlerinden Hoy kasabasında doğmuştur. Ahi Evran’ın doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Ancak birçok kaynakta yer alan 93 yıl ömür sürdüğü bilgisinden hareketle, Hicrî 659’da (1261) öldüğü göz önünde bulundurulduğunda Ahi Evran’ın hicrî 566 (1171) yılında doğduğu anlaşılmaktadır. Anadolu’da Ahilik […]
228) ORTA ASYA, NERESİDİR? NASILDIR?
ORTA ASYA NERESİDİR? NASILDIR? İç Asya tam olarak neresidir? “İç Asya’nın Amur Irmağı’nın yukarı kavşaklarından başlayan en doğusundaki topraklarında, Ussuri taygası, Büyük Çin Seddi yönünde uzanır. İşte burada, hem kuzeyli hem güneyli öğeleri kendinde birleştiren florasıyla ve faunasıyla, yayvan yapraklı ağaçlardan oluşan ormanlarla karşılaşırız; kaplanın ren geyiği avladığı, yabanî asmanın […]
227) SABİR TÜRKLERİ (SİBİR-SABAR)
SABİR TÜRKLERİ (SİBİRLER – SABARLAR) Önceleri Isık Gölü civarında oturuyorlardı. Avarlar’ın baskısıyla batıya göç edip Ural dağlarının güneyine yerleştiler. Vl. yüzyılda Kafkasların güneyine geçerek Bizans ve Sasanilerle ilişkiye geçtiler. Balak Han yönetiminde Anadolu’ya geçerek Kayseri, Konya ve Adana’ya kadar geldiler. (516) Avarlar’ın saldırısı sonucu (557) Göktürklerin hakimiyetine girmişlerdir. Sabirler, günümüz Sibirya’ya isimlerini vermişlerdir. Hazarlar […]
226) DEDE KORKUT
DEDE KORKUT Kitabın asıl adı “Kitab-ı Dede Korkut Ala Lisan-ı Taife-i Oğuzan” dır. Anlamı Oğuzların Diliyle Dede Korkut Kitabı’dır. Kitap on iki destansı hikaye ve bir mukaddimeden oluşmuştur. Hikayeler Kuzeydoğu Anadolu dolaylarındaki Müslüman Oğuzların hayatını anlatır. Fakat destanlar İslamiyet öncesi dönemden de izler taşımaktadır. Bu yüzden destanların oluşmasının daha erken evrelerde olduğu tahmin edilmektedir. […]
225) DİVANÜ LÜGATİ’T TÜRK’TE, ŞAMANİZME AİT KELİMELER
DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK’TE ŞAMANİZME AİT KELİMELER Mahmud Kâşgarî bu çok kıymetli eserini Türklerin bir devlet olarak İslâm dinini kabul ettiklerinden bir buçuk asır sonra Irak’ta, ihtimal Bağdat’ta oturduğu zaman yazmıştır. İslâm dünyasının kültür merkezi olan Irak’a ne zaman geldiğini bilmiyoruz. 1069-74 yıllarında en fasih ve beliğ Arapça ile büyük bir eser telif edebilen Kâşgarî’nin her halde […]
224) TAHTACI TÜRKLERİ
TAHTACILAR Üç yıldan beri Balıkesir bölgesinde araştırmalar yapmaktayım. Bu yörenin adı, Karası olup burayı açan beyin adından geliyor. Karası adının da Kara İsa’dan geldiği hakkında bir görüş vardır. Fakat bu görüşün dilimizin ses kuralları bakımından mümkün olup olmadığını söylemek yetkimin dışındadır. Maalesef Karası Oğulları hakkında pek az bilgiye sahibiz. Öyle ki Balıkesir yöresinin Karası Bey tarafından fethi tarihi bile […]
223) ÇEPNİ BOYU
ÇEPNİ BOYU Anadolu’nun Türkleşmesinde 24 Oğuz Boyu’na bağlı Türkmenlerin çok büyük rolü olmuştur. Bu çerçevede Karadeniz Bölgesi’ne yerleştirilen Oğuz Boylarına bağlı Türkmenler, gerek fetihler ve gerekse uygulanan iskan politikasıyla bölgenin Türkleşmesini sağlamışlardır. Prof. Dr. Faruk Sümer’e göre(1); XVI. yüzyılda, Amasya, Canik (Samsun), Çorum, Karahisar-ı Şarki, Kastamonu, Kengırı (Çankırı), Sivas ve Trabzon(2) sancaklarındaki yer adları incelendiğinde, […]
222) UNUTULAN TÜRKLER-7 “HAMSE TÜRKLERİ”
HAMSE TÜRKLERİNDE HALK KÜLTÜRÜ Bu yazımızda uzun süreden beri yapmaya çalıştığımız Hamse Türkleri’nin halk kültürüne dair bilgi vermeye çalışacağız. Hamse Türkleri konusunda karşılaştırma yaparken Huseng Subuti’nin eserinden yararlanıyoruz.[1] Hamse Türkleri hakkında Türk edebiyatında hemen hemen hiç bilgi yoktur. Bu yazımızda açıklamalarımız Zencan ağırlıklı olacaktır. Hamse Türklerinin sosyal teşkilatlanmalarına dair verilen bilgilerden sonra İran Türklüğünün […]
26) TÜRKLÜĞÜ SAVUNAN ŞEYHÜLİSLAM: MUSTAFA SUNULLAH EFENDİ
ŞEYHÜLİSLAM Mustafa Sunullah Efendi —————————————————————————– Cafer Efendizade Mustafa Sunullah Efendi (İskilip 1552 – İstanbul 10 Nisan 1612) Türk, Osmanlı devlet adamı, şair, müderris, kadı, kazasker ve şeyhülislam. Celali isyanları sırasında aldığı ve takındığı tavır ile devşirme sadrazamların Anadolu‘daki Türk varlığını yok etme planlarını engellemiştir. Bu üst yönetimde yer alan sert tartışmalarda Anadolu’da yaşayan Türklerin yanında yer alarak dönemin bir sadrazamı hakkında katli vaciptir fetvası vererek devşirmelerin Türkleri yoketme planlarını engellemiştir. Kendisinin de sürekli […]
221) 9 EYLÜL-EGE’NİN KURTULUŞU VE SONRASI
9 Eylül–Ege’nin Kurtuluşu ve Sonrası Batı Anadolu, Yunan Kuvvetleri çekilirken, çok büyük kayıplara uğradı. Dünyada hiçbir Orduda mevcut bulunmamasına rağmen, Çekilen Yunan birliklerinde daha önceden oluşturulmuş olan özel “yakma ekipleri” bu dönemde en başarılı Yunan askerleri olarak faaliyet gösterdiler. Deniz’e kadar bütün Türk şehir ve kasabaları büyük bir soykırıma uğratıldı ve yakıldı. Uygulanan taktikler hep […]
220) MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNİN ANAYASASI (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 20 Ocak 1921)
Millî Mücadele Döneminin Anayasası (Teşkilât-ı Esasiye Kanunu) 20 Ocak 1921 “Hâkimiyet bila kayd-ü şart milletindir. İdare usulü, halkın mukadderatını bizzat ve bilfiil idare etme esasına müstenittir.” 20 Ocak 1921 tarihinde 85 sayılı yasa olarak kabul edilen “Teşkilatı Esasiye Kanununun” birinci maddesi öylesine coşkun bir heyecanla karşılandı ve tezahürata neden oldu ki, Başkanlık kürsüsünde olan […]
219) TÜRK HALK İNANÇLARINDA, “HZ. ALİ” KÜLTÜ
TÜRK HALK İNANÇLARINDA “HZ. ALİ” KÜLTÜ Biz bu bildirimizde Şehriyar Haydar Baba Nevruz İlişkisinden yola çıkarak Türk Halk inançlarında Hz. Ali Kültü üzerinde duracağız. Bize göre Hz. Ali etrafında oluşan kült, Sünni, Şii – Caferi ve Heterodoks İslam kesimler arasında, bizim çalışma alanımız itibariyle bu inançlara mensup Türk kesimler bakımından çok ciddi bir halk […]
218) TARİHİ SÜREÇ İÇERİSİNDE, VATAN VE BAYRAK ŞİİRLERİ
TARİHÎ BİR PERSPEKTİF İÇİNDE MODERN TÜRK EDEBİYATINDA VATAN VE BAYRAK SEVGİSİNE ÖRNEK BİRKAÇ GÜZEL ŞİİR ———————————————————————— YAŞASIN VATAN Türk ruhunda ve Türk edebiyatında esâsen öteden beri mevcut olan vatan ve bayrak sevgisi modern Türk edebiyatının en önemli temalarındandır. Bu yazıda; tarihî bir perspektif içinde Türk şiirinin meşhur bazı şairlerinin şiirlerinden hareketle vatan ve bayrak […]