453) Türk Kültüründe Muhakemetü’l Lügateyn Eserinin Önemi
TÜRK KÜLTÜRÜNDE MUHÂKEMETÜ’L-LÜGATEYN ESERİNİN ÖNEMİ Bir milletin dili; hafızasını, düşünce dünyasını ve hayatı kavrayışını taşır. Dilimizin değerini bilmek, onunla meydana getirilmiş eserleri tanımakla başlar. Ali Şîr Nevâî’nin 1499 yılında Çağatay Türkçesiyle yazdığı Muhâkemetü’l-Lügateyn, Türkçenin anlatım gücünü savunan ve Türklerde dil bilincini güçlendiren temel eserlerimizdendir. Adı, “İki Dilin Muhakemesi” anlamına gelir. Nevâî bu eserinde Türkçeyi Farsçayla […]
452) Türklerde Dağ Kültü
TÜRKLERDE DAĞ KÜLTÜ Dağlar, Türk kültüründe yalnızca yeryüzünün yüksek ve heybetli oluşumları değildir. Yurdu koruyan, hayatı besleyen, ataların hatırasını taşıyan ve insana güven veren mekânlardır. Türklerin tabiatla kurduğu bağın güçlü yansımalarından biri olan dağ kültü, bu maddi ve manevi anlamların birleşmesiyle oluşmuştur. Gök Tanrı inancıyla ilişkili olarak dağların göğe yükselen dorukları kutsallık kazanmıştır. Yüksek yerler, […]
451) Türk Kültürünün Beş Temel Eseri
-Türkçe düşünmenin, adaletli yönetmenin, ahlaklı yaşamanın ve kültürel hafızamızı korumanın kaynakları: 1. Divânu Lugâti’t-Türk — Kaşgarlı Mahmud XI. yüzyılda, Araplara Türkçe öğretmek ve Türkçenin zenginliğini göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Türkçenin bilinen ilk kapsamlı sözlüğüdür. Açıklamalarının Arapça olması, hedef aldığı okuyucu kitlesiyle ilgilidir. Eserde kelimelerin anlamları yanında Türk boylarının konuşma özellikleri, atasözleri, şiirler, yer adları, gelenekler ve […]
450) Türk Halk Edebiyatında Aşıklık Kültürü
Aşıklık Geleneği Anadolu’nun kültürel belleğinin yanı sıra kültürel çeşitlilik ve zenginliğinin de önemli bir ifadesi olan Âşıklık geleneği; yüzyılların deneyimlerinden süzülerek biçimlenmiş, şiiri, müziği ve hikâye anlatımını içeren çok yönlü bir sanattır. Kendine özgü geleneği ve icrası olan âşıklık geleneğinin en önemli niteliği, döneminin yaşayış ve hayata bakış tarzını, etik ve estetik değerlerini yansıtarak geniş […]
61) Türk Kültüründe Oğuz Kağan Destanı’nın Önemi
TÜRK KÜLTÜRÜNDE OĞUZ KAĞAN DESTANI’NIN ÖNEMİ Oğuz Kağan Destanı, Türklerin köklü destan geleneğinin en önemli eserlerinden biridir. Yalnızca yiğitlik ve fetihleri anlatan bir kahramanlık hikâyesi değildir; Oğuz topluluklarının geçmişi nasıl anlamlandırdığını, birlik ve yönetim düşüncesini nasıl ifade ettiğini gösteren güçlü bir kültür anlatısıdır. Destanın farklı dönemlerde yazıya geçirilmiş nüshaları ve varyantları bulunur. Uygur harfleriyle yazılmış […]
449) Mitoloji, Destan ve Efsane Farkları Nedir?
MİTOLOJİ, DESTAN VE EFSANE Kültürel Hafızanın Üç Anlatım Biçimi İnsan, geçmişten bugüne yalnızca yaşadıklarını anlatmamış; nereden geldiğini, dünyayı nasıl anlamlandırdığını ve hangi değerleri yaşatmak istediğini de hikâyelere dönüştürmüştür. Bu anlatılar kimi zaman yaratılışı açıklamış, kimi zaman bir kahramanın mücadelesini kuşaktan kuşağa taşımış, kimi zaman da bir dağın, gölün veya tarihî yapının çevresinde şekillenmiştir. Mitoloji, destan […]
60) Atilla Destanı
ATİLLA DESTANI Bir hükümdarın ömrü, yaşadığı yıllarla sınırlıdır. Ancak milletlerin hafızasında bıraktığı iz, yüzyıllar boyunca yaşayabilir. Avrupa Hun Hükümdarı Atilla, tarihî kişiliğiyle olduğu kadar çevresinde oluşan destan ve efsanelerle de böyle bir iz bırakmıştır. Atilla Destanı denildiğinde, onun hayatı ve mücadeleleri çevresinde oluşan destansı anlatılar anlaşılmalıdır. Bu anlatılar özellikle Avrupa’nın edebî geleneklerinde korunmuş, farklı toplumların […]
59) Türk Kültüründe Ergenekon Destanının Önemi
TÜRK KÜLTÜRÜNDE ERGENEKON DESTANININ ÖNEMİ Ergenekon Destanı Türk Kağanlığı (Göktürk) destanıdır. Bir milletin varlığı, yalnızca yaşadığı topraklarla ve kurduğu devletlerle açıklanamaz. Dili, hatıraları, gelenekleri ve gelecek kuşaklara aktardığı değerler de o milletin varlığını besler. Destanlar, bu ortak hafızanın güçlü taşıyıcılarıdır. Milletlerin korkularını, umutlarını, mücadelelerini ve kendilerine nasıl baktıklarını anlatırlar. Ergenekon Destanı, Türk kültüründe varlığını koruma, […]
58) Türk Kültüründe Bozkurt Destanının Önemi
TÜRK KÜLTÜRÜNDE BOZKURT DESTANININ ÖNEMİ Bozkurt Destanı Türk Kağanlığı (Göktürk) destanıdır. Milletler, geçmişlerini yalnızca tarih kitaplarında saklamazlar. Destanlar, efsaneler, türküler ve simgeler de kuşaklar arasında hafıza taşır. Bu anlatılarda bir toplumun yaşadığı korkular, hayata tutunma çabası ve geleceğe ilişkin umutları yer bulur. Bozkurt Destanı, Türk kültüründe köken, korunma ve yeniden doğuş düşüncesini taşıyan önemli anlatılardan […]
446) Türkçeyi Bilinçle İşlemek
“Türk dili, dillerin en zenginlerindendir. Yeter ki bu dil şuurla işlensin. Ülkesini, yüksek istiklalini korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır.” Mustafa Kemal Atatürk Atatürk’ün 2 Eylül 1930 tarihinde Sadri Maksudi Arsal’ın Türk Dili İçin adlı eserine yazdığı bu söz, bize yalnızca Türkçeyi sevmeyi öğütlemiyor. Dilimizi şuurla işlemeyi de görev olarak gösteriyor. […]
426) ADALET VE HUKUK NEDİR?
ADALET VE HUKUK NEDİR? Adalet ve hukuk, çoğu zaman aynı anlamda kullanılan iki kavramdır. Oysa birbirleriyle yakın ilişkili olmalarına rağmen aynı şey değildir. Adalet; insana hakkını vermeyi, haksızlığı gidermeyi ve insanlar arasında tarafsız bir denge kurmayı amaçlayan ahlaki bir değerdir. Hukuk ise toplumsal hayatı düzenlemek ve adaleti gerçekleştirmek amacıyla devlet tarafından konulan, uygulanması yaptırıma bağlanan […]
448) Köy Enstitülerinin Kapatılması
KÖY ENSTİTÜLERİNİN KAPATILMASI Köy Enstitülerinin kapatılması; cehaletin, sömürünün ve toplumsal bilinçsizliğin güçlenmesine zemin hazırlayan önemli kırılmalardan biri olmuştur. Köy Enstitülerinin tasfiye süreci 1946-1947 yıllarında belirginleşmeye başladı. Çok partili hayata geçişle birlikte Köy Enstitüleri; “komünist, dinsiz, ahlaksız” gibi ağır ve çoğu zaman ideolojik suçlamaların hedefi haline geldi. Köy Enstitülerinin köylerde yarattığı aydınlanmadan rahatsız olan toprak ağalarının […]
447) Harda Türk var oralıyam
Sorma benden haralıyam Bu sualden yaralıyam Sinem çalım çarpaz dağlı Kalbi param paralıyam Kapısız bir kafesdeyim Ne farkı var haralıyam Vatanımda vatanımdan Aralıyam aralıyam Birdir bana Bakü, Tebriz Telafer, Ankara, Gence Türkistan’a söz gelince Sakın sorma haralıyam Harda Türk var oralıyam Harda Türk var oralıyam! Bu şiir, Türkistan Türk’ünün vatanından ayrı kaldığını ve “Nereli” […]
1479) Homo sapiens ve Neandertaller, Hatay’da aynı mağarayı kullanmış
Homo sapiens ve Neandertaller, Hatay’da aynı mağarayı kullanmış Üçağızlı II Mağarası, Akdeniz kıyısına ve Asi Nehri’ne yakın konumuyla Anadolu, Levant ve Afrika arasındaki tarih öncesi göç yollarının kesişiminde yer alıyor. Bu nedenle bölge, Homo sapiens’in Afrika’dan çıkarak Avrasya’ya yayılışını anlamaya çalışan araştırmacılar açısından önemli. Hatay’daki Üçağızlı II Mağarası’nda yürütülen yeni bir araştırma, Neandertaller ile modern […]
1073) Maykop Kültürü Nedir, Türklük İlişkisi Nasıldır?
Maykop Kültürü Nedir, Türklük İlişkisi Nasıldır? Maykop Kültürü, yaklaşık olarak M.Ö. 3700 ile M.Ö. 3000 yılları arasında, Erken Bronz Çağı’nda Kuzey Kafkasya bölgesinde hüküm sürmüş çok önemli bir arkeolojik kültürdür. Adını, 1897 yılında Rus arkeolog Nikolay Veselovski tarafından Adıge Cumhuriyeti’nin başkenti Maykop yakınlarında keşfedilen büyük ve zengin bir kraliyet mezarından (kurgan) alır. Bu kültür, hem […]
446) Gök Tanrı İnancı Nedir, Nasıldır?
GÖK TANRI İNANCI NEDİR, NASILDIR? Gök Tanrı İnancı, eski Türklerin en eski ve en köklü inanç sistemlerinden biridir. Kökeni kesin olarak bilinmemekle birlikte, Orta Asya bozkırlarında yaşayan Türk toplulukları arasında binlerce yıl boyunca gelişmiştir. Yazılı bir kutsal kitabı veya tek bir peygamberi bulunmaz; bilgilerimiz büyük ölçüde arkeolojik buluntular, Çin kaynakları, Arap ve Fars tarihçileri ile […]
445) “Türk Dili Ailesi Günü” mü?
“Türk Dili Ailesi Günü” mü? 3 Kasım 2025 tarihinde, Türk medeniyetinin kadim şehri Semerkant’ta düzenlenen UNESCO’nun 43. Umumi Konferansı’nda, 15 Aralık tarihinin “Dünya Türk Dili Ailesi Günü” olarak ilan edildiği duyurulmuştur. Bu haber, ajanslara düştüğü andan itibaren, pek çok kesim tarafından büyük bir sevinçle karşılanmış, bir övünç kaynağı hâline gelmiştir. Türk Dil Kurumu’ndan Türkiye Dil […]
1072) Unutulan Türkler: Fu-Yu Kırgızları
Unutulan Türkler: Fu-Yu Kırgızları Günümüz Mançurya’sının Çin Halk Cumhuriyeti sınırları içinde kalan bölgesinde, Çinceye ek olarak iki farklı dil ailesine ait çeşitli diller varlığını sürdürmektedir. Bu diller arasında yer alan Rusça haricindeki tüm diller, Altay dil ailesinin birer üyesidir. Altay dil ailesini oluşturan beş ana kolun (Türkçe, Moğolca, Mançu-Tunguzca, Korece ve Japonca) tamamı, en az […]
YAPAY ZEKALARA GÖRE “YENİDEN ERGENEKON”
YAPAY ZEKALARA GÖRE “YENİDEN ERGENEKON” (Gemini Yapay Zeka açıklaması) “Yeniden Ergenekon” ifadesi, bağlamına göre iki farklı temel anlamda kullanılır: Tarihsel/kültürel bir sembol olarak Türk milletinin küllerinden doğuşu veya bu idealden yola çıkarak kurulmuş fikir platformları. Bu kavramın karşılık bulduğu alanlar şunlardır: Kültürel ve Tarihsel Anlam: “Yeniden Doğuş” Mitolojik olarak Ergenekon Destanı, Türklerin büyük bir […]
444) Türkçeyi küçümseyen akademi… 307 ismi görmezden geliyor
Türkçeyi küçümseyen akademi… 307 ismi görmezden geliyor Avrupa dillerinin kökündeki Türkçeyi gösteren yabancı bilginler listesi iyice genişledi. Yazar sayısı 307’ye ulaştı. Listenin son güncellemesini academia sitesinde yayımladım. Bunların büyük çoğunluğu çok önemli bilginler. Onlar bunu ortaya koyarken Türkiye’den konuya eğilen yazar sayısı ise 50’yi bulmuyor. Onların da yarısı ölmüş. Çoğu akademi dışından. Türkçe ve Türklük hakkında […]