... bayramı: Isıah Saha halkının (Yakutların) kültürel, tarihi ve manevi değerlerinin korunması ve sürdürülmesinin parlak bir örneği olan bayramdır. Yakutlar Yakutistan’ın (başka isimle Saha Cumhuriyeti) nüfus çoğunluğunu oluşturan Türk halkıdır. Saha beyaz, güneşli anlamına gelen bu ...
Saka-Yakut Türkleri Bezekleri Bezek, el sanatlarının ayrılmaz bir parçasıdır. Halkın sanatsal fantezisini ve ustalığını yansıtır. Yakut Türkleri ezelden beri konutlarını, ritüel eşyalarını, ev eşyalarını, giyeceklerini bezekler ile süslerlerdi. Değişik eşyalar için değişik içerikte bezek kullanılırdı. ...
Yakut Türkleri ile Mayalar akraba Araştırmacılar, Sibirya’da yaşayan Yakut Türkleriyle, yerli Amerikalılar arasında yakın akrabalık bulunduğunu ortaya çıkardı. Stanford Üniversitesinden Richard M. Myers başkanlığındaki ekibin, Science dergisinde yayımlanan çalışmasında, 51 halktan 938 kişinin genetik ayrıntıları ...
YAKUT TÜRKÇESİ NASIL BİR DİLDİR? Yakutça, doğu Sibirya’da Rusya Federasyonu’na bağlı Yakut Özerk Cumhuriyetin’de konuşulan Türk dilidir. Bu dili konuşan Yakutlar, önceleri Baykal gölü çevresinde yaşarlarken, 13.-14. Yüzyıllarda kuzeye çekilerek bugünkü yurtlarına gelmişlerdir. Toplam nüfusları ...
... bir "Demir ağaç" gibi: Meselâ Yakut Türklerine göre, "Dünyanın ortasında, Kutup yıldızına kadar uzanan bir Demir Ağaç vardı. Yer ve Gök yaratılırken, bu ağacın da tohumları atılmıştı. Yer ve gök gelişip de, büyüdükçe; bu ağaç ...
... Islâm-Türk kabilelerinde müşterektir. Şamanist Türk’lerden Yakut’lar “andıgar, (Pekarsky, Yakut sözlüğü, 107; tercüme, 21),Çuvaş’lar ise “ant içmek, yerine “antah-, (Aşmarın, Çuvaş dil sözlüğü IV, 52),Orta-Asya kavimlerinden Kalmuk’lar, Yakut’lar gibi, “andagar” (G J.Ramstedt,Kalmukische wörterbuch,10) derler. Eski ve ...
... ruhlara “sahip” anlamında “e” derler. Yakutlarda buna iççi, Volga bölgesindeki Türklerde öye, Buryatlarda ecen, Tunguzlarda ise amaka anlamdaşdır. Od Ana- Ateş Annesi Türk-Moğol halkları, eskiden beri başka halklarca da kutsal sayılan ateşe büyük bir saygı ...
... 10 bin yıllık Sibirya'nın doğusundaki Yakutistan'da (Saha), yaklaşık 10 bin yıl önce yaşadığı sanılan iki mağara aslanı yavrusunun donmuş kalıntıları ortaya çıkarıldı. "Siberian Times" gazetesinin haberine göre, bilim adamları, ilk kez bozulmadan kalmış mağara aslanı ...
... yaşamlarını sürdürmeleri böyle mümkün olmuş. Yakut Türklerinde Rüzgâr Estiren Tanrı, yüksek dağların tepelerinde oturur, burada uyur, kalkar ve gezinirdi. Bazen ıslık çalar, bu ıslık buzullara çarpar, onların üzerindeki soğuk havaları toplar ve rüzgâra dönüşürdü. Bu ...
... Oturumu yöneten TBMM Başkanvekili Sadık Yakut, önergelerin birleştirildiğini ve birlikte işleme konulacağını açıklayınca Genel Kurul’da tansiyon yükseldi. CHP Grup Başkanvekili Muharrem İnce, “Arkadaşlarımız imzasını geri çekti. Grubumuzun haklarını savunmazsanız, biz kendi grubumuzun hakkını savunacağız. Zorbalığa ...
... altun öngi, "Yaşık za'feran kıldı, yakut öngi". "Acunun yüzü oldu, altın beyazı, "Güneş safran çıkardı, yakut beyazı!" Aşağıdaki şiirin manası ise henüz daha iyice anlaşılmamıştır. "Rumî kızı" okunması gereken bu sözü Rodlof, "Rumî kozı" diye ...
... değişiklikler göstermektedir. Saha Sire’nin başkenti Yakutsk ve çevresinde geçimlerini balıkçılıkla sağlayan Sahaların bölgesinden, daha kuzeye doğru uzaklaştıkça, deniz memelileri avlayan ve Şaman kültürü içinde yaşayan topluluklarla, ren geyiği sürülerine çobanlık eden Sahaların Şaman gelenekleri ve ...
... “Soğuklar ogün ogün, Yeryüzüne gelmişler!…” Yakut Türklerinin Efsanesi Yıldız bilgisi, “Zaman” ve “Yön”ler için önemli idi: Yıldızlar Türk kavimlerinde daima önemli bir rol oynamışlardı. Eskiden beri dünyanın tanınmış at yetiştirenleri ve savaşçıları olan Türkler, yıldızlardan ...
... Tatar, Başkurt, Çuvaş, Saha (Yakut), Tıva, Karay, Gagavuz, Karaçay-Malkar, Kumuk, Nogay, Altay, Salar, Hakas kültürel kimlikleriyle Türklük olgusu etnik-ulusal temelinde belirlenebilmektedir. Türk uygarlığını genelde biçimlendiren geleneksel ve yeni dinler ve inançlar, örf-âdetler, yaşam tarzları ve ...
... her bölgenin fonetik özelliklerine göre, Yakutlarda “tangara”, Kazan Türklerinde “teri”, Soyonlarda “ter”, Çuvaşlarda “tura” ya da “tora”, Moğollarda “tenggeri”1 gibi şekillere bürünmüşse de, yine de asli formunu muhafaza ederek, Türklerin kabul ettikleri bütün dinî sistemlerde ...
... çarptığı her şeyi ateş alır. Yakutlar'da gök gürültüsü Tanrısı Ulu Tojo'nun insanlara ilk ateşi verdiği inanışı vardır. Ateşin bulunması ile ilgili diğer inanışlar masallarda da yer alır.. "Bir Buryat masalında ateşin mucidi olarak kirpiye benzeyen ...
... eski din düzenine uyuyordu. Gerek Yakut Türklerinde ve gerekse Altay yaratılış destanlarında, “Cennet ile hayat ağacı da doğu bölgelerinde bulunuyorlardı”. Türklerde genel olarak, “Güneş-Ana” ve “Ay-Baba” deyimleri kullanılıyordu. Bu sebeple bütün masal ve efsanelerde, güneşin ...
Dilmaçoğulları Beyliği Doğu Anadolu'da Erzen ve Bitlis'te, 1085-1192 yılları arasında hüküm sürmüş olan bir Türk beyliği. Kurucusu olan Dilmaçoğlu Mehmed Bey, Malazgirt Savaşı'ndan sonra, diğer Türk beyleri gibi, Anadolu'ya akınlarda bulundu. 1085 senesinde Diyarbakır alındıktan ...
... eski belge ünlü Arap tarihçisi Yakut El-Hamavî’nin “Mu’cemu’l-Buldan” adlı eserinde bulunmaktadır.(5) Bu kaynak eser bize Halid bin Velid komutasındaki İslam Ordusunun Irak’ı fethederken karşısına ilk olarak Furslar değil, Türkler çıktığını göstermektedir. Ve bu eserde Banukya ...
... kapalı kalabilmiş bölgeler olan Saha-Yakut çevresi, Hakasya ve Altaylar’da kopuz konusunu incelemek gerekir. Bu bölgelerde khomus, khomıs isimleriyle anılan çalgı, metal bir çatalın arasına yine metalden esnek bir dil yerleştirilmesiyle yapılan bir ağız çalgısıdır. Çatal ...
... ve güzel masalın, Kuzey Sibirya’daki Yakut Türklerinde söylenen iki değişik anlatılışını, burada özetlemeden geçemeyeceğiz. Annesiz bir kız varmış, şu taşırmış sırıkla, Geceleri ağlarmış, soğuktan hıçkırıkla: “Ey güzel ay, ey kutsal, ne olursun beni al! “Buraya ...
... Lena Nehri'nin iki yanında yaşayan Yakut Türklerinin konuştuğu Yakutça, diğeri ise Orta Volga bölgesinde Kama Irmağı'nın Volga'ya kavuştuğu yerde yaşayan Çuvaş Türklerinin dili olan Çuvaşçadır. Bir dilin lehçeleri arasındaki bağı ya da farklılıkları en iyi ...
... ilgili çok sayıda motiflere rastlanmaktadır. Yakut Türklerine göre Venüs veya Zühre yıldızı , “Çok güzel bir kız imiş ve Ülker yıldızını severmiş. Bu iki sevgili, gökte ne zaman karşılaşırlarsa, kalplerinden büyük aşk ve sevgi fırtınaları ...
... büyük bir soy türemiştir. • Yakutlara göre gök tanrıları dokuzdur. • Türk destanlarına göre Oğuz’un verdiği şölende dokuz ile ilgili olarak 900 at, 9000 koyun kesilmiş ve 90 havuzda kımız yapılmıştır. • Altay Türklerinin bir ...
... Vermeer (1632-75), Rubens (1577-1640). 1632 Yakutistan’ın en büyük kenti olan Yakutsk kuruldu. 1635 Kırım hanı, İnayetgerey’in saltanatı. 1635 Şair Nef’î’nin ölümü (d. 1572). 1636 Kuzey Amerika’da ilk üniversite, Harvard’ın kuruluşu. Ekim 1636 Harvard Koleji (ABD’nin ...
... kişileri getirdi. Habeş asıllı imrahor Yakut, melikenin en yakını hâline geldi. Bu ise memnuniyetsizliği arttırdı. Üstelik beyler, kadın elbiseleri giymediği, erkek gibi cüppe giyip yüzü açık bir şekilde file binerek halkın arasında dolaştığı için Râziye ...
... soyundan gelirlermiş.” [5] Yaratılış destanlarından Yakutlar’ın "Balıkçıl ve Yaban ördeği Efsanesi”nde, Ana Yaratıcı, bir dünya yaratmaya karar verir ve ana maddesi toprak olacak bu, yaratma olayında kırmızı boyunlu balıkçılla yaban ördeğini denizin dibinden toprak getirmeleri ...
... yaşayan Türk kökenli halk. Dolganlar, Yakutlarla çok yakın bir etnik Türk bölüğüdür. Taymir yarımadası, idari olarak Krasnoyarsk Kray'a bağlıdır. Dolganlar'ın özerk illeri vardır. Bu özerk ilin adı, Taymir Özerk Okruğu'udur. Rusya 2002 nüfus sayımına göre ...
... dokuz kolanlı atlardan söz edilir. Yakut Türkleri'nin Er Sogotoh Destanı'nda gök, dokuz katlıdır; yine bu destanda Kara Han'ın dokuz kızı vardır. Ayrıca gök ruhları da dokuz adettir. Yukarıda da değinildiği gibi, Türk kağanlarının dokuz tuğu ...
... varyantı olan “kuday” kelimesini benimsemişlerdir. Yakutçadaki “kereh”ve birtakım Şamanist Türk topluluklarındaki Moğolca kökenli “tayılga–hayılga” gibi kelimeler yine kurbanı ifade etmek için kullanılmaktadır [İnan 2000: 97-98] Kaşgarlı Mahmud’un eseri Divan-ı Lügati’t Türk’te yer alan “yağış” kelimesi, ...
... kitap bulunmaktaydı. Meşhur Arap seyyahı Yakut Merv’deki kütüphanelerden şöyle bahsetmektedir: Kadim Merv harabeleri “ Ben Merv’den 1219 yılında ayrıldım. O devirde Merv en parlak çağını yaşamaktaydı… Ben Merv’den ayrıldığımda orada on tane çok zengin kütüphane ...
... dönemlerini de Osmanlılar zamanında yaşadılar. Yakut-ı Mustasımi'nin Anadolu'daki etkisi 13. yüzyıl ortalarından başlayıp 15. yüzyıl ortalarına kadar sürdü. Bu yüzyılda yetişen Şeyh Hamdullah (1429-1520) Yakut-ı Mustasımi'nin koyduğu kurallarda bazı değişiklikler yaparak Arap yazısına daha sıcak, ...
... din olup olmaması açısından yaklaşmışlardır. Yakut etnolog G. V. Ksenofontov’a göre Şamanizm bir dindir. Hatta o, Hristiyanlığın babaannesidir. L. P. Potapov, onu, “Arkaik düalist bir dünya görüşüdür.” diye tanımlarken, S. Tokarev, Şamanizm’i bir din olarak ...
... Özerk Bölgesi ) SİBİRYA grubu Yakutça 360.000 Rusya ( Yakutistan Özerk Bölgesi) Dolganca 5.000 Rusya ( Taymir Özerk Bölgesi) Tuvince 200.000 Rusya ( Tuva Özerk Bölgesi) 170.000, Moğolistan 30.000 Tofalarca ölmek üzere † Rusya ( ...
... biri özenle saklanmış, ciltlenmiş ve yakutlarla, zebercetlerle bezeli sandukalarda arşive kaldırılan bu nadide kültür mirası, Sultan 2. Abdülhamid'in, dönemin teknolojik gelişmelerine açık bir padişah olduğu kadar bu teknolojiyi nasıl kullandığını göstermesi bakımından da önem taşıyor. ...
... birlikteliğini gösteren bir örnek ise Yakut Türklerinin inançlarında karşımıza çıkar. Yakutlar, “Ayısıt” adını verdikleri yaratıcı, bereket ve refah sağlayıcı dişi ruhlara inanırlardı. Ayısıtlar dağınık halde bulunan yaşam unsurlarını birleştirip, “kut” yaparlar ve kutu ana karnındaki ...
... resimleri vardır. Erzurum’daki İlhanlı yapısı Yakutiye Medresesinin taç kapısında da pars figürüne rastlanmaktadır. Hayat ağacı kompozisyonun altında karşılıklı olarak işlenmiş ve bazı kaynaklarda aslan figürü olarak geçen tasvirlerin de, son zamanlarda yapılan araştırmalar ve Orta ...
... tipin bir benzeri Saha (Yakut) Türkleri arasındaki Naura Suaxta da görülmektedir. Sonuç olarak bugün ünü bütün dünyada bilinen, fıkraları çeşitli amaçlarla başka dillere çevrilen Nasreddin Hoca, Hazar Denizi’nin doğusunda mitolojik bir fıkra tipi olarak yaşamaktadır. ...
... arasında at kesip yedirdiklerini belirtmektedir21. Yakutlar, çocuk doğduğunda yağlı bir yemek yerler, bir hayvanı kurban olarak keserek kafasını kırmadan pişirirlerdi22. Ayrıca, eski Türkler, ölümden sonraki hayat anlayışları çerçevesinde ölülerinin, orada yiyip içeceğine inandıkları çeşitli yiyecekleri ...
... Tanrı menşeyli olduğunu gösterir bulgulardandır yakutların kurda Tangara uola/Tanrıoğlu veya Tangara ıta/Tanrı Köpeği adı vermiş olmaları da bu tür kanıtlardandır. “Epikleşen kurt tanrısal yönlerini yalnız işaretler şeklinde koruyabilmiştir (Bayat 2003: 23 ). Bizim daha evvel, ...
... Beş Gevherayin, Tarakoğlu. Mansur ve Yakuti Bey'ler bulunuyordu. Askerliği ve yönetimi ile tanınmış bulunan Romenos Diyogenes zeki ve cesaretli bir hükümdar olarak Bizans ordusunun başında bulunmaktadır. Kayseri önlerinde Bizans ordusundan geri çekilmek zorunda kalan Türk ...
... kötü ruhların kovulmasını sembolize eder. Yakut Türkleri ardıcı kutsal bilirler, bu yüzden ev, ahır ve diğer yerleşim yerlerini ardıç ile tütsülerler. Şeytana ve her türlü kötülüğe karşı ardıç tütsüsü yapılırdı. Altay Türklerinde bir eve hastalık ...
... 40 bin TL'den satışa sunulan Yakut Müsta'simi Yolunda yazılmış Kuran'ı Kerim 50 bin TL'ye, 4 bin TL'den satışa çıkan Kanuni Sultan Süleyman'a ait 3 adet vakfiye 21 bin TL'ye, 35 bin TL'ye satışa sunulan Edirnekari ...
... olacağız” denildi. TBMM Başkanvekili Sadık Yakut, siyasi parti gruplarının başkanlığa verdiği ortak imzalı önergeyi okudu. Ak Parti Grup Başkanvekili Nurettin Canikli, CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi ve MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural imzalı “TBMM açıklaması” ...
... Altaylara bir göç olmadığına göre… Yakutistan’daki kadın Hitit ya da Frik uygarlığını nereden tanıdı da aynı motifleri dokudu? Ayrıca bu damgaların bazıları Türklerin ilk alfabesi olan Runik alfabesinin bazı harflerini meydana getirmiştir. Türk adının yazılı ...
Selçuklular'ın Hürremi: Terken Hatun Resim, temsilidir. Türk tarihinde kadınlar, sanılanın aksine çok etkin bir unsur olarak var olmuşlardır. Osmanlı tarihinde Kanuni'nin gönlünü kazanan Hürrem Sultan, idarî işlerde de etkisini hissettirmişti. Bu ve benzeri olaylar Osmanlı ...
... inanış efsanelerde de kendini gösterir; Yakut Türklerinde rastladığımız bu efsane şamanın kartaldan türediğine dairdir. Yakutların, uzun direklerin tepesine çift başlı kartal yontusu koydukları biliniyor. Ayrıca Attila’nın ordusunun sancağı üzerinde Bozkurt ile beraber kartalında var olduğu ...
... ilgisi kalmamış olan Saha yani Yakut Türklerinde Nevruz geleneklerinin izlerinin kuvvetli bir şekilde bugün de var oluşu dikkate değer. Doğrusu, eğer Nevruz batı kaynaklı bir gelenek idiyse, bu, Nevruz bayramının Sahalara kadar nasıl gittiğini ve ...
... B. Gerey Saf altın ve yakuttan yapılmış Öküz başının heykeli Türkmenistan – Altıntepe M. Ö. 4000 Bu heykel insanların ilk kez tarımcılığa geçmesinin simgesidir. (Turkmeniya, 1987 Moskova, s. 31) Atalarımızdan bize; “eskisi olmayanın yenisi de ...
... Şarabi Tarçıni Tirşe Turuncu Vişne Yakut Yavruağzı Yeşil Zeytinyeşili Zifirî Zümridî http://turkoloji.cu.edu.tr