782) Turan Kavimlerinin Göçü
Turan Kavimlerinin Göçü (Karoly Czegledy) Turan Kavimlerin Göçleri ve göç sonrası yeni iskân sahalarının tarihlerine dair aslında bugüne kadar ciddi sayılabilecek çalışmaya pek rastlanmaz. Bu hususta hemen hemen tek istisna vardır o da, Macar âlimlerinin açmış olduğu Türkiyat çalışmaları yoludur. Macar İlimler Akademisinin açmış olduğu bu yolun önde gelen isimlerinden Karoly Czegledy, hayatını vakfettiği uzun seyahatler ve ilmi tetkikler […]
781) UZLAR
UZLAR Oğuzlar’dan önemli bir kütle, XI. yüzyılda İtil nehrini geçerek, Don nehri havalisinin işgaline başladı. Uzlar’ın bu göçlerinin başlıca sebebi Kuman-Kıpçaklar’ın baskısı idi. Uzlar Rus vekayinamelerinde doğrudan doğruya “tork”1 diye geçerken, Bizans kaynaklarında ise Uz diye zikredilmiştir2. Peçenek ve Hazar bahislerinde gördüğümüz gibi Uzlar, Hazarlar ile işbirliği yaparak Peçenekler’e saldırmışlar ve onları İtil nehrinin batısına […]
86) TÜRK ŞAD
TÜRK ŞAD “Siz çevreye korku vermek için on dille konuşan Romalılar değil misiniz?” İşte bu söz 576 yılında Türk ülkesini ziyarete gelen Bizans elçisine, Hazar-Aral çevresi komutanı Türk Şad tarafından söylenmiştir. Bu kahraman Türk beyi hiçbir şeyden çekinmeden hem dost görünen, hem de düşmanca tavırlar sergileyen Doğu Roma’yı böyle itham ediyordu.Türk Şad, büyük bir ihtimalle […]
780) PEÇENEKLER
PEÇENEKLER Doğu Avrupa’da Hazarlar’ın zamanla kuvvetten düşmesiyle, doğudan yine bir Türk kavmi, Peçenekler belirdi. Peçenekler, Batı Gök-Türk Oğuz boylarından olup, Kaşgarlı Mahmud’a göre 22 Oğuz boyundan 19.sudur. Peçenekler göçlerinden evvel Issık-Balkaş gölleri havalisinde yaşıyorlardı. GökTürk Hakanlığı çözülünce doğuda Karluk devleti kuvvetlenmişti. Karluklar’ın baskısı üzerine Oğuzlar Peçenekleri batıya, Sibirya’ya doğru ittiler[1]. Bizans imparatoru Porphrogennetos’a göre Peçenekler’den bir […]
779) Rüzgarlar ve Türkler
Rüzgârlar ve Türkler Göktürk efsanelerinde geçer, belki işittiniz belki işitmediniz, Türklerin İdi- Nisibu adlı bir başkanı var idi. Bu kimseye başkan demek biraz yetersiz kalabilir, çünkü istediği zaman rüzgâr ve fırtınalar çıkarabilme kudretine sahipti. İhtimal o ki, İdi-Nisibu, kutsal Yada taşını kullanabilen, sihirbaz, kudretli biri idi. Türk mitolojisinin üstatlarından Bahaeddin Ögel, eski Türklerin, rüzgâr yapma […]
778) Kırım’ın Hıristiyan Türkleri: Urumlar
Kırım’ın Hıristiyan Türkleri: Urumlar Kırım, 18. yüzyılda Rus baskıları sonucu Osmanlı’dan ayrılırken Kırım’ın yerli hıristiyan nüfusu Rus idaresi tarafından Kırım’dan uzaklaştırılarak bugünkü Ukrayna topraklarında farklı yerleşim yerlerine yerleştirilmişlerdir. Bu çalışmada, Kırım’dan çıkarılan bu Hıristiyanlar içinde bugünkü literatürde Greko-Tatar adıyla anılan Ortodoksluk dışında Greklerle hiçbir benzerlikleri olmayan Türkçe konuşan Türkçe isimler taşıyan kendilerini Urumlar olarak adlandıran […]
85) TUĞRUL BEY
Tuğrul Bey Tuğrul Bey, Büyük Selçuklu Devleti’nin kurucusu ve devlete adını veren Selçuk Bey’in dört oğlundan (Arslan, Mikail, Musa İnanç, Yusuf Yınal) Mikail’in, iki oğlundan ikincisidir. Ağabeyi Çağrı Bey’dir. 24 Oğuz Boyu’dan biri olan Kınık boyu içinden çıkan Selçuklu ailesi ve Selçuk Bey X.Yüzyılın başlarında tarih sahnesinde görünmeye başlamışlardı. Selçuk Bey’in liderliğinde, Aral Gölü’nün kuzey düzlüklerinde gevşek […]
26) Nart Destanlarının Eski Türk Destanları İle İlişkisi
NART DESTANLARININ ESKİ TÜRK DESTANLARI İLE İLİŞKİSİ Prof. Dr. Ufuk TAVKUL Karadeniz ile Hazar Denizi arasında bir duvar gibi uzanan Kafkas Dağları, binlerce yıldan beri değişik dillerde konuşan pek çok etnik halk topluluğuna ev sahipliği yapar. Kafkas Dağları’nın Karadeniz kıyılarından başlayarak yükseldiği ve Batı Kafkaslar olarak bilinen bölümünde, kendilerine Adige adını veren Çerkes kabileleri yaşamaktadır. Kafkas […]
777) Şilikti Baygetöbe Kurganı ve Buluntuları
DOĞU KAZAKİSTAN TARBAGATAY YAMACINDAKİ ŞİLİKTİ BAYGETÖBE KURGANI Özet Kazakistan topraklarında geçmişten günümüze kalan abidelerin en yaygın olanı kurganlardır. Bu sanatsal yapılar günümüzde hâlâ bozkırın ve dağ eteklerinin manzarasını süslemektedir. Özellikle Doğu Kazakistan’da yer alan İskit-Saka Kurganları, hem yapıları hem de içlerinde barındırdıkları eşyalar dolaysıyla, Türk Kültür Tarihi açısından büyük önem taşımaktadır. Doğu Kazakistan’ın Tarbagatay […]
776) Uygarlık Tarihi Yeniden Yazılacak: 5 Bin Yıllık Pantolon(Balak) Bulundu
Dünyanın En Eski Pantolonu Çin’in batı kesimindeki arkeolojik kazı alanında yer alan mezarlarda, iki göçebeye ait olduğu sanılan pantolonlar bulundu. Eski Türkler’in yaşadığı bölgelerden Tarım havzasında bulunan, 40 yaşlarında, savaşçı olduğu düşünülen iki atlı göçebenin mezarlarındaki kazıda ikisinin de pantolon giydiği belirlendi. 5 BİN YILLIK, PAÇALARI YIRTMAÇLI PANTOLON Karbon testiyle yaklaşık 5 bin yıllık olduğu saptanan […]
84) Celaleddin Mengüberti (Harezmşah)
Celaleddin Mengüberti (Harezmşah) ——————————————————– Harezm İlinin yönetim merkezi olan Urgenç’te anıt (Özbekistan) Mengüberti: “Mengü” Türkçe’de “Tanrı” demektir. “Berti= verdi” demektir. Buna göre “Celaleddin Tanrıverdi” Babası Alaaddin Muhammed’in Cengiz Han tarafından mağlup edilip Aralık 1220de Hazar Denizi ‘nde bir adada ölmesi üzerine Harezmşahlar Devleti hükümdarı olmuştur. Fakat kendinin Şah olarak anılmasına karşı çıkmış veSultan olarak anılmasını buyurmuştur. Celaleddin, bazı aile mensupları […]
775) HAREZMŞAHLAR DEVLETİ (1097-1231)
HAREZMŞAHLAR DEVLETİ (1097-1231) Harezmşahlar On birinci yüzyıl sonlarında Harezm bölgesinde kurulan Türk devleti. Harezmşahların atası Anuştegin, bir Türk kölesiydi. Büyük Selçuklu emirlerinden Bilge Tegin, onu satın alarak, saraya getirmiş ve özel olarak yetiştirmiştir. Selçuklu sarayında taştdârlık vazifesinde bulunan Anuştegin, gösterdiği başarılar neticesinde, Harezm valiliğine getirildi. Ölümünden sonra oğlu Kutbeddin Muhammed, Harezmşah unvanı ile Sultan Sencer […]
25) Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük
Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük “Türk mitolojisi, Türk ailesi, Türk cemiyet düzeni ile Türk ahlâk ve adetlerinin bir aynası gibidir. Türk mitolojisi diğer dünya mitolojilerinde olduğu gibi, ölü fikir ve anlayışlardan meydana gelmemiştir. Türk mitolojisi bir hayat yoludur. Cemiyeti düzenleyen ve güden canlı düşüncelerin bir toplamıdır.” (Prof. Dr. Bahaeddin Ögel) Türk mitolojisine ait tüm kült ve […]
774) Türk Hava Kuvvetlerinin Kuruluşu
Kuruluş Yılları Dünyanın ilk askerî havacılık teşkilatlarından biri olan Türk Hava Kuvvetlerinin tarihçesi, 1909 yılına kadar uzanmaktadır. Türk ordusunda havacılıkla ilgili ilk çalışmalara 1909 yılında başlanmış, 1910 yılında bu çalışmalar geliştirilmiş ve Avrupa’ya bir inceleme kurulu, Paris’te toplanan Uluslararası Havacılık Konferansı’na da bir heyet gönderilmiştir. 1910 yılı sonlarına doğru ise, artık Türk ordusunda havacılık konusunda […]
83) Seyyah İbn-i Batuta
İbn-i Batuta (1304-1369) İbn-i Batuta, Orta Çağın en büyük seyyahı ve Rıhlet-ü İbn Battûta diye bilinen seyahatnâmenin yazarıdır. Tam ismi Ebû Abdullah Muhammed bin Abdullah bin Muhammed bin İbrahim Levâtî Tancî’dir. Doğum tarihi ve yeri 17 Receb 703 (24 Şubat 1304), Mağrib’in Tanca şehridir. Mensubu olduğu Levâte kabilesi Berberî asıllı olup Berka’dan Tanca’ya göçmüşlerdir. […]
773) Eski Türk Devlet Geleneği İçerisinde Armağanlar
Eski Türk Devlet Geleneği İçerisinde Armağanlar Avrasya coğrafyasında 5000 yıllık bir tarihsel süreçten evrilerek gelen Türk kültür ve medeniyeti bu muazzam coğrafyada birçok devlet ve müessese vücuda getirmiştir. Bu devletler bulundukları zaman ve mekanın başat siyasal aktörleri olagelmişlerdir. Bu derin kurumsal ve kültürel yapı devamlılığını sağlayarak gelişirken yönetme ve hükmetme sanatına ilişkin muazzam bir sözlü – yazılı […]
82) YUNUS EMRE
YUNUS EMRE Yunus Emre’nin hayatı hakkında bildiklerimiz son derece sınırlı, bu konuda bilgi ve belge yok denecek kadar azdır. Kendi eserlerinden çıkartılabilen bazı bilgiler, çoğu menkıbevi kaynaklara ait kimi anlatılar ve kimi kaynaklarda rastlanan birkaç bilgi kırıntısı onun hayatı hakkındaki bilgilerimizin esasını oluşturur. En temel bilgimiz ise 13. yüzyılın ikinci yarısı ile 14. yüzyılın ilk […]
772) OSMANLI BİLGİSAYARI: RUBU TAHTASI
OSMANLI BİLGİSAYARI: RUBU TAHTASI Tarih boyunca zamanın belirlenmesi ve takvim hazırlanması konusunda bütün medeniyetlerde bilhassa hükümdarın maiyetinde belirli sayılarda müneccim ve onların yardımcıları bulunurdu. Bu, eski Çin’de, Mezopotamya’da, Mısır’da ve Yunan’da dahi böyleydi. İslam’la birlikte bu zaman belirlenmesi daha fazla ön plana çıktı. Özellikle namaz vakitlerinin tespiti ve belirlenmesi ve Ramazan ayları bayramların belirlenmesi için […]
771) Türk Silahlı Kuvvetlerinin Tarihçesi
Türk Silahlı Kuvvetlerinin Tarihçesi ——————————————————————————————- Tarih sürecinde siyasi düzeni, askerî düzenle birlikte doğup gelişen Türklerin tarihi, beş bin yıl öncesine dayanır. Orta Asya’da başlayan uzun öykü, büyük göçlerin neden olduğu hareketlilikle tüm ana karalara yayılmıştır. Doğuda, Hun, Göktürk ve Uygur ulusları, Batıda ise 1040 yılında Oğuz kökenli Türklerin kurduğu ilk Türk devleti Selçuklu imparatorluğu, Türkleri […]
81) ŞERİFE BACI
ŞERİFE BACI 1921 yılında deniz yoluyla İnebolu’ya gelen cephanelerin, karadan cephede savaşan askerlere ulaştırılması gerekiyordu. Bu görevi çevredeki yaşlı erkekler ve kadınlarımız üstlenmişti. 1921 yılının Şubat ayında, soğuk, tipili bir günde erkenden İnebolu’da cephaneler arabalara yüklendi ve yola çıkarıldı. Kağnı kafilesinin sonunda,sırtına sardığı çocuğu ile Şerife Bacı da bu sefere çıkmıştı. Seydiler’in Satı Köyü’nden olan Şerife Bacı […]