199) OĞUZ TÜRKLERİ
OĞUZ TÜRKLERİ Bugün; Türkiye, Balkanlar, Âzerbaycan, İran, Irak ve Türkmenistanda yaşayan Türklerin ataları olan büyük bir Türk boyu. Oğuzlara, Türkmenler de denir. Oğuz kelimesinin türeyişiyle ilgili çeşitli fikirler ileri sürülmüştür. Kelimenin boy, kabile mânâsına gelen “Ok” ve çokluk eki olan “z” nin birleşmesinden Ok-uz (oklar, koylar) anlamında olduğu ileri sürüldüğü gibi, oyrat (haşarı, yaramaz) kelimesinin […]
198) OSMANLI DEVLETİ SADRAZAMLARI
OSMANLI DEVLETİ SADRAZAMLARI Sadrazamlık Nişanı Sadrazam ya da Vezir-î Azam Osmanlı Devleti döneminde padişah adına devlet işlerini yöneten en yüksek derecedeki görevliye verilen isimdi. Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde sadece vezir tanımı kullanılmaktaydı. Orhan Gazi saltanatındaki dört vezir ilmiye sınıfından vezirliğe yükselmiştir. I. Murad saltanatında Çandarlılar kazaskerlikten vezir olmuşlar, aynı dönemde vezir sayısının artmasıyla, önce “birinci vezir”, […]
197) SULTAN ll. MURAD’I HATIRLAMAK…
SULTAN ll. MURAD’I HATIRLAMAK ——————————————————————————————- Tarihi “tarih” ile, yani insanlığın “yazı”nın icadından sonraki zaman dilimine ait “geçmiş”ini, yazılı kayıtlara dayanan bir araştırma ve çözme disipliniyle anlamaya çalışırız. İncelediğimiz devir ne kadar uzak bir zamana ait ise, bu o kadar zor olur. Dolayısıyla bazen, çok uzun tarihî devir ve hâdiseleri ancak birkaç cümle ile ifade […]
196) ABDULLAH TUKAY
TATAR TÜRKLERİNİN BÜYÜK ŞAİRİ ABDULLAH TUKAY 20. yüzyıl Tatar şiirinin en önemli temsilcisi olan Abdullah Tukay, bir taraftan halk edebiyatı ve geleneksel şiirin tecrübelerinden mümkün olduğu kadar faydalanırken, bir taraftan da Rus ve Dünya edebiyatının estetik anlayışından ilham alarak yeni bir tarz yaratan ve böylelikle Tatar Türklerinin yazılı edebiyatının gelişim sürecinde en büyük katkıyı ortaya […]
195) OSMANLI’DA İSYANLAR VE MEZHEP MESELESİ
OSMANLI’DA İSYANLAR VE MEZHEP MESELESİ Osmanlı tarihinde özellikle 16. asırda yaşanan ayaklanma ve şiddetli bastırmaların sebebi, mezhep farkı mı idi? İlk tesbit etmemiz gereken gerçek, göçebe veya yarı göçebe gelenekleri sürdüren Türkmen hayat tarzının merkezileşen Osmanlı siyasi sistemiyle uyuşmamasıydı. Nitekim sadece o devirde “ Kızılbaş” denilen “heterodoks” Müslüman Türkmen boyları değil, Karamanlı ve Akkoyunlu gibi […]
194) OSMANLI’DAN CUMHURİYET’E, ÇAĞDAŞLAŞMA SORUNLARI
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Çağdaşlaşma Sorunları Bu metin, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm’ünün düzenlediği 14 Mayıs 2005 tarihindeki Türk Modernleşme Sempozyumu: “Prof. Dr. Ercüment Kuran’a Saygı“da bildiri olarak sunulmuştur. Giriş Her şeyden önce çağdaşlaşmanın ve modernleşmenin ne olduğunu ortaya koymayı uygun bulduk. Çağdaşlaşma; tabiata, başka milletlere ve hurafelere boyun eğmeden, aklın, ilmin, sezginin rehberliğinde tabiat […]
193) TÜRK EĞİTİM TARİHİ-4
SİVİL EĞİTİM VE SİVİL EĞİTİMİN BATILILAŞMASI Okul Öncesi Eğitimi Türk eğitim tarihinde XX. Yüzyıla gelinceye değin okul öncesi eğitim kurumlarına rastlanılmamaktadır. Çünkü okul öncesi eğitim, geleneksel aile düzeninin yıkılıp, ekonomik ve sosyal zorunluluklarla aile düzeninin değişmesi, ekonomik ve sosyal zorunluluklarla annenin aile dışına çıkmasından ve çekirdek ailede küçük çocuklarla meşgul olacak kimsenin kalmamasından kaynaklanan bir […]
192) ÖRF-ADET-GELENEK-GÖRENEK, NEDİR ?
ÖRF-ADET-GELENEK-GÖRENEK, NEDİR ? ÖRF Örfler, çoğu zaman toplumun katı beklentileri olarak nitelenen birtakım örnek tutum ve davranışlardır. Örfler, aynı zamanda toplumu, herhangi bir değer sisteminin bünyesini oluşturan temel taşlarını da temsil ederler. Bu değerler sistemi, toplumsal yapının durumuna göre giderek özel bir hukuk sistemine göre ya da o sistemdeki bir yasa maddesine de gerekçe […]
191) TÜRK EĞİTİM TARİHİ-3
ASKERİ EĞİTİM VE ASKERİ EĞİTİMİN BATILILAŞMASI Osmanlı Devletinin kuruluşundan XIX. yüzyıla kadar savaş zamanı toplanan eyalet askerlerinin dışında, merkezde sürekli askerlik yapan yalnız “Yeniçeri” ordusu vardı. Savaşlar sırasındaki bu Osmanlı ordusunun geri kalan kısmı, yalnızca bu sırada toplanan ve sonra dağılan, esas görevi askerlik olmayan milis kuvvetlerdir. Yeniçeri ordusu 515 yıl Osmanlı Devletinin kaderi […]
190) GÖKTÜRKLER’İN SONU !
Gök-Türkler’in Sonu II. Gök-Türk Devleti’nin sonu yani Bilge Kağan’ın ölümünden yıkılışına kadar olan devre müstakil bir çalışma olarak ele alınmadığı gibi çeşitli araştırmalarda sadece bir kaç cümle ile değerlendirilmiştir. Bunun sebebi hiç şüphesiz yaklaşık on yıllık zaman dilimini ihtiva eden 734-744 yılları arası ile ilgili kaynakların az bilgi vermesidir. Bilindiği gibi, Orhun Abidelerindeki […]
164) TÜRK KADINI
TÜRK KADINI “Ey kahraman Türk Kadını, sen yerde sürünmeye değil, omuzlar üzerinde göklerde yükselmeye lâyıksın” Türk kadınını havacılıktan, arkeolojiye kadar her alanda yer alması için özendiren Gazi Mustafa Kemâl Atatürk, düşüncesini işte bu cümlesi ile çarpıcı şekilde anlatmaktadır. Milli Mücadele dönemi ve sonrasında Türk kadını, Türk kültüründen gelen alışkanlıkla düşmanla savaşarak, devrimlerin uygulanmasında en […]
189) TÜRK EĞİTİM TARİHİ-2
İSLAMİYETTEN SONRAKİ TÜRK EĞİTİM TARİHİ Medreselerin Anadolu’da yayılmaları Malazgirt Savaşından önce de Anadolu’ya defalarca girip çıkan Türkler, bu savaştan sonra büyük gruplar halinde bu topraklara gelip yerleşmeye başladılar. Selçuklu sülalesinden Süleyman Şah 1075 yılında İznik’i alarak burayı başkent yapan bir devlet kurdu. İstanbul’u tehdit eden bu hareket, Avrupa’da bir çok haçlı ordularının hazırlanmasına […]
188) TÜRK EĞİTİM TARİHİ-1
MÜSLÜMAN TÜRKLERİN KLASİK EĞİTİM SİSTEMİ 1. Müslümanlığı kabul etmenin Türklerin sosyal ve kültürel hayatlarına etkisi 1.1. Türklerin Müslüman olmaları ve bundan dolayı ortaya çıkan kültür değişmesi Orta Asya Türk toplumları arasında 500′lerden itibaren değişik yönlerden gelen dinî akımların yoğun bir propagandaya başladıkları görülüyor. Bu propagandalar bir ölçüde de etkili oluyor hemen her dinî inanç büyük-küçük […]
187) GÖKTÜRKLERDEN GÜNÜMÜZE, TÜRK HALK İNANÇLARINDA “KURT”
Göktürklerden Günümüze Türk Halk İnançlarında Kurt Göktürklerden geldiği bilinen iki destandan biri Bozkurt Destanı ve diğeri Ergenekon destanıdır. Her ikisi de kurttan türemiş olunduğunu gösteren bu efsanelerin, biz günümüze ulaşabilen ve şekil değiştirip Türk dünyasının muhtelif mekânlarına uyum sağlayan uzantılarından hareketle, kurdun Türk inanç sistemindeki yerini belirlemeye çalışacağız [1]. Erken devir Türklerinde en önemli hayvan […]
55) OSMAN HAMDİ BEY
OSMAN HAMDİ BEY Osman Hamdi, (doğum 1842 İstanbul – ölüm 24 Şubat 1910 İstanbul) 1860’da hukuk öğrenimi içinParis‘e gitti. Hukuk öğreniminin yanı sıra o dönemim ünlü ressamlarının atölyelerinde çıraklık yaparak iyi de bir resim eğitimi aldı. 1869 yılında Bağdat Yabancı İşler Müdürlüğü”ne atandı. 1871‘de İstanbul‘a geri dönünce sarayda çalıştı. 1881‘de Müze-i Hümayun (İmparatorluk Müzesi)’a atandı. Bu görevi ile Türk müzeciliğinin parlak dönemleri başladı. 1883 yılında Güzel Sanatlar Akademisi Sanayi-i Nefise Mekteb-i […]
186) KANLI ÇINAR (VAKVAK AĞACI)
KANLI ÇINAR (VAKVAK AĞACI) Sultanahmet At meydanında hemen Alman çeşmesi yanındaki bu çınara, Osmanlı tarihinde kanlı olaylara sahne olduğu için “Kanlı Çınar” denmektedir. Öldürülmüş kişiler bu çınara asılmıştır. KANLI ÇINARIN ÜÇ OLAYI 1) Bu çınarın isminin ilk kez Sultan İbrahim’in tahttan indirildiği günlerde geçtiğini görüyoruz. Sultan İbrahim’in tahttan indirmek için ayaklananlar önce Sadrazam Ahmed […]
185) 31 MART 1325 (13 nisan 1909) İSYANI
31 Mart İsyanı (-Vakası, -Ayaklanması) II. Meşrutiyet‘in ilanından sonra İstanbul‘da yönetime karşı girişilen büyük bir ayaklanma. Rumi takvimle 31 Mart 1325‘te (13 Nisan 1909) çıktığı için bu adla anılmıştır. hareketin en güçlü kanadı olan İttihat ve Terakki Cemiyeti‘nin iktidarı tam olarak geçiremeyerek dolaylı bir denetim kurması, politik istikrarsızlığa yol açmış, halk arasında da yaygın çalkantılar […]
184) ESKİ TÜRKLERDE, ÇOCUK OYUNLARI
ESKİ TÜRKLERDE Çocuk Oyunları Oyunlar zeka, beden ve kültür gelişimine etkili olup mücadele ve kendine yeterlilik duygularını verirdi. KARAGUNI : Yani saklambaçtır. Saklambaç oyunu gizlenme, pusuya yatma, avını bekleme, sessizlik, düşmanı aldatma ve sabırlı olmayı öğreten bir oyundur. Bu oyun bugünde oynanmaktadır. Bu durum kültür devamını göstermektedir. MÜNÜZ (buynuz): denilen […]
183) UNUTULAN TÜRKLER-6: HORASAN TÜRKLERİ
HORASAN TÜRKLERİ İran İslâm Cumhuriyetinin sınırları içinde bulunan Kuzey Horasan toprağının yüz ölçümü 140000 km2 olup , nüfusu 4 milyon civarındadır. İran’ın şeker tüketiminin % 45’i , kırmızı et tüketiminin %38’i , Horasan bölgesinden karşılanır. Kuzey Horasan’da yaşayan nüfusun etnik kökeni , Türk’tür. Tarihi Türkistan coğrafyasının batı toprakları olan Horasan’ın maddi zenginlikleri cezbedicidir. Verimli topraklara […]
182) UNUTULAN TÜRKLER-5 : POMAK TÜRKLERİ
UNUTULAN TÜRKLER-5 POMAK TÜRKLERİ 1.GİRİŞ : Balkanlar’da Türklüğün ayrılmaz bir parçasını teşkil eden Pomak Türkleri’nin esas çoğunluğu Bulgaristan’da, bir kısmı ise Batı Trakya’da Rodop Dağları üzerinde “Yasak Bölge” de yaşamaktadır. Çeşitli dönemlerde, toplu katliamlara varan yöntemlerle Bulgarlar tarafından asimile edilmek istenen Pomak Türkleri, 1960’lı yıllardan bu yana da Batı Trakya’daki kısımları itibarıyla Yunanlıların aynı amaçlı […]