241) MİLLİ ÇALGIMIZ: DAVUL
MİLLİ ÇALGIMIZ: DAVUL Türkler’in binlerce yıldır ayinlerde, savaşlarda, sevinçlerde ve ağıtlarda kullandığı çalgısı davulun başka adları; köbürge, küvgür, tuğ, tavul, tabıl (babl)dır. Davul çalanlara davulçu, tabilzen, tabbal gibi adlar verilirdi. Davul, Türklerin kullandığı en eski musiki aletlerindendir. VIII yüzyılda köbürge, daha sonraları tuğ ve XI yüzyılda küvrüğ adını almıştır. Davul, silindir biçiminde olup tahta veya […]
240) TÜRKLERDE BESLENME BİÇİMİ, DÜNÜ-BUGÜNÜ
TÜRKLERDE BESLENME BİÇİMİ DÜNÜ-BUGÜNÜ Türklerde beslenme biçimini tesbit edebilmek için önce geçmişteki beslenme biçimine değinerek bugünü değerlendirmeğe çalışacağız. Son on onbeş yıl içinde Türklerde yemek ve mutfak kültürü ile ilgili pekçok çalışma yapıldı. Kültür Bakanlığınca 1990 yılında bastırılan bir bibliyografya çalışmasına göre, Türk mutfağı ile ilgili 1135 kitap ve makale bulunmaktadır. (…..) Türkler eskiden […]
239) TÜRKLERDE, BAYRAM VE FESTİVALLER
TÜRKLERDE BAYRAM VE FESTİVALLER Bayram kavramı ilk defa Kaşgarlı Mahmûd’un XI. yüzyılda yazdığı “Divan”da görülür. Kaşgarlı, kelimenin aslının “bedhrem” olduğunu, bu kelimeyi Oğuzların “beyrem” şekline çevirdiklerini belirtir. Yine Kaşgarlı’ya göre, “bayram eğlenme, gülme ve sevinme günüdür“. Bayramlar XI. yüzyıl Türk toplumunda, “bayram yeri” adı verilen bir meydanda kutlanmaktaydı. Bayram yeri, özellikle çiçeklerle süslenmekte, çıra veya […]
238) TABGAÇ TÜRKLERİ (İbretlik Yok Oluş)
TABGAÇ TÜRKLERİ (İBRETLİK YOK OLUŞ) Tabgaçlar kimdir? “Çin tarihinin pek karışık bir dönemi olan ve Hiung-nular’ın ardından ortaya çıkan boşluk nedeniyle birbirini izleyen dalgalar halinde ülkenin kuzeyine boşaldıkları 3. yüzyıl boyunca, 260 yılında Kuzey Şansi’ye (Ta-t’ong ya da Datong bölgesine) Baykal Gölü kökenli Tabgaç boyları yerleşti. Bunlar kuşkusuz Türkçe konuşan bir halktı ve Çince adları […]
237) TÜRK MİTOLOJİSİNDE, DÜNYANIN “ORTA DAĞI”
TÜRK Mitolojisinde DÜNYANIN ORTA DAĞI “Yeri basan, tutan dağdır; Halkı basan, tutan Handır!“Türk Atasözü 1. TÜRKLERİN KUTSAL DAĞLARI Büyük dağlar, diğer medenî milletlerde olduğu gibi, Türklerin kalplerinde ve dolayısı ile dinî inanışlarında yer tutmuştur. Zirveleri gökleri deler gibi yükselen ve başları bulutlar içinde kaybolan dağlar, sanki Tanrı ile konuşur ve ilgi kurar gibi […]
236) KRALİÇE’YE BU KATLİAM HATIRLATILDI MI?
KRALİÇE’YE BU KATLİAM HATIRLATILDI MI ? BU UNUTULUR MU ? (Ama maalesef unuttuk…) Birinci Dünya Savaşı’nda İngilizlere, 150 bin askerimiz esir düştü. Bu askerlerden bir kısmı da Mısır’ın İskenderiye şehri yakınlarında bulunan Seydibeşir Usare Kampı’na hapsedildi. Kampın tam adı, ‘Seydibesir Kuveysna Osmanli Useray-i Harbiye Kampı’ idi. Bu kampta, 1918’de Filistin cephesinde esir düşen 16. Tumen’in […]
235) YÜZYILLARA GÖRE, TÜRK DÜNYASI
YÜZYILLARA GÖRE TÜRK DÜNYASI Türklerin Ana Yurdu: Orta Asya ve Sibirya Eski Türkler Orhun Yazıtları’nda kullanılan dil, Türk dilinin ve Türk halklarının çok eskiye dayandığını göstermektedir. Hunlar öncesi Türk toplulukları hakkında, Karasuk kültürü Afayesnova kültürü Andrenova kültürü Anav kültürü olarak adlandırılan dört ana bölgeden bahsedilmektedir. Eski Türkler hakkında Şölgentaş, Kurgan, Pazırık kalıntıları bulunmaktadır. Eski Türkler […]
234) ŞAYSEP (Türkmen Gelin Takısı)
ŞAYSEP (TÜRKMEN GELİN TAKISI) Türkmen takıları, ince bir zerafete sahip olup sırlarla doludur. Çok eski bir tarihe sahip olup Türkmen kültürünün en önemli öğelerinden biridir. Geçmişten günümüze gelen Altın ve gümüş işlemeli Türkmen takılarının her biri bir başyapıt niteliğindedir.Değerli taşların yerleştirilme tarzı, geometrik şekli ve verilen biçim, onlara bakanlarda hayranlık ve takdir hissi oluşturmaktadır. Türkmen […]
233) ERMENİLER’İN “VAN” KATLİAMI (17 Mayıs 1915)
VAN DÜŞTÜ!.. (17 Mayıs 1915) Doğu Anadolu’da karların erimeğe başlaması ile birlikte başlayan olaylar gün geçtikçe Ermenilerin lehine ve Türklerin aleyhine gelişmeye başladı. 8 Mayıs günü, Van şehrinin merkezinde Ermenilerin bir Türk mahallesine hücum ederek birçok evi yaktıkları bildirildi. Bütün olarak dış güçlerce silahlandırılmış ve donatılmış Ermeni Halkı, ele geçirdikleri her sokak ve her mahallede […]
232) MEVLANA VE TÜRKLÜK
MEVLANA VE TÜRKLÜK — “Mevlana” kelimesinin anlamı nedir? Mevlana, “Efendimiz” anlamına gelmektedir. Gerek sağlığında, gerekse ölümünden sonra, saygı için bu adla anılmıştır. Mevlana “Molla Hünkar” “Mevlay-ı Rum” (Anadolu’nun Efendisi) ve Mevlevi adlarıyla da anılmıştır. — Mevlana’nın Asıl Adı Nedir? Asıl adı, Muhammed olan Celaleddin’in daha yaygın unvanı Mevlana Celaleddin-i Rumi’dir. Ona Rumi denilişi, sanat ve […]
231) TÜRK DÜNYASI’NIN BÜTÜNLEŞMESİ NASIL OLMALIDIR?
Milli Meselemiz: TÜRK DÜNYASININ BÜTÜNLEŞMESİ NASIL OLMALIDIR? 1) Anadolu Türkleri ile Dünyanın her köşesindeki Türklerin bütünleşmesi “Türk Dünyası”nın bir numaralı milli hedefi olmalıdır. 2) Anadolu Türkleri (Türkiye) ise, Türk Dünyasının “beyni” ve İslam Dünyasının “kalbi” durumundadır. 3) Türk Dünyasının bütünleşmesi, İslam Dünyasının birleşmesinin itici gücü ve ona yön veren kılavuzu olmalıdır. 4) Anadolu Türkleri ile […]
230) AHİLİK NEDİR?
AHİLİK NEDİR? ————————————————————— “Ahi” kelimesinin kaynağı hakkında iki farklı görüş vardır: Bunlardan biri, kelimenin Arapça “kardeşim” demek olan “ahî” kelimesinden, ikincisi ise, Dîvânu Lugâti’t-Türk ve Atabetü’l-Hakâyık gibi kaynaklarda geçen ve “eli açık, cömert” anlamlarına gelen Türkçe “akı” kelimesinden geldiği görüşüdür. Ahi kelimesinin Türkçe kökenli olduğunu ileri sürenlere göre, “akı” kelimesi Türkçede çok görülen bir ses […]
229) AHİ EVRAN KİMDİR?
AHİ EVRAN KİMDİR? —————————————————————————— Ahi Evran, bugün İran sınırlarında yer alan, devrinin önemli kültür merkezlerinden Hoy kasabasında doğmuştur. Ahi Evran’ın doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Ancak birçok kaynakta yer alan 93 yıl ömür sürdüğü bilgisinden hareketle, Hicrî 659’da (1261) öldüğü göz önünde bulundurulduğunda Ahi Evran’ın hicrî 566 (1171) yılında doğduğu anlaşılmaktadır. Anadolu’da Ahilik […]
228) ORTA ASYA, NERESİDİR? NASILDIR?
ORTA ASYA NERESİDİR? NASILDIR? İç Asya tam olarak neresidir? “İç Asya’nın Amur Irmağı’nın yukarı kavşaklarından başlayan en doğusundaki topraklarında, Ussuri taygası, Büyük Çin Seddi yönünde uzanır. İşte burada, hem kuzeyli hem güneyli öğeleri kendinde birleştiren florasıyla ve faunasıyla, yayvan yapraklı ağaçlardan oluşan ormanlarla karşılaşırız; kaplanın ren geyiği avladığı, yabanî asmanın […]
227) SABİR TÜRKLERİ (SİBİR-SABAR)
SABİR TÜRKLERİ (SİBİRLER – SABARLAR) Önceleri Isık Gölü civarında oturuyorlardı. Avarlar’ın baskısıyla batıya göç edip Ural dağlarının güneyine yerleştiler. Vl. yüzyılda Kafkasların güneyine geçerek Bizans ve Sasanilerle ilişkiye geçtiler. Balak Han yönetiminde Anadolu’ya geçerek Kayseri, Konya ve Adana’ya kadar geldiler. (516) Avarlar’ın saldırısı sonucu (557) Göktürklerin hakimiyetine girmişlerdir. Sabirler, günümüz Sibirya’ya isimlerini vermişlerdir. Hazarlar […]
226) DEDE KORKUT
DEDE KORKUT Kitabın asıl adı “Kitab-ı Dede Korkut Ala Lisan-ı Taife-i Oğuzan” dır. Anlamı Oğuzların Diliyle Dede Korkut Kitabı’dır. Kitap on iki destansı hikaye ve bir mukaddimeden oluşmuştur. Hikayeler Kuzeydoğu Anadolu dolaylarındaki Müslüman Oğuzların hayatını anlatır. Fakat destanlar İslamiyet öncesi dönemden de izler taşımaktadır. Bu yüzden destanların oluşmasının daha erken evrelerde olduğu tahmin edilmektedir. […]
225) DİVANÜ LÜGATİ’T TÜRK’TE, ŞAMANİZME AİT KELİMELER
DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK’TE ŞAMANİZME AİT KELİMELER Mahmud Kâşgarî bu çok kıymetli eserini Türklerin bir devlet olarak İslâm dinini kabul ettiklerinden bir buçuk asır sonra Irak’ta, ihtimal Bağdat’ta oturduğu zaman yazmıştır. İslâm dünyasının kültür merkezi olan Irak’a ne zaman geldiğini bilmiyoruz. 1069-74 yıllarında en fasih ve beliğ Arapça ile büyük bir eser telif edebilen Kâşgarî’nin her halde […]
224) TAHTACI TÜRKLERİ
TAHTACILAR Üç yıldan beri Balıkesir bölgesinde araştırmalar yapmaktayım. Bu yörenin adı, Karası olup burayı açan beyin adından geliyor. Karası adının da Kara İsa’dan geldiği hakkında bir görüş vardır. Fakat bu görüşün dilimizin ses kuralları bakımından mümkün olup olmadığını söylemek yetkimin dışındadır. Maalesef Karası Oğulları hakkında pek az bilgiye sahibiz. Öyle ki Balıkesir yöresinin Karası Bey tarafından fethi tarihi bile […]
223) ÇEPNİ BOYU
ÇEPNİ BOYU Anadolu’nun Türkleşmesinde 24 Oğuz Boyu’na bağlı Türkmenlerin çok büyük rolü olmuştur. Bu çerçevede Karadeniz Bölgesi’ne yerleştirilen Oğuz Boylarına bağlı Türkmenler, gerek fetihler ve gerekse uygulanan iskan politikasıyla bölgenin Türkleşmesini sağlamışlardır. Prof. Dr. Faruk Sümer’e göre(1); XVI. yüzyılda, Amasya, Canik (Samsun), Çorum, Karahisar-ı Şarki, Kastamonu, Kengırı (Çankırı), Sivas ve Trabzon(2) sancaklarındaki yer adları incelendiğinde, […]
222) UNUTULAN TÜRKLER-7 “HAMSE TÜRKLERİ”
HAMSE TÜRKLERİNDE HALK KÜLTÜRÜ Bu yazımızda uzun süreden beri yapmaya çalıştığımız Hamse Türkleri’nin halk kültürüne dair bilgi vermeye çalışacağız. Hamse Türkleri konusunda karşılaştırma yaparken Huseng Subuti’nin eserinden yararlanıyoruz.[1] Hamse Türkleri hakkında Türk edebiyatında hemen hemen hiç bilgi yoktur. Bu yazımızda açıklamalarımız Zencan ağırlıklı olacaktır. Hamse Türklerinin sosyal teşkilatlanmalarına dair verilen bilgilerden sonra İran Türklüğünün […]