756) İSKİTLER’İN KİMLİĞİ
İskitler’in Kimliği – Scythians Identity İskitler Atlı Kavimler Medeniyetinin önemli bir halkasını oluşturmaktadır. Onlar Bozkır kavimleri arasında gerek siyasi tarihleri, gerekse kültürleri bakımından önemli bir yer tutmaktadır. İskitler bin yılı aşkın bir zaman tarih sahnesinde kalabilmeyi başaran ender kavimlerden biridir. Onlar Çin seddinden Tuna nehrine kadar çok geniş sahaya yayılmış olup, bırakmış oldukları kültürel […]
755) Ön Asya Dünyasında İlk Türkler: Kimmerler ve İskitler
Ön Asya Dünyasında İlk Türkler: Kimmerler ve İskitler Kimmerler ve İskitler Eskiçağ’daki “Türk Kültür Tarihi”nin, daha genel bir deyişle de “Millî Tarihimiz”in ilk temsilcileridir. Çünkü, Eskiçağ ve devamındaki çeşitli yazılı kaynaklardan edindiğimiz bilgilerin ışığı altında ve bu bilgileri doğrulayan, zenginleştiren muhteşem arkeolojik bulgular yardımıyla, adları günümüze kadar ulaşmış olan ilk Türkler ve ilk Türk Devletleridir. […]
754) KIRIM BÖLGESİNDE İLK TÜRKLEŞME FAALİYETLERİ
Kırım Bölgesinde İlk Türkleşme Faaliyetleri Kıpçak Bozkırları ve bunun bir parçası olarak Kırım bölgesine ilk Türk akınları Hunlarla birlikte başlatılabilir. Ancak coğrafyanın en eski Türk fatihleri olarak Hunların bir uç beyliği durumunda bulunan İskitleri gösterebiliriz. Onlar, M.Ö. 8. asırda Güney Mogolistan ile Türkistan’daki olaylar sebebiyle, muhtemelen Hunların önünden kaçarak, bu günkü İdil-Ural sahasına gelmişler ve […]
753) Hazar Kağanı Yusuf’un, Endülüs Sultanı Abdurrahman’a Mektubu
Hazar Kağanı Yusuf’un Endülüs’e Mektubu Hazar’ın adını bildiğimiz son kağanı olan ve 10. yy. Ortasında hüküm suren Yusuf, devleti hakkında bilgi edinmek isteyen bir dindaşı olan, Endülüs Emevi halifesi 3. Abdurrahman’ın danışmanı Hasday bin Şaprut’a cevaben yazdığı mektupta Hazar hakkında en yetkili ağızdan önemli bilgiler vermektedir. Hazarlardan günümüze herhangi bir kitap veya yazıt […]
752) NOGAY TÜRK DEVLETİ
Nogay Türk Devleti (Ordası) Nogay Devleti idil’den (Volga) Balkaş’a, Hazar denizinden Aral gölüne kadar uzanan sahaları içine alıyordu. Merkezi Yayık nehrinin döküldüğü yerde bulunan SARAYCIK idi. “Nogay” adı bir şahıs ismidir. Nogay, kırk yıldan fazla Altınordu Devletinde büyük ve önemli role sahip olmuş bir başkomutandı. İşte ona tabi olan Türklere “Nogay” adı verilmiştir. Bu Türk boyları 15. yüzyılın […]
751) SİBİR HANLIĞI
SİBİR HANLIĞI Sibir Hanlığı İrtiş boyu, I. yüzyıldan beri çeşitli Türk-Kıpçak boylarının yaşadıkları bir saha idi. Sibir’in doğu kısmında hâkimiyet süren İnal adlı bir Kırgız hanı, Çingiz’e (Cengiz) tabi olduktan sonra, burası Moğol İmparatorluğu’nun bir parçası haline geldi, sonraları ise Coçi (Cuci) Ulusu’na ve dolayısıyla Altın-Ordu’ya bağlandı. Altın-Ordu’nun parçalanmasından sonra kurulan (batı) Sibir (Sibirya) […]
63) ÇANAKKALE’DE HELALLEŞME
ÇANAKKALE’DE HELALLEŞME Kocadere köyünde büyük bir “ Sargı Yeri ” kuruluyor. Kimi Urfalı , kimi Bosnalı , Kimi Adıyamanlı , Kimi Gürünlü, Kimi Halepli herkesin gardaş olduğu günler… Bunlardan biri Çanakkale Lapsekinin Beybaş Köyündendir ve yarası oldukça ağırdır. Zor nefes alıp vermektedir. Alçalıp yükselen göğsünü biraz daha tutabilmek için komutanının elbisesine yapışır. Nefes […]
750) ASTRAHAN HANLIĞI
Astrahan Hanlığı Astırhan mıntıkası, Orta Asya ile Güneydoğu Avrupa bozkırları arasında tabiî bir geçit teşkil ettiği için, asırlarca Türk kavimlerinin doğudan batıya doğru giden akınlarına ve bunlar tarafından kurulan birçok devlet teşkilatlarına sahne olmuştur. Biz burada V. asırda Bulgarlar’ı, VII-X. asırda Hazarlar’ı, X. asırda Peçenekler’i, XI. asırda Kumanlar’ı buluyor ve nihayet XIII. asırdan itibaren, […]
749) KAZAN HANLIĞI
Kazan Hanlığı (1437-1552) Altın Ordu Hanlarından Cambek’in 1357’de ölümünden sonra ortaya çıkan taht kavgaları ve Aksak Timur ile Toktamış arasında 1391 ve 1395’lerde cereyan eden savaşlar neticesinde zayıf düşen Kıpçak ilinde, “Kazan Hanlığı”, “Astrahan Hanlığı”, “Kırım Hanlığı”, “Sibir Hanlığı” gibi daha küçük Türk devletleri meydana geldi ve büyük Altın Ordu devleti fiilen sona ermiş oldu. […]
748) KIRIM HANLIĞI
KIRIM HANLIĞI Kırım Hanlığı, Kırım Altın-Ordu imparatorluğu içinde mümtaz bir bölge teşkil etmekte idi. XIII. asır sonlarına doğru Nogay, Altın-Ordu hanına karşı Karadeniz şimalindeki stepler ile Kırım’ı müstakilen elinde tutuyor ve Balkanlar ile Bizans üzerinde siyasî üstünlüğünü ve himayesini kurmağa çalışıyordu. Nogay’ın bertaraf edilmesinden sonra da (1300), Kırım geniş salahiyetli valiler idaresinde mümtaz durumunu […]
747) KIRIM’I KAYBETTİREN KIRIM HANI “ŞAHİN GİRAY”
Kırım’ı kaybettiren Şahin Giray mezarında bile rahat etmemişti Kırım’ın Ukrayna’ya mı yoksa Rusya’ya mı bağlanması gerektiği tartışılıyor. Sayıları birkaç yüz bini bulan Kırım Tatarları ise çırpınıp duruyorlar. Hâlbuki Kırım, asırlarca Müslüman hakimiyetinde kalan bir yerdi. Kırım’ın elimizden çıkmasına sebep olan Şahin Giray üzerine Feridun Emecen, Fikret Sarıcaoğlu, Şühre Akay ve Uğur Demir’in yazıları vardır. Bu araştırmalara göre Şahin […]
40) Anadolu ve Çevresinde Kurulan Türk Beylikler-Atabeylikler Dizini
Anadolu ve Çevresinde Kurulan Türk Beylikler- Atabeylikler Dizini Anadolu ve çevresinde kurulan beylikler ve atabeylikler Büyük Selçuklu ve Anadolu Selçuklu Devletlerinin dönemlerinde oluşmuştur. Malazgirt Savaşından (26 Ağustos 1071) sonra Anadolu, Türklerin yoğun göçü ve fethi ile yurt edinilmiştir. Aslında Anadolu’nun fetih kapısı Pasinler Savaşı (18 Eylül 1048) ile açılmıştır. Bu savaş 50.000 kişilik Rum, […]
746) DOĞU KARADENİZ BÖLGESİNİN TÜRK YURDU HALİNE GELMESİ
DOĞU KARADENİZ BÖLGESİNİN TÜRK YURDU HALİNE GELMESİ HAKKINDA BİR DEĞERLENDİRME Doğu Karadeniz Bölgesi M.Ö. VIII. yüzyıldan itibaren Türk ya da Türklükle münasebeti söz konusu olan topluluklar tarafından yurt tutulmuş bir bölgedir. Ancak bölgenin siyasi ve demografik bakımdan Türklerin eline geçmesi 1071 Malazgirt Savaşından sonra olmuştur. Osmanlı öncesi dönemde Trabzon ve Torul dışındaki kısım Türk hakimiyetine […]
39) DOBRUCA BEYLİĞİ
Dobruca Beyliği Sarı Saltuk’un oğlu Seyit İsmail Saltuk’un 1281-1299 yılları arasında Dobruca’da varlık gösteren kısa ömürlü bir Türkmen beyliği. Saltuklular soyundan gelen Sarı Saltuk ‘un oğlu Seyit İsmail Saltuk, bir grup askerle birlikte pontuslular tarafından ele geçirilen Sinop ve Amasya yöresi’ni geri aldı. Ancak Selçuklu veziri Muhittin Pervane (1262-1277), IV. Kılıç Arslan aracılığı ile Seyyit İsmail Saltuk ve adamlarını o bölgeden uzaklaştırıp, oraya […]
38) ALAİYE BEYLİĞİ
ALÂİYE BEYLİĞİ Ortaçag’da, Anadolu’nun Akdeniz kiyilarinda önemli liman kentlerinden birisi olan Alâiye (bugünkü Alanya)’de Karamanogullari’na bagli olarak kurulan bir beyliktir. Frank ve Bizans kaynaklarinda Kalanoros (Kandalar) ismiyle geçen Alâiye(Alanya) Anadolu Selçuklu Sultani I. Alâaddin Keykubad tarafindan 1223 yilinda fethedilmis ve sultanin adina izafeten bu adla anilmistir. Sultan Alâaddin Keykubad ilk Selçuklu tersanesini bu kentte […]
745) UYGURLAR
UYGURLAR Uygurlar, Büyük Hunlar’ın torunlarıdır. Bunlar Selenga Irmağı etrafında yaşıyorlardı. Erkin denen Uygur beyleri Göktürk Devleti’ ne bağlı iken Göktürk Devleti 630′ da çin hakimiyetine girince Uygurlar bağımsız bir devlet oldular ve beyleri İlteber adını aldı. 646 yılında Uygur Kağanlığı kuruldu, fakat ikinci Göktürk Devleti’ nin meşhur kağanı Kapgan bunları yeniden devlete bağladı. Uygurlar nihayet 745 yılında […]
744) Türkistan’da Tarihi Bir Türk Şehri: MERV
Türkistan’da Tarihi Bir Türk Şehri: Merv Bugünkü Türkmenistan’ın toprakları içerisinde bulunan Merv şehri, Türk-İslam tarihinin en önemli kültür ve medeniyet merkezlerinden biri olarak tanınmaktadır. Merv’de, Hoca Yusuf Hemedâni hazretleri gibi büyük evliyalar ve Harezmi gibi pek çok büyük âlimler yetişmiştir. Merv tarihte iki büyük felaketle karşılaşmıştır: 1221 yılındaki Moğol istilası Merv’in hayatını yaklaşık 200 […]
37) KADI BURHANEDDİN BEYLİĞİ
Kadı Burhaneddin Ahmed Beyliği On dördüncü yüzyılda, 1381-1398 yılları arasında, Kayseri ve Sivas bölgesine hâkim olan Türk beyliği. Burhâneddin Ahmed, 1345 yılında, Kayseri’de dünyaya geldi. Babası Kayseri Kadısı Şemseddin Mehmed olup, Oğuzlar’ın Salur boyuna mensuptur. Küçük yaşta tahsiline başlayan Burhâneddin Ahmed, Farsça, Arapça, mantık, fıkıh, usûl, ferâiz, hadis, tefsir, hey’et ve tıp ilimlerini öğrendi. Yirmi […]
36) ERETNA BEYLİĞİ
ERETNA BEYLİĞİ I- SİYASİ TARİH Orta Anadolu’da XIV. yüzyil ortalarina dogru kurulmus olan bir Türk beyligidir. Beyligin kurucusu olan Eretna Uygur Türklerinden olup, önce Cengizlilerin, sonra da Ilhanlilarin ordusunda ikinci dereceden bir emir durumundaydi. Nitekim Selçuklularin yikilisindan sonra Anadolu’ya tamamiyle hakim olan Ilhanli hükümdari Ebû Said Bahadir Han (1316-1335) Anadolu’nun idaresini Emir Çoban’in ogullarindan […]
79) Bir Mücadele Adamı ve Ülkü Neferi: NURİ PAŞA
Bir Mücadele Adamı ve Ülkü Neferi: Nuri Paşa ——————————————————————————– Nuri Killigil Paşa (Halil Paşa’nın yeğeni ve Enver Paşa’nın kardeşi, Hacı Ahmet Paşa’nın oğlu) -Doğu Cephesi-Kafkas İslam Ordusu Komutanı. Azerbaycanda’ki Ermenileri yenen komutan. Türkiye Cumhuriyetinde ilk silah fabrikası kurup yeni oluşan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin silahını yerli olarak üretip orduya veren sanayici. Nuri Killigil (veya […]