562) HAREM AĞALARI
HAREM AĞALARI Son devirde mesireye giden harem halkı ve harem ağaları. Harem, Şark dünyasındaki evlerde kadınların yaşadığı ve yabancı erkeklerin giremediği kısım. Buranın disiplini ile meşgul olan bir grup var ki, bunların vaziyeti tarihin en ekzantrik konularından birisini teşkil eder: Haremağaları. Haremağalarına Roma ve Bizans’ta, Mısır’da, İran’da, Abbasî saray ve evlerinde de rastlanırdı. Osmanlılar bu […]
561) OSMANLI ORDUSUNDA BİR VENEZUELLALI; NOGALES BEY
Osmanlı Ordusunda bir Venezuellalı; Nogales Bey I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Ordusu’nda askeri uzman olarak görev yapmış, ihtilâlci bir ruh taşıyan asker, maceraperest ve seyyah Rafael de Nogales Mendez, 14 Ekim 1877’de Venezuella’nın San Cristobal şehrinde doğmuştur. Babası Pedro Felipe Indxauspe Cordero, annesi Maria Josefa Mendez Brito’dur. İlk […]
560) CENGİZ KAĞAN YASALARININ TARİHİ VE SOSYAL DAYANAKLARI
CENGİZ KAĞAN YASALARININ, TARİHİ VE SOSYAL DAYANAKLARI Dünya tarihinin gelmiş-geçmiş en büyük hükümdarlarından birisi olarak kabul edilen Çingiz Han’ın (1161-1227) fetihleri ve onun yasaları hakkında şimdiye kadar binlerce çalışmanın yapıldığı bir hakikattir. Tabi ki ona duyulan ilgi boşuna değildir. Çünkü 60-70 senelik bir ömür zarfında ki- bunun 15-20 yıllık bir dönemi çocukluk çağıdır- ortalama 40 […]
559) ERGENEKUN
ERGENEKUN Eski Türk yurdu ve cografyası üzerine simdiye kadar çok degisik fikirlerin ortaya atıldıgı bir gerçektir. Yani Türklerin ana yurdu meselesi çok tartısılmıs ve halâ da tartısılmaya devam ediyor. Biz de, zaman zaman çesitli yazılarımızda ve kitaplarımızda kısmen de olsa bu konu üzerinde durmaya çalıstık1. Bununla beraber eski Türk vatanı veya ana yurdu hususunda […]
53) MOTUN (BÖRÜ TONGA) YABGU
MOTUN (BÖRÜ TONGA) YABGU (METE HAN) Tarihte iki millet vardır ki, basından binlerce felaket gecmesine rağmen gunumuze kadar varlığını devam ettirmistir. Bunlardan birisi Cinliler, diğeri de Turklerdir. Dolayısıyla dunyanın en eski milletlerinden birisi olan Turklerin, elbette ki tarihleri de o nispette koklu ve renklidir. Bilinen besbin yıllık tarihi boyunca bu sanlı milletin […]
558) ESKİ TÜRK ORDUSUNUN GENEL MAHİYETİ
ESKİ TÜRK ORDUSUNUN GENEL MAHİYETİ Bir milletin sosyal yapısı, ekonomik ve kültürel hayatı ile devlet teşkilatı çok mükemmel olabilir. Ama bunların özellikle dış tehlikelere karşı korunması ve devam ettirilmesi için güçlü bir askeri düzene de ihtiyaç vardır. Ordu millet olan Türklerin en büyük hususiyetlerinden birisi de savaşçılıklarıdır. Barış zamanında günlük işleriyle meşgûl olan halk, savaş […]
20) ALPAMIŞ DESTANI
ALPAMIŞ DESTANI Eski Oğuz destanlarındandır. İlk defa l939 yılında Bahşılardan derlenmiştir. Destan iki kısımdan ibarettir. Nazımla nesrin içiçe olduğu ananevî Türk destanlarındandır. XVI. yüzyılda şekillenen bu destan on altı kavmin birleşmesinden ortaya çıkan Kongrat kabilesinin hayatını aksettirir. Kongrad kabilesi önceleri Aral gölü kenarında yaşıyordu. Onlar Şeybanî Han zamanında (l500) Özbekistan’ın Termez eyaletinde Baysur gölü […]
557) BİR HUN BAŞKENTİ: T’UNG-WAN CH’ENG
BİR HUN BAŞKENTİ: T’UNG-WAN CH’ENG Çin yıllıklarında Hunlar’ın kurduğu Hsia Devleti başkentinin görkemi ve güzellikleri uzun uzadıya anlatılır. T’ung-wan Ch’eng adını taşıyan bu Hun başkenti nihayet Çinli arkeologlar tarafından tespit edildi ve dünyaya duyuruldu. Çin Halk Cumhuriyeti’nin Sha’an-hsi 陕西 Eyaleti’nin kuzeyinde, İç Moğolistan Özerk Bölgesi’ne sınır olan Yu-lin şehri Chin-pien kasabasının 58 km. kuzeyinde Pai Cheng-tzu adlı köyün yakınında bulunan […]
6) DİVAN-I HİKMET (13-217)
DİVAN-I HİKMET Divan-ı Hikmet’in ilk 12 sini tanıtım mahiyetinde sayfamızda yayınladık. 13. Hikmet’ten 217. Hikmet’e, http://www.divanihikmet.net/hikmet13.html adresinden ulaşabilirsiniz… http://www.divanihikmet.net/
5) DİVAN-I HİKMET (10-12)
DİVAN-I HİKMET 10. Hikmet Hakk Teala fazlı ile ferman eyledi İşitip okuyup yere girdi Kul Hoca Ahmed Altmış üç yaşta sünnetlerini sıkı tutup İşitip okuyup yere girdi Kul Hoca Ahmed Yer üstünde ölmeden önce diri öldüm Altmış üç yaşta sünnet dedi işitip bildim Yer altında canım ile kulluk eyledim İşitip okuyup yere girdi Kul […]
4) DİVAN-I HİKMET (7-9)
DİVAN-I HİKMET 7. Hikmet “Kul huvallâh, sübhânallâh”ı vird eylesem Bir ve Var’ım cemalini görür müyûm? Baştan ayağa hasretinde feryad eylesem, Bir ve Var’ım, cemalini görür müyüm? Ellibirde çöller gezip otlar yedim; Dağlara çıkıp, tâat kılıp gözümü oydum; Cemalini göremedim, candan doydum; Bir ve Var’ım, cemalini görür müyüm? Elliiki yaşta geçtim ev-barktan; Ev-barkım […]
3) DİVAN-I HİKMET (4-6)
DİVAN-I HİKMET 4. Hikmet Hoş gâipten kulağıma ilham geldi; O sebepten Hakk’a sığınıp geldim ben işte. Bütün ulular toplanıp gelip armağan verdi; O sebepten Hakk’a sığınıp geldim ben işte. Ben yirmiiki yaşta fâni oldum; Merhem olup gerçek dertliye deva oldum; Sahte âşık-gerçek aşığa tanık oldum; O sebepten Hakk’a sığınıp geldim ben işte. […]
2) DİVAN-I HİKMET (1-3)
DİVAN-I HİKMET 1. Hikmet Bismillah deyip beyan ederek hikmet söyleyip Taleb edenlere inci, cevher saçtım ben işte. Riyazeti sıkı çekip, kanlar yutup “İkinci defter” sözlerini açtım ben işte. Sözü söyledim, her kim olsa cemale talip Canı cana bağlayıp, damarı ekleyip, Garip, yetim, fakirlerin gönlünû okşayıp Gönlü […]
1) HAZRETİ TÜRKİSTAN HOCA AHMED YESEVÎ
HAZRET-İ TÜRKİSTAN HOCA AHMED YESEVÎ Ahmed Yesevi bugünkü Kazakistan Cumhuriyetinin güneyindeki Çimkent şehri yakınlarında ( 7 km. mesafede) bulunan Sayram kasabasında dünyaya gelmiştir. Sayram kasabası Ahmed Yesevi’nin küçük bir çocukken geldikten sonra hayatının önemli bir kısmını geçirdiği ve ünlü Türk destanının kahramanı Oğuz Han’ın idare merkezi olduğu bilinen Yesi (=Türkistan) kentine 157 km. kadarlık bir […]
556) ATEBETÜ’L-HAKAYIK (HAKİKATLER EŞİĞİ)
ATEBETÜ’L-HAKAYIK (HAKİKATLER EŞİĞİ) ——————————————————————————— Yüknekli Edip Ahmed’in hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. XI. yüzyılın sonlarına doğru Yüknek’te doğmuştur; babasının adı Mahmud Yüknekî’ dir. Anadan doğma kör olan Edip Ahmed devrinde “edipler edibi, fazıllar başı” diye meşhur olmuştur. Eserinden, iyi bir tahsil gördüğü, özellikle dinî ilimleri öğrendiği anlaşılmaktadır. İslâmî devir Türk edebiyatının ilk […]
555) ALİ ŞÎR NEVAÎ
ALİ ŞÎR NEVAÎ Ali Şîr Nevâî, Türkçeyi yüksek bir sanat dili halinde işlemeye çalışan, bu görüşü savunan ve Türk diline değer kazandıran üstün bir bilgin ve devlet adamıdır. (Herat 1441 – 1501) 1441’de Herat’ta doğdu. Babası Timur’un meliklerinden Sultan Ebû Said’in veziri Kiçkine Bahşi idi. Ali Şîr Nevâî’nin ilk eğitimini babası verdi. Daha sonraki eğitimine […]
554) ORTA ASYA’DA BEŞ OSMANLI AJANI
ORTA ASYA’DA 5 OSMANLI AJANI Osmanlının son döneminde İttihat ve Terakki lideri Enver Paşa’nın Pantürkizm ideali için Orta Asya’ya gizli görev ile gönderilen beş ajanın bölgede köşeye sıkınca soluğu aldıkları Şanghay’da yaşadıkları yer, bugün şehrin en güzel noktalarından birine dönüşmek üzere. Günümüzde çok uluslu beynelmilel şirketlerin üs olarak seçtikleri, küresel rekabetin nabzının attığı Çin’in […]
553) TUĞRA VE PENÇE
Tuğra ve Pençe Türk devletlerinde hükümdarların alameti olarak kullanılan tuğranın menşei Oğuz Han’a kadar dayandırılmaktadır. Kelimenin kökü ve manalarını şöyle zikredebiliriz: 1. Oğuz Han’ın isminin doğana benzeyen tuğrağ adlı bir kuşun kanatlarını açmış haline benzetilerek yazılmasından dolayı bu adı almıştır. 2. Uygur Türkçesindeki “tuğru” (doğru) kelimesinden türemiş doğrulayıcı demektir. Fermanların sonunda bulunan “alâmet-i şerifeme i’timâd kılasız […]
552) OSMANLI DEVLETİ’NİN PAYLAŞILMASI İLE İLGİLİ GİZLİ ANLAŞMALAR
OSMANLI DEVLETİ’NİN PAYLAŞILMASI İLE İLGİLİ GİZLİ ANLAŞMALAR 1913 Yılında gerçekleştirilen bir darbeyle yönetime el koyan İttihat ve Terakki Cemiyeti, hemen akabinde diğer siyasi partilerin faaliyetlerini engelledi ve en önemli siyasal rakibi olarak görünen Hürriyet ve İtilâf Fırkasının ileri gelenlerini İstanbul dışına göndererek ülkede fiilen bir “Tek Parti Yönetimi” oluşturdu. Yaklaşmakta olan bir Avrupa savaşının farkında […]
551) DUMLUPINAR FACİASI (4 NİSAN 1953)
DUMLUPINAR FACİASI (4 NİSAN 1953) “VATAN SAĞOLSUN” ——————————————————————————————————— Yıl 1953, günlerden 4 Nisan… Sabahın ilk ışıklarında Eceabat ve Nara kıyıları şiddetli bir çarpışmanın gürültüsüyle sarsıldı. Bu sarsıntı, güneşle birlikte tüm Türkiye’yi saracaktı. Naraburnu açıklarında Naboland adlı İsveç şilebi ile çarpışarak Çanakkale Boğazı’nın sularına gömülen Dumlupınar denizaltısında şehit olan 81 Türk Denizcisi tarihin sayfalarına ve […]