206) AVŞAR (AFŞAR) BOYU
AVŞAR (AFŞAR) BOYU Avşar boyu Oğuz Kağan Destanı‘na göre Oğuz Türklerinin 24 boyundan biridir. Bu boyların Bozoklar kolundan (sağ kolundan) Oğuz Kağan‘ın oğlu Yıldız Han‘ın dört oğlundan en büyüğü olan Avşar’ın soyundan gelir. AVŞAR Adının Anlamı Avşar boyunun adı Kaşgarlı Mahmut (XI. yy) ve Fahrettin Mübarek Şah (XIII yy) listelerinde Afşar; Reşidüddin (XIV. […]
205) “ALAŞ ORDA” TÜRK DEVLETİ
ALAŞ ORDA TÜRK DEVLETİ ALAŞ ORDA DEVLETİ’NİN BAYRAĞI Açlık ve politik sebeplerle 1912-1917 yılları arasında Rus hükümetine karşı Orta Asya’da ayaklanma başladı. 1917′de Çarlık Rusya’da ihtilal olması sebebiyle Orta Asya’da bağımsız dönem yaşandı. 1917-1920 yılları arasında eski Kazak cüzleri bir araya gelerek bağımsız “Alaş Orda Devleti”ni kurdular. Hükümet Başkanı, Alihan Bökeyhanüli, başkenti Semey olan bu […]
204) YÖRÜK BOYLARINDA YAŞAM
YÖRÜK BOYLARINDA YAŞAM Yörük boylarının, konar göçerlerin; yükseklere çıkmak, uçsuz bucaksız bozkırlara, yeşil ovalara, kıvrım kıvrım akan derelere, yemyeşil çayırlara, alçak tepelere, pınarlı yakalara dağlardan bakmak, burcu kokulu bitkilerin arasında kaba ardıcın, koyu gölgesine yaslanmak, çayıra uzanmak, keçilerin çanlarını, erekteki koyunların melemelerini, develerin hataplarındaki havan çanlarını dinlemek, öküzlerin böğürmelerini, sıyırtmacın düdüğüyle beraber duymak, danaların tozu […]
203) AY VE GÜNEŞ MOTİFLERİNİN, KIRGIZ KÜLTÜRÜNDEKİ YERİ
AY VE GÜNEŞ MOTİFLERİNİN KIRGIZ KÜLTÜRÜNDEKİ YERİ Kırmızı fonda, sarı bir güneşten oluşur. Güneşin 40 ışını, 40 Kırgız boyunu temsil eder. Güneşin içindeki yolların kesişimi, geleneksel Kırgız çadırının üstten görünümünü temsil eder. Kırmızı zemin ise barışı ve dürüstlüğü temsil etmektedir. Türk mitolojisinde “Ay” ve “Güneş” motiflerinin çok özel bir yeri vardır. İslâmiyet’ten önce “Gök-Tanrı” […]
202) TÜRK BOYLARININ TAMGALARI VE SEMBOLLERİ
TÜRK BOYLARININ TAMGALARI VE SEMBOLLERİ Kaşgarlı Mahmut’a göre Tamgalar: BOYLARIN SEMBOLLERİ Kınık kavmi: cürre karcığay, yani çakırdoğanın erkeği (Farsça cürre = kuşların erkeği) Kayı kavmi: sungur (Reşidüddin’in listesinde şahin olarak geçer), yani şahinlerin en büyüğü olan akdoğan. Bayındır kavmi: Laçin (Reşidüddin’in listesinde şahin olarak geçer), gezgin şahin. Yuva kavmi: tuygun, yani yaşlı erkek çakırdoğan. […]
201) ZAMBIR
ZAMBIR Bu nedenle kültürün aktarımı, yaşaması, yaşatılması ve yeni terkipler alarak süreklilik kazanması milletin ayakta kalması bakımından mutlak gereklidir. Bunun ile birlikte bir topluluğu veya milleti anlamada, tanımada ve tanımlamada kültürü oluşturan unsurlar oldukça önemlidir. Kültürümüzün özellikle bazı medya kanalları tarafından reyting denilen endişeler uğruna hoyratça baltalandığı, aşağılandığı ve yok edilmeye çalışıldığı günümüzde; […]
200) İRTİCANIN KORKUNÇ YÜZÜ
İrticanın Korkunç Yüzü (23 Nisan 1920.. TBMM’nin açıldığı günlerde) … ve kimin dost kimin düşman olduğu uzun süre anlaşılamadı. İşgalciler bu karışıklıktan çok fazla yararlandılar ve isteklerinden en ufak bir taviz vermeye yanaşmadan Osmanlı Devletinin önüne Sevr Barış Antlaşmasının esaslarını koydular. Bu gelişmeler günümüzde dahi pek çok kimsenin çok iyi bilmesi ve ders alması […]
199) OĞUZ TÜRKLERİ
OĞUZ TÜRKLERİ Bugün; Türkiye, Balkanlar, Âzerbaycan, İran, Irak ve Türkmenistanda yaşayan Türklerin ataları olan büyük bir Türk boyu. Oğuzlara, Türkmenler de denir. Oğuz kelimesinin türeyişiyle ilgili çeşitli fikirler ileri sürülmüştür. Kelimenin boy, kabile mânâsına gelen “Ok” ve çokluk eki olan “z” nin birleşmesinden Ok-uz (oklar, koylar) anlamında olduğu ileri sürüldüğü gibi, oyrat (haşarı, yaramaz) kelimesinin […]
198) OSMANLI DEVLETİ SADRAZAMLARI
OSMANLI DEVLETİ SADRAZAMLARI Sadrazamlık Nişanı Sadrazam ya da Vezir-î Azam Osmanlı Devleti döneminde padişah adına devlet işlerini yöneten en yüksek derecedeki görevliye verilen isimdi. Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde sadece vezir tanımı kullanılmaktaydı. Orhan Gazi saltanatındaki dört vezir ilmiye sınıfından vezirliğe yükselmiştir. I. Murad saltanatında Çandarlılar kazaskerlikten vezir olmuşlar, aynı dönemde vezir sayısının artmasıyla, önce “birinci vezir”, […]
197) SULTAN ll. MURAD’I HATIRLAMAK…
SULTAN ll. MURAD’I HATIRLAMAK ——————————————————————————————- Tarihi “tarih” ile, yani insanlığın “yazı”nın icadından sonraki zaman dilimine ait “geçmiş”ini, yazılı kayıtlara dayanan bir araştırma ve çözme disipliniyle anlamaya çalışırız. İncelediğimiz devir ne kadar uzak bir zamana ait ise, bu o kadar zor olur. Dolayısıyla bazen, çok uzun tarihî devir ve hâdiseleri ancak birkaç cümle ile ifade […]
196) ABDULLAH TUKAY
TATAR TÜRKLERİNİN BÜYÜK ŞAİRİ ABDULLAH TUKAY 20. yüzyıl Tatar şiirinin en önemli temsilcisi olan Abdullah Tukay, bir taraftan halk edebiyatı ve geleneksel şiirin tecrübelerinden mümkün olduğu kadar faydalanırken, bir taraftan da Rus ve Dünya edebiyatının estetik anlayışından ilham alarak yeni bir tarz yaratan ve böylelikle Tatar Türklerinin yazılı edebiyatının gelişim sürecinde en büyük katkıyı ortaya […]
195) OSMANLI’DA İSYANLAR VE MEZHEP MESELESİ
OSMANLI’DA İSYANLAR VE MEZHEP MESELESİ Osmanlı tarihinde özellikle 16. asırda yaşanan ayaklanma ve şiddetli bastırmaların sebebi, mezhep farkı mı idi? İlk tesbit etmemiz gereken gerçek, göçebe veya yarı göçebe gelenekleri sürdüren Türkmen hayat tarzının merkezileşen Osmanlı siyasi sistemiyle uyuşmamasıydı. Nitekim sadece o devirde “ Kızılbaş” denilen “heterodoks” Müslüman Türkmen boyları değil, Karamanlı ve Akkoyunlu gibi […]
194) OSMANLI’DAN CUMHURİYET’E, ÇAĞDAŞLAŞMA SORUNLARI
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Çağdaşlaşma Sorunları Bu metin, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm’ünün düzenlediği 14 Mayıs 2005 tarihindeki Türk Modernleşme Sempozyumu: “Prof. Dr. Ercüment Kuran’a Saygı“da bildiri olarak sunulmuştur. Giriş Her şeyden önce çağdaşlaşmanın ve modernleşmenin ne olduğunu ortaya koymayı uygun bulduk. Çağdaşlaşma; tabiata, başka milletlere ve hurafelere boyun eğmeden, aklın, ilmin, sezginin rehberliğinde tabiat […]
193) TÜRK EĞİTİM TARİHİ-4
SİVİL EĞİTİM VE SİVİL EĞİTİMİN BATILILAŞMASI Okul Öncesi Eğitimi Türk eğitim tarihinde XX. Yüzyıla gelinceye değin okul öncesi eğitim kurumlarına rastlanılmamaktadır. Çünkü okul öncesi eğitim, geleneksel aile düzeninin yıkılıp, ekonomik ve sosyal zorunluluklarla aile düzeninin değişmesi, ekonomik ve sosyal zorunluluklarla annenin aile dışına çıkmasından ve çekirdek ailede küçük çocuklarla meşgul olacak kimsenin kalmamasından kaynaklanan bir […]
192) ÖRF-ADET-GELENEK-GÖRENEK, NEDİR ?
ÖRF-ADET-GELENEK-GÖRENEK, NEDİR ? ÖRF Örfler, çoğu zaman toplumun katı beklentileri olarak nitelenen birtakım örnek tutum ve davranışlardır. Örfler, aynı zamanda toplumu, herhangi bir değer sisteminin bünyesini oluşturan temel taşlarını da temsil ederler. Bu değerler sistemi, toplumsal yapının durumuna göre giderek özel bir hukuk sistemine göre ya da o sistemdeki bir yasa maddesine de gerekçe […]
191) TÜRK EĞİTİM TARİHİ-3
ASKERİ EĞİTİM VE ASKERİ EĞİTİMİN BATILILAŞMASI Osmanlı Devletinin kuruluşundan XIX. yüzyıla kadar savaş zamanı toplanan eyalet askerlerinin dışında, merkezde sürekli askerlik yapan yalnız “Yeniçeri” ordusu vardı. Savaşlar sırasındaki bu Osmanlı ordusunun geri kalan kısmı, yalnızca bu sırada toplanan ve sonra dağılan, esas görevi askerlik olmayan milis kuvvetlerdir. Yeniçeri ordusu 515 yıl Osmanlı Devletinin kaderi […]
190) GÖKTÜRKLER’İN SONU !
Gök-Türkler’in Sonu II. Gök-Türk Devleti’nin sonu yani Bilge Kağan’ın ölümünden yıkılışına kadar olan devre müstakil bir çalışma olarak ele alınmadığı gibi çeşitli araştırmalarda sadece bir kaç cümle ile değerlendirilmiştir. Bunun sebebi hiç şüphesiz yaklaşık on yıllık zaman dilimini ihtiva eden 734-744 yılları arası ile ilgili kaynakların az bilgi vermesidir. Bilindiği gibi, Orhun Abidelerindeki […]
164) TÜRK KADINI
TÜRK KADINI “Ey kahraman Türk Kadını, sen yerde sürünmeye değil, omuzlar üzerinde göklerde yükselmeye lâyıksın” Türk kadınını havacılıktan, arkeolojiye kadar her alanda yer alması için özendiren Gazi Mustafa Kemâl Atatürk, düşüncesini işte bu cümlesi ile çarpıcı şekilde anlatmaktadır. Milli Mücadele dönemi ve sonrasında Türk kadını, Türk kültüründen gelen alışkanlıkla düşmanla savaşarak, devrimlerin uygulanmasında en […]
189) TÜRK EĞİTİM TARİHİ-2
İSLAMİYETTEN SONRAKİ TÜRK EĞİTİM TARİHİ Medreselerin Anadolu’da yayılmaları Malazgirt Savaşından önce de Anadolu’ya defalarca girip çıkan Türkler, bu savaştan sonra büyük gruplar halinde bu topraklara gelip yerleşmeye başladılar. Selçuklu sülalesinden Süleyman Şah 1075 yılında İznik’i alarak burayı başkent yapan bir devlet kurdu. İstanbul’u tehdit eden bu hareket, Avrupa’da bir çok haçlı ordularının hazırlanmasına […]
188) TÜRK EĞİTİM TARİHİ-1
MÜSLÜMAN TÜRKLERİN KLASİK EĞİTİM SİSTEMİ 1. Müslümanlığı kabul etmenin Türklerin sosyal ve kültürel hayatlarına etkisi 1.1. Türklerin Müslüman olmaları ve bundan dolayı ortaya çıkan kültür değişmesi Orta Asya Türk toplumları arasında 500′lerden itibaren değişik yönlerden gelen dinî akımların yoğun bir propagandaya başladıkları görülüyor. Bu propagandalar bir ölçüde de etkili oluyor hemen her dinî inanç büyük-küçük […]