905) Eski Türklerde Tarım
TÜRK TARIMI Resim: Fergana, Saymalı Taş Petrogliflerinde Tarım Türklerin tamamen göçebe bir hayat sürdüklerine dair yaygın kanılar sebebiyle, tarımla olan ilişkileri çok az dile getirilmiştir. Oysa Çin yıllıklarını inceleyen araştırmacılardan öğrendiklerimiz, Türklerin atalarının tarımla da uğraştıklarını ve ürün elde ettiklerini göstermektedir. Proto Türk kavimlerinden olan Hunların zaman zaman göçebe hayattan uzaklaşarak bir yere yerleştikleri, et […]
904) Kuzey Amerika’da Türk İzleri
Kuzey Amerika’da Türk İzleri Omaha Kızılderili kabilesine ait 1850 yılına ait Türk imgeleri ile bezeli ay yıldızlı deri ceket bugün Omaha Resim Sanat Müzesi’nde (Joslyn Art Museum / Omaha – USA) sergilenmektedir. (Bu ceket, dönemin önde gelen Fransız asıllı tüccarlarından, aynı zamanda annesi kızılderili şeflerinden “Big Elk” (Büyük Geyik)’in kızkardeşi olan ve 1855’de, avlanmaya çıktığı bir gün […]
903) Ukrayna’daki Kıpçak Balballarında Eşya ve Motifler
UKRAYNA’DAKİ KIPÇAK BALBALLARINDA EŞYA VE MOTİFLER Çeşitli dönemlerde Karadeniz’in kuzeyine yerleşen Türk halklarından günümüze kalan birçok eser vardır. Bunlardan birisi de balballardır. Balbalların üzerindeki eşya ve motifler bize Kıpçak etnografyası hakkında detaylı bilgiler verir. Bu etnografik eşyalar kişilerin cinsiyetine ve toplum içindeki sosyal konumlarına başlı olarak çeşitlilik gösterir. Karadeniz üzerinden Avrupa’ya tarihin çeşitli dönemlerinde Türk […]
902) Eski Türklerde Ödeme Araçları: Kâğıt Para Çav’ın Kullanımı
Eski Türklerde Ödeme Araçları: Kâğıt Para Çav’ın Kullanımı Tarihî devirlerden itibaren Türklerin ticaret hayatında kullandıkları ödeme araçları bölgeden bölgeye değişen ve çeşitlenen bir yapıya sahip olmuştur. Türk sosyal ve iktisadî tarihinin önemli kaynakları olan Uygur sivil belgelerinde, ticaretteki ödeme araçları ile ilgili zengin bilgiler bulunmaktadır. Belgelere göre, geçerli en yaygın uygulamalardan biri mal karşılığı mal […]
901) Osmanlı Yönetiminde Fas
Osmanlı Yönetiminde Fas Bazı Faslılar Osmanlılar tarafından hüküm edilmediklerini söylemektedir. Gerçekler ise böyledir. 1492’de İspanyollar El Andalusya’yı tekrar Araplardan geri aldıklarında Kuzey Afrika’ya geçip Faslıları/Arapları da yenmek istediler, korku içinde Cezayır ve Fas’ın doğusundaki Osmanlılardan yardım isteyen batı Fas yönetimi bir kaç yıl (35 yıl) Osmanlı hükümdarı altında yaşayıp Osmanlılara ömür boyu vergi ödemeyi kabul […]
900) Kızılderili Şef Seattle’in Amerikan Başkanına Mektubu
KIZILDERİLİ ŞEF’İN AMERİKAN BAŞKANINA MEKTUBU (ABD Başkanı Franklin Pierce ABD’ye gelen beyaz göçmenleri ABD’nin kuzeybatısına yerleştirmek istiyordu. 1850’lerde beyaz girişimcilerin zenginleşmesi ve bölgenin daha fazla göç alması nedeniyle Franklin Pierce olaya çözüm bulmak amacıyla 1854 yılında Şef Seattle’a bir mektup yazdı. Franklin Pierce bu mektupta kızılderililerden toprak istemiş ve isteklerinin kabul edilecek olursa; Kızılderililer için çok rahat […]
899) Türklerde Köken Miti ve Efsanevi Soylar
SİYASÎ İKTİDARIN MEŞRÛİYET GEREKÇELERİNDEN BİRİ OLARAK KÖKEN MİTİ VE EFSÂNEVÎ SOYLAR Bu çalışma, erken dönem Türk düşüncesindeki devlet yapılanmasında mitolojinin sağladığı katkı üzerinedir. Siyasi iktidarın meşrûiyetini temellendirmede kullandığı gerekçelerden biri olan köken miti ve buna bağlı üstün soy tasarımı incelenmiş ve bunun yönetimde soy tekelini sağlamadaki rolü üzerinde durulmuştur. Amaçlanan, konunun çerçevesini tam olarak çizebilmek […]
107) Namusunu Koruyan Türk Kadını “Şükriye Cevad”
Namusunu Koruyan Türk Kadını “Şükriye Cevad” “Can yiyesine” bir parça kara çörek 1937 yılı sonunda bir tren Kazakistan çöllerine doğru yol almaktaydı… Vagonda 47 kişi vardı, üç gündür aç susuz yol gidiyorlardı, üstelik ayakta. Aynı vagonda 47 kadın, Kazakistan çöllerine, bir bilinmezliğe götürülen 47 Türk kadını… İçlerinde birisi hepsinden farklıydı, hepsinden daha dik ve mağrur, […]
898) Türklerde Varlık Paylaşımı
Türklerde Varlık Paylaşımı “Açları doyurdum, çıplakları giydirdim. Yoksul milleti zengin kıldım. Az milleti çoğalttım” (Bilge Kağan) Türkler, İslamiyetten önceki devirlerinde açları doyurmuş, çıplakları giydirmiş, malsız yiğitleri evlendirmiş pusatlandırmış, konuklarını dinlendirmiş, savaş ganimetlerinden acizlere bile pay vermiştir… Hakanlar ve beyler yönettikleri halkı sevindirmek ve ihtiyaçlarını karşılamak için düzenledikleri toylarda, bayramlarda ve şölenlerde kendi mallarını dağıttırırlardı. Bu […]
897) Maruniler
Maruniler Maruniler Lübnan ve Suriye’de yaşayan, Katolik kilisesinin Doğu ayin usulüne bağlı Hıristiyanlardan bir grup. Roma papazlarından Jan Maron veya Suriyeli Keşiş Aziz Marun’a nisbetle Maruniler diye anılan bu topluluğun tarihi M.S 4. yüzyılın sonlarıyla 5. yüzyılın başlarına kadar gitmektedir. Beşinci yüzyılda Suriye’nin Orontes kıyısındaki Apamedia bölgesinde Aziz Marun’un kurduğu kiliseye bağlı olan Maruniler diğer Hıristiyanlarla […]
896) Altı Yarıq Tigin (Altın Çiçek Doktrini)
Altı Yarıq Tigin (Altın Çiçek Doktrini) ALTI YARIQ TİGİN, İlk kez, Macar Türkolog Aurel Stein tarafından 1907 yılında Içkı Türkistan’ın Miran (Tun-Huang) kalesinde üç yaprak kağıt bulundu. Nasıl bir teknikle imal edildikleri henüz anlaşılamamış olan, bu kağıtlar üzerinde, çok eski bir Türkçe ile yazılmış metinler vardı ve bu metinler doğru bir metodla okundukları taktirde üst […]
895) Devlet Meclisi ve Kurultay
Devlet Meclisi ve Kurultay Kurultay sözü, Türkçe kurul ve Moğolca tay ekiyle oluşmuş, bir sözdür. Bugünkü Türkçemize bu deyim, Çingiz Han devletinden girmiştir. Kurultay, bir Danışma Meclisidir. Oğuz Türkçesindeki asıl karşılığı kengeş demektir. Ancak, kurultayın bir toplantı olması sebebiyle, Oğuz Türkleri onu, yığınak, dernek, derim gibi birçok sözlerle de, adlandırmışlardır. Kurultay, devlet idaresinin temelini oluşturur. […]
894) İdam Edilen Maymunlar
TÜRK DENİZCİLİĞİ VE MAYMUNLAR Osmanlı’nın maymunları donanmada görevlendirdiği, bu hayvanları gemilerin serenlerine çıkartmak suretiyle gözcülük yaptırdığı eskiden beri bilinmektedir. Akdeniz’i Türk gölü haline getiren Osmanlılar, özellikle II. Bayezit’ten sonra gemicilik sanatıyla, deniz seferlerinin incelikleriyle daha fazla meşgul oldular. Bu arada, uzağı görme yeteneği son derece gelişmiş olan eğitimli maymunlardan yararlanma yoluna gidilmişti. Kısaca söylemek gerekirse, […]
893) 4 Bin Yıl Önce Anadolu’da Kadın Hakları
4.000 Yıl Önce Anadolu’da Kadın Hakları Yazılı Olarak Vardı Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Karum örenyerinde bulunan tabletler 4.000 yıl önce Anadolu’da kadınların bazı haklarının yazılı olarak varlığını ortaya çıkardı. Bulanan tabletlerde kadının evlenme, boşanma, miras ve nafaka konularındaki hakları yazıyor. Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Karum ören yerinde 67 yıldır süren kazı çalışmaları sonucunda elde edilen bulgular, 4.000 yıl öncesinde kadın […]
892) Türkçe’deki 300 Kelimenin Kökeni 5.000 Yıl Önce Kültepe’den Geliyor
Türkçe’deki 300 Kelimenin Kökeni 5.000 Yıl Önce Kültepe’den Geliyor Kültepe Kaniş Karum höyüğündeki kazılarda bulunan çok sayıda çivi yazılı tablet, bugün kullandığımız kelimelerin 5000 yıl öncesinden geldiğini ortaya çıkardı. Bugüne kadar Kültepe Kaniş Karum höyüğündeki kazılarda bulunan 25.000 çivi yazılı kil tabletin, bir saraya ya da krala ait olmadığı, tamamen o dönemde yaşayan halka ait […]
891) I. Dünya Savaşı Başlarında Osmanlı Devleti’nde Casusluk Faaliyetleri ve Güvenlik Algısı (1914-1915)
1. Dünya Savaşı Başlarında Osmanlı Devleti’nde Casusluk Faaliyetleri ve Güvenlik Algısı (1914-1915) Osmanlı Devleti’nde II. Meşrutiyet’in ilânından (24 Temmuz 1908) itibaren demokratikleşme sürecinin sancıları belirgin bir şekilde hissedilirken, içeride ve dışarıda yaşanan gelişmeler ciddi anlamda güvenlik zafiyetlerine neden olmaya başlamıştı. Meşrutiyet rejiminin tesisinde başrolü oynayan İttihatçılar, devlet mekanizmasını köklü ve radikal değişikliklerle yeniden yapılandırmayı tek çıkış yolu olarak […]
36) Türk Destanlarındaki Aile Algısı
TÜRK DESTANLARINDAKİ AİLE ALGISI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Özet Türk destanlarında kahramanlar, çoğunlukla aile bireylerini korumak veya yeni bir aile kurabilmek için mücadele ederler. Bu bakımdan aile, destanlar için oldukça önemli bir kurumdur. Bu makale, birey aile ve aile‐toplum ilişkileri bağlamında Türk destanlarındaki aile algısı üzerine bazı tespit ve değerlendirmeler içermektedir. Türk destanlarındaki sosyal hayat ve […]
35) Sibirya’daki Bazı Türk Boylarının Destanlarında Halk Hekimliği Uygulamaları
Sibirya’daki Bazı Türk Boylarının Destanlarında Halk Hekimliği Uygulamaları İnsan hayatı toplumlar için her zaman önemli olmuştur. Onlar mitolojik dönemlerden bu zamana ruhsal veya bedensel hastalıklardan sıkıntı çekmişler; avlanma, düşmanlarla mücadele, ekonomiye katkı, soyun devamı vb. gerekçelerle sağlıklı fertlere ihtiyaç duymuşlardır. Bu sebepler, bazen ölümsüzlüğe bazen de sağlıklı ve uzun bir ömre kavuşabilmek için halk hekimliği […]
106) Milli Mücadele Komutanları
Milli Mücadele Komutanları (Tümen ve Daha Üst Kademedeki Komutanların Özgeçmişleri) —————————————————————————– Mustafa Kemal ATATÜRK 1881 – 1938 Abdurrahman Nafiz Gürman 1882 – 1966 Abdülhâtif Nacî Eldeniz 1875-1948 Ahmet Derviş 1886-1932 Ahmet Fuat Bulca 1881 – 1962 Ahmet Naci Tınaz 1882 – 1964 Ahmet Nuri Öztekin 1876-1951 Ahmet Zeki Soydemir 1883 – 1954 Akif Erdemgil 1876 […]
890) Kıpçak Türklerinin Arap Medeniyetine Katkıları
Kıpçak Türklerinin Arap Medeniyetine Katkıları Ortadoğu’daki varlıkları eskilere dayanan Türk Memlûkler arasında yer alan Kıpçak Türkleri, XIII. Yüzyıldan itibaren Suriye ve Mısır’da Türk Memlûk Sultanlığının kuruluşunda da yer almışlardır. İki buçuk yüzyıl hüküm süren bu Türk grubunun Haçlı ordularının bölgeden atılması ve Moğol akınlarının durdurulması gibi tarihte iki önemli etkisi olmuştur. Her iki olay da […]