285) Tatar Türklerinin “Kaz Tüyü Bayramı”
Eski Tatar Bayramı “Kaz Tüyü” Tatarlar – Tataristan Cumhuriyeti’nin nüfus çoğunluğunu oluşturan Rusya’nın en büyük Türk dili konuşan bir halkıdır. Kaz Tüyü Bayramı kökleri çok eski tarihe uzanan bir sonbahar bayramıdır. Tatar köylerinde eskiden çok sayıda kazlar yetiştirilirdi. Bu kuşlar sahiplerinin çalışkanlığı ve bereketli olmasının sembolü sanılırdı. Kazlar en eski kümes hayvanlarından biridir. Tatarlar […]
284) Tuva Türklerinde Hureş (Güreş) ve Kartal (Devigi) Dansı
Tuva Türklerinde Hureş (Güreş) ve Kartal (Devigi) Dansı Diğer bir çok Türk halkında olduğu gibi eski Tuvalılar göçebe savaşçılardı. Göçerlerin ana silahı ok idi ve dolayısı ile uzaktan çarpışma avantajına sahiplerdi. Ok atım mesafesinde av hayvanlarının derisini, düşmanın zırhını delmek mümkün idi. Mızrak atma, at binme ve yumruk döğüşü de en az onun kadar önemli idi. […]
283) Şamanın İzinde: Şamanizm ve Kadın
ŞAMANIN İZİNDE: ŞAMANİZM VE KADIN Röportaj dizisinin üçüncü bölümüdür. İlk röportaj, ‘Şamanın İzinde: Şamanizm nedir? İkinci röportaj, ‘Şamanın izinde: Şamanizm ve Doğa‘ Sasun Bazarian: Şamanizm’in veya Şaman toplumlarının kadına bakış açısı nasıl? Bildiğimiz kadarıyla zaten insan toplumu 2000 yıldır, batı kültürü özellikle bir alçak görmeyle ve narinleştirmeyle özdeşleştiriyorlar. Şamanizm’in buna bakış açısı nedir peki? Timur B. […]
282) Şamanın İzinde: Şamanizm ve Doğa
ŞAMANIN İZİNDE: ŞAMANİZM VE DOĞA Röportaj dizisinin ikinci bölümüdür. İlk röportaj, ‘Şamanın İzinde: Şamanizm nedir? Sasun Bazarian: Çok daha gerçekçi, daha insan tabanlı daha ekolojik bir bakış açısı. Timur Davletov: Tabii tabii insan merkezli değil. Çevreci olması en büyük özelliği ama çevrecilik şöyle değil; “Hadi çocuklar birleşelim biraz çevrecilik yapalım”, her şey doğalından geliyor, herhangi bir […]
281) Şamanın İzinde: Şamanizm Nedir?
ŞAMANIN İZİNDE: ŞAMANİZM NEDİR? Hacettepe Üniversitesi Sosyoloji bölümünde Şamanlık üzerine doktora tezi hazırlayan Timur Davletov ile Çepeçevre’den Burak Avşar ve Sasun Bazarian Şamanlık ve Kam kültürü üzerine röportaj gerçekleştirdiler. Burak Avşar: Öncelikle sizi tanıyalım. Ne yapmaktasınız, neyle uğraşmaktasınız? Timur Davletov: Ben Timur B. Davletov. Hakas Türkü’yüm. Hacettepe Üniversitesi’nde sosyoloji alanında Şamanlık üzerine doktora tezi hazırlıyorum. Zaman […]
280) Kök Dil Arayışı ve Türkçe
KÖK DİL ARAYIŞI VE TÜRKÇE Dillerin dünyaya yayılışı konusu beraberinde birtakım soruları da getirmiştir. İlk dil hangi dildir? İlk dil ne zaman kullanılmaya başlanmıştır? İlk dil veya dillerin ortaya çıktığı coğrafi bölge neresidir?.. gibi sorular halen bugün bile kesin şekilde yanıt bulabilmiş değildir. Tarih sahnesine çıkmış olan pek çok dil olsa da en eski dil […]
279) Okunamayan Gizemli Kitap: “Voynich El Yazması”
Voynich El Yazması (Voynich Manuscript) Voynich Elyazması, bilinmeyen bir yazıyla yazılmış, anlamı çözülemeyen gizemli bir kitap. 1450 ila 1520 yıllarında yazıldığı tahmin edilmektedir. Kitaba ismini veren, 1912 yılında varlığını ortaya çıkaran Wilfrid M. Voynich adındaki sahaftır. Yapılan bilimsel incelemeler, kitabın Voynich tarafından yapılmış bir sahtekârlık olmadığını kanıtlamıştır.[1] Kitap çok sayıda ilginç resim içerir. Bunlardan bir kısmı yıldızları, bitkileri ve […]
278) Tekerleme Nedir? Örnek Tekerlemeler
TEKERLEME NEDİR? ————————————————————————————– Tekerleme, çocuğun dinleme, konuşma ve dilin anlam yapılarının, cümlelerin, dilin özelliklerini, sık sık yapılan tekrarlarla ezber alışkanlığını kazandırarak çocuğun psikomotor becerilerinin gelişmesine katkıda bulunur. Dilin telaffuzu, boğumlaması ile bir bütün halinde öğretilmesine katkıda bulunur. Dildeki sembolleri, alegorik anlatımı, sebep-sonuç ilişkisine dayandırarak dilin mantıksal dizinini kavratır. Dilin matematiğini geliştirir. Dilin gülmece ve eleştirel boyutunu […]
277) Çağlar Boyu Tahtın Simgesel Anlamları Işığında TÜRK TAHTLARI
Çağlar Boyu Tahtın Simgesel Anlamları Işığında TÜRK TAHTLARI Araştırmamız, tarih boyunca kurulan Türk devletlerinin tahtlarını konu almaktadır. Selçuklu ve Osmanlı tahtları hakkında daha önce lisans tezi düzeyinde bazı araştırmalar yapılmıştrr1. Ancak bunlar, tahtın daha çok tipolojik açıdan incelendiği araştırmalardır. Türklerin İslamlığı kabulünden önceki dönemde kullandıkları tahtlar ise hiç araştırılmamıştır. Bu nedenle daha geniş kapsamlı, […]
276) Saka-Yakut Türkleri Bezekleri
Saka-Yakut Türkleri Bezekleri Bezek, el sanatlarının ayrılmaz bir parçasıdır. Halkın sanatsal fantezisini ve ustalığını yansıtır. Yakut Türkleri ezelden beri konutlarını, ritüel eşyalarını, ev eşyalarını, giyeceklerini bezekler ile süslerlerdi. Değişik eşyalar için değişik içerikte bezek kullanılırdı. Mesela giyecekler için dikiş ile yapılan renkli bitki desenleri kullanılırdı. Ev eşyalarında kullanılan bezeklerde genelde geometrik şekiller kullanılırdı. Sadece kadınların […]
834) Doğu Türklerinin Nasreddin Hocası, Mitolojik Bir Kahraman mıdır?
Doğu Türklerinin Nasreddin Hocası, Mitolojik Bir Kahraman mıdır? Nasreddin Hoca, Hazar Denizi’nin batısında olduğu gibi doğusundaki Türk boyları arasında da bilinmektedir. Bugünkü araştırmalar doğrultusunda onun 1208 yılında Türkiye’nin Eskişehir ilinin Sivrihisar ilçesinin Hortu (Nasreddin Hoca) beldesinde doğduğu, 1236-37 tarihinde Konya ilinin Akşehir ilçesine göçtüğü ve orada 1284-85 tarihinde öldüğü kanaati yaygındır. Hazar Denizi’nin doğusunda ise […]
275) Türk Mitolojisinde “Tastarakay” ya da “Keloğlan”
Türk Mitolojisinde “Tastarakay” ya da “Keloğlan” Altay Türkçesinde masala “çörçök” adı verilmektedir. Masal anlatıcıları ise daha çok kadınlar olmakla birlikte “kayçı” adı verilen destancıların da masal anlattığı bilinmektedir. Destanlarda ve masallarda geçen”tastarakay” (Тастаракай), tipi Anadolu’daki keloğlan tipiyle benzerlikler gösterir.[1][2] Keloğlan masallarının eski dönemlerde destan koluna ait anlatı parçaları olabileceği ihtimali üzerinde durulmaktadır. Dr. Pervin Ergun, Altay destanlarının karakteristik motifi olan […]
274) Yağmalanan Türk Kültürü
Yağmalanan Türk Kültürü Kendisini her zaman örnek aldığım ve talebesi olmaktan gurur duyduğum Prof. Dr. Bahaeddin Ögel’in şöyle bir sözü vardır: “Türkçe ve Türk kültürü yağmaya uğramış bir mal gibidir. Elinde delil olsun, olmasın herkes ondan bir parça kopartıp kendi kültürüne mal ediyor”. Evet, bugün tarihimize ve kültürümüze sahip çıkmadığımızdan dolayı bize ait ne varsa başkaları araştırıyor […]
273) Türk Kızının Evlilik Oyunu: “Kız Kuumay Oyunu”
KIZ KUUMAY OYUNU Kırgızlar göçebe halk olmasından dolayı eski zamanlardan bu yana hep at sırtında vakit geçirmişlerdir. Kırgızların yaşamında atın ayrı bir yeri bulunmaktadır. Kırgız milli oyunlardan biri olan Kız Kuumay’da da at önemli bir görev üstlenmektedir. Erkek kıza yetişirse onunla evlenir Kız kuumay eski oyunlardan biri ve temel anlamı nişanlanmaya dayanır. Geleneğe göre […]
272) Enver Paşa Alfabesi (Huruf-i Munfasıla)
Enverî Harfler yahut Huruf-i Munfasıla Tanzimattan sonra Osmanlı Devleti’nde alfabe tartışmaları başladı. Münif Paşa Arap harflerinin eğitimi zorlaştırdığını savunmaktaydı. Harflerin başta-ortada-sonda yazımlarının farklılaşması, sesli harflerin kullanılmaması gibi durumların karışıklığa neden olduğunu söylüyordu. Aydınların birçoğu da Fransızca dolayısıyla Latin harflere aşina olduğundan bu harflere geçilmesinin de mümkün olabileceğini dillendiriyordu. Ne var ki Latin harflere geçişin geçmişle olan bağları […]
271) TURAN
TURAN Ben Altay dağlarından koparak geldim Yüreğimde Türkistan’dan binbir nakış var. Çok şükür aslım da neslim de belli. Türküm Müslümanım o dağlar kadar. Dokuz tuğ taşıdım ben, dokuz davula vurdum. Dokuz evliya gücüyle yürüdüm geldim. Büyüdü benimle mübarek yurdum. Ebed-müddet bu devleti ben kurdum. Nevruz toylarımızda ateşler tutuşturdum. Orhun’dan, Seyhun’dan, Ceyhun’dan geçtim. Yol gösterdi kükreyerek […]
270) Katil Kelimeler
Kâtil Kelimeler ——————————————————– Radyolarımızın, televizyonlarımızın, gazetelerimizin, zaman zaman cin çarpmış kelimelerle sancılı dili, bana hep Konfüçyüs’ü hatırlatıyor. O cin çarpmış kelimeler, aynı zamanda Türkçemizin katilleridir de! Ortaya çıkar çıkmaz birçok kelimeyi sindiren, öldüren, güzellikler ve incelikler yerine kurulup kalan zındıklarıdır. Türkçe olsalar bile, ben maymuncuk haline getirilen veya kanlı-bıçaklı katiller gibi sola-sağa saldıran, etrafını temizlen bütün katil […]
269) Şark Ekspresi (Orient Express)
Şark Ekspresi (Orient Express) ——————————————————————————- Şark Ekspresi, 1883 ile 1977 yılları arasında Paris-İstanbul arasında sefer yapan tren. Vagon-Li Şirketi’ne ait olan Şark Ekspresi, Orient-Express orijinal ismi ile 4 Ekim 1883 yılında Paris’ten ilk seferine başladı. Şark Ekspresinin bu ilk seferine Fransız, Alman, Avusturyalı ve Osmanlı asıllı memur ve diplomatlar da katıldı. Ayrıca katılanlar arasında The Times gazetesi muhabiri ile romancı ve seyyah Edmond About da bulunuyordu. Edmond About bu gezi ile […]
268) Kurt İle İlgili Türk’e Çarelerde/Halk Tababetinde İnanç ve Uygulamalar
KURT İLE İLGİLİ TÜRKE ÇARELERDE / HALK TABABETİNDE İNANÇ VE UYGULAMALAR GİRİŞ; Türke çareler genelde halk inançları veya halk tababeti olarak bilinirler. Bazı yerlerde Kocakarı ilacı veya Cadıgur/Cazı İşi olarak da geçerler. Bunlara Ebe Nene İlacı denildiği de olur. Güney Anadolu’da bu tür inançlardan bitki ağırlıklı olanları çerçiler yaptığından bu ilaçlara Çerçi İşi veya Çerçi Dermanı […]
267) TÜRK DİLİ TARİHİ (Başlangıçtan, Yirminci Yüzyıla)
TÜRK DİLİ TARİHİ (Başlangıçtan, Yirminci Yüzyıla) ————————————————————— Moğolistan ve Çin içlerinden Orta Avrupa’ya, Sibirya’dan Hindistan ve Kuzey Afrika’ya kadar geniş bir alanda varlık gösteren bir dilin tarihini yazmak kolay değildir. Binlerce eser, anıt, yazıt ve belge bırakan Türk dili bugün de Türkistan, Azerbaycan, Anadolu, Balkanlar ve Avrasya bozkırlarında kullanılmaya devam etmektedir. 20. yüzyılda ortaya çıkan […]