222) ATATÜRK’ÜN KRONOLOJİK HAYATI VE DÖNEMİNİN ÖNEMLİ GELİŞMELERİ
Yayin Tarihi 8 Ekim, 2026
Kategori ATATÜRK
ATATÜRK’ÜN KRONOLOJİK HAYATI VE DÖNEMİNİN ÖNEMLİ GELİŞMELERİ
- 1881 — Selânik’te doğdu; doğum günü kesin olarak bilinmemekle birlikte 19 Mayıs’ı doğum günü olarak benimsedi.
- 1886 — Öğrenim hayatına başladı.
- 1893 — Babası Ali Rıza Efendi’yi kaybetti; Selânik Askerî Rüştiyesine girdi.
- Ocak 1896 — Selânik Askerî Rüştiyesini bitirdi.
- Kasım 1898 — Manastır Askerî İdadisini bitirdi.
- 13 Mart 1899 — İstanbul Harp Okuluna girdi. 1283 okul numarasını aldı.
- 10 Şubat 1902 — Teğmen rütbesiyle Harp Okulundan mezun oldu. Diploma No: 5998
- 1903 — Üsteğmenliğe yükseldi.
- 21 Ekim 1904 — Kurmay yüzbaşı oldu.
- 11 Ocak 1905 — Beşinci Orduya atandı; Şam’da göreve başladı.
- 1906 — Arkadaşlarıyla Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu.
- 30 Eylül 1907 — Selânik’te Üçüncü Ordu Karargâhına atandı.
- 23 Temmuz 1908 — İkinci Meşrutiyet ilan edildi.
- 1908 — Trablusgarp ve Bosna’da görev yaptı.
- 13 Nisan 1909 — 31 Mart Vakası başladı.
- 24 Nisan 1909 — Hareket Ordusu İstanbul’a girdi.
- 22 Eylül 1909 — İttihat ve Terakki Kongresi’nde ordunun siyaset dışında kalmasını savundu.
- 6 Haziran 1910 — Üçüncü Ordu Tâlimgâh Komutanlığına atandı.
- Eylül 1910 — Fransa’daki Picardie manevralarına katıldı.
- 15 Ocak 1911 — Beşinci Kolordu Karargâhına atandı.
- 15 Ekim 1911 — Trablusgarp’a gitmek üzere İstanbul’dan ayrıldı.
- 27 Kasım 1911 — Binbaşılığa yükseldi.
- 9 Aralık 1911 — Bingazi’ye ulaştı.
- 1912 — Trablusgarp Savaşı’nda Derne ve Tobruk çevresinde görev yaptı.
- 21 Kasım 1912 — Akdeniz Boğazı Kuvâ-yı Mürettebesi Harekât Şubesi müdürlüğüne getirildi.
- 27 Ekim 1913 — Sofya askerî ataşeliğine atandı.
- 1 Mart 1914 — Yarbaylığa yükseldi.
- 20 Ocak 1915 — 19. Tümen Komutanlığına atandı.
- 25 Nisan 1915 — Arıburnu’nda çıkarma yapan kuvvetlere karşı savaştı.
- 1 Haziran 1915 — Albaylığa yükseldi.
- 8–9 Ağustos 1915 — Anafartalar Grubu Komutanlığına atandı.
- 10 Ağustos 1915 — Conkbayırı Muharebesi’ni yönetti.
- 19 Ağustos 1915 — 16. Kolordu Komutanlığına atandı.
- 10 Aralık 1915 — İstanbul’a döndü.
- 1916 — Doğu Cephesi’nde görevlendirildi.
- 1 Nisan 1916 — Tuğgeneralliğe yükseldi.
- 25 Kasım 1916 — İkinci Ordu Komutan Vekilliğine getirildi.
- 7 Mart 1917 — İkinci Ordu Komutanlığına atandı.
- 5 Temmuz 1917 — Yedinci Ordu Komutanlığına atandı.
- 4 Ekim 1917 — Yedinci Ordu Komutanlığından istifa ederek İstanbul’a döndü.
- 15 Aralık 1917 – 4 Ocak 1918 — Veliaht Vahdeddin’in Almanya ziyaretine katıldı.
- Temmuz 1918 — Karlsbad’da tedavi gördü.
- 7 Ağustos 1918 — Yeniden Yedinci Ordu Komutanlığına atandı.
- 31 Ekim 1918 — Yıldırım Orduları Grup Komutanlığına getirildi.
- 13 Kasım 1918 — İstanbul’a döndü.
- 21 Kasım 1918 — Fethi Okyar ile Minber gazetesini çıkarmaya başladı.
- 1919–1920 — Anzavur ayaklanmaları ve Kuvâ-yı İnzibatiye hareketi Millî Mücadele kuvvetlerince bastırıldı.
- 30 Nisan 1919 — Dokuzuncu Ordu Müfettişliğine atandı.
- 16 Mayıs 1919 — Bandırma Vapuru’yla İstanbul’dan ayrıldı.
- 19 Mayıs 1919 — Samsun’a çıktı.
- 28 Mayıs 1919 — Havza Genelgesi’ni yayımladı.
- 22 Haziran 1919 — Amasya Genelgesi’ni yayımladı.
- 8 Temmuz 1919 — Askerlik görevinden istifa etti.
- 23 Temmuz – 7 Ağustos 1919 — Erzurum Kongresi’ne başkanlık etti; Heyet-i Temsiliye üyeliğine seçildi.
- 4–11 Eylül 1919 — Sivas Kongresi’ne başkanlık etti.
- 20–22 Ekim 1919 — Amasya Görüşmeleri yapıldı; Amasya Protokolü imzalandı.
- 27 Aralık 1919 — Ankara’ya geldi.
- 28 Ocak 1920 — Misak-ı Millî, Osmanlı Mebusan Meclisinde kabul edildi.
- 19 Mart 1920 — Ankara’da olağanüstü yetkili bir meclis toplanması için çağrı yaptı.
- 23 Nisan 1920 — Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.
- 24 Nisan 1920 — TBMM Başkanlığına seçildi.
- 1920 — Düzce, Bolu, Hendek, Adapazarı, Yozgat ve Konya çevresindeki ayaklanmalar TBMM kuvvetlerince bastırıldı.
- 1 Mayıs 1920 — İstanbul’daki askerî mahkemece idama mahkûm edildi.
- 1921 — Koçgiri Ayaklanması hükümet kuvvetlerinin harekâtıyla bastırıldı.
- 20 Ocak 1921 — TBMM’nin ilk Anayasası kabul edildi.
- 5 Ağustos 1921 — Başkomutanlık görevini üstlendi.
- 7–8 Ağustos 1921 — Tekâlif-i Milliye Emirleri’ni yayımladı.
- 23 Ağustos – 13 Eylül 1921 — Sakarya Meydan Muharebesi’ni yönetti.
- 19 Eylül 1921 — TBMM tarafından kendisine mareşallik rütbesi ve gazilik unvanı verildi.
- 26 Ağustos 1922 — Büyük Taarruz’u başlattı.
- 30 Ağustos 1922 — Başkomutanlık Meydan Muharebesi kazanıldı.
- 1 Eylül 1922 — “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” emrini verdi.
- 9 Eylül 1922 — Türk ordusu İzmir’e girdi.
- 10 Eylül 1922 — İzmir’e geldi.
- 11 Ekim 1922 — Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı.
- 1 Kasım 1922 — Saltanat kaldırıldı.
- 14 Ocak 1923 — Annesi Zübeyde Hanım İzmir’de vefat etti.
- 29 Ocak 1923 — Latife Hanım’la evlendi.
- 17 Şubat – 4 Mart 1923 — İzmir İktisat Kongresi toplandı.
- 24 Temmuz 1923 — Lozan Barış Antlaşması imzalandı; kapitülasyonlar kaldırıldı ve Osmanlı borçlarının paylaşımı karara bağlandı.
- 13 Ekim 1923 — Ankara başkent oldu.
- 29 Ekim 1923 — Cumhuriyet ilan edildi; Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.
- 11 Eylül 1923 — Halk Fırkası kuruldu.
- 3 Mart 1924 — Halifelik kaldırıldı; Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edildi; Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti kaldırıldı.
- 20 Nisan 1924 — Cumhuriyet’in yeni Anayasası kabul edildi.
- 26 Ağustos 1924 — Türkiye İş Bankası kuruldu.
- 17 Kasım 1924 — Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu.
- 13 Şubat 1925 — Şeyh Said Ayaklanması başladı.
- 17 Şubat 1925 — Aşar vergisi kaldırıldı.
- 4 Mart 1925 — Takrir-i Sükûn Kanunu kabul edildi.
- 1925 — Şeyh Said Ayaklanması bastırıldı.
- 5 Mayıs 1925 — Atatürk Orman Çiftliği kuruldu.
- 1925 — Sabiha Gökçen’i manevi evlat edindi.
- 2 Eylül 1925 — Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasına ilişkin karar alındı.
- 5 Ağustos 1925 — Latife Hanım’dan boşandı.
- 25 Kasım 1925 — Şapka Kanunu kabul edildi.
- 26 Aralık 1925 — Uluslararası takvim ve saat uygulamasına geçildi.
- 26 Kasım 1926 — Alpullu Şeker Fabrikası üretime başladı.
- 17 Aralık 1926 — Uşak Şeker Fabrikası hizmete girdi.
- 17 Şubat 1926 — Türk Medeni Kanunu kabul edildi.
- 1 Mart 1926 — Türk Ceza Kanunu kabul edildi.
- 19 Nisan 1926 — Kabotaj Kanunu kabul edildi.
- 15 Haziran 1926 — İzmir’de kendisine yönelik suikast girişimi ortaya çıkarıldı.
- 1 Temmuz 1926 — Kabotaj Kanunu yürürlüğe girdi.
- 1926–1930 — Ağrı ayaklanmaları devletin askerî harekâtlarıyla bastırıldı.
- 28 Haziran 1927 — Teşvik-i Sanayi Kanunu kabul edildi.
- 1927 — İlk sanayi sayımı ve ilk genel nüfus sayımı yapıldı.
- 15–20 Ekim 1927 — Nutuk’u Cumhuriyet Halk Fırkası Kurultayı’nda altı günde, toplam 36 saat 33 dakikada okudu.
- 1 Kasım 1927 — İkinci kez Cumhurbaşkanı seçildi.
- 10 Nisan 1928 — Anayasa’dan devletin dinini belirten hüküm çıkarıldı.
- 1 Kasım 1928 — Yeni Türk harfleri kabul edildi.
- 13 Haziran 1928 — Paris Antlaşması’yla Türkiye’ye düşen Osmanlı borçlarının ödeme takvimi belirlendi.
- 1 Ocak 1929 — Millet Mektepleri açıldı.
- 5 Ocak 1929 — Bazı demiryolu hatları ve Haydarpaşa Limanı satın alınarak millîleştirildi.
- 3 Nisan 1930 — Kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanındı.
- 11 Haziran 1930 — Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kurulmasını sağlayan kanun kabul edildi.
- 12 Ağustos 1930 — Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu.
- 17 Kasım 1930 — Serbest Cumhuriyet Fırkası kapandı.
- 23 Aralık 1930 — Menemen Olayı meydana geldi; Asteğmen Kubilay ile bekçiler Hasan ve Şevki şehit edildi.
- 3 Ekim 1931 — Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası faaliyete başladı.
- 12 Nisan 1931 — Türk Tarih Kurumu kuruldu.
- 15 Nisan 1931 — Üçüncü kez Cumhurbaşkanı seçildi.
- 19 Şubat 1932 — Halkevleri açıldı.
- 12 Temmuz 1932 — Türk Dili Tetkik Cemiyeti kuruldu; daha sonra Türk Dil Kurumu adını aldı.
- 1933 — Eskişehir Şeker Fabrikası işletmeye açıldı.
- 3 Haziran 1933 — Sümerbank kuruldu.
- 29 Ekim 1933 — Cumhuriyet’in 10. yıl dönümünde Onuncu Yıl Söylevi’ni okudu.
- 1934 — Turhal Şeker Fabrikası işletmeye açıldı.
- 17 Nisan 1934 — Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı yürürlüğe girdi.
- 1934 — Bakırköy Bez Fabrikası yenilenerek genişletildi.
- 9 Şubat 1934 — Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında Balkan Antantı imzalandı.
- 21 Haziran 1934 — Soyadı Kanunu kabul edildi.
- 26 Ekim 1933 — Kadınlara köy ihtiyar heyetleri ve muhtarlık seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanındı.
- 24 Kasım 1934 — TBMM tarafından kendisine “Atatürk” soyadı verildi.
- 5 Aralık 1934 — Türk kadınlarına milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı.
- 3 Haziran 1935 — Sümerbank’ın ilk fabrikalarından Kayseri Bez Fabrikası üretime başladı.
- 14 Haziran 1935 — Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü ile Etibank kuruldu.
- 6 Temmuz 1935 — Şeker fabrikalarını ortak bir çatı altında toplamak için Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. kuruldu.
- 16 Eylül 1935 — Kayseri Bez Fabrikası hizmete açıldı.
- 29 Kasım 1935 — Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası hizmete açıldı.
- 1 Mart 1935 — Dördüncü kez Cumhurbaşkanı seçildi.
- 9 Ocak 1936 — Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi açıldı.
- 4 Nisan 1936 — Konya-Ereğli Bez Fabrikası üretime başladı.
- 6 Kasım 1936 — İzmit Kâğıt ve Karton Fabrikası açıldı.
- 20 Temmuz 1936 — Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalandı; Boğazlar üzerindeki Türk egemenliği güçlendi.
- 3 Nisan 1937 — Karabük Demir ve Çelik Fabrikasının temeli atıldı.
- 4 Mayıs 1937 — Bakanlar Kurulu, Tunceli’de askerî harekât kararı aldı.
- 12 Mayıs – 1 Temmuz 1937 — Tunceli’de ilk askerî harekât yürütüldü.
- 15 Nisan 1931 — Türk Tarih Kurumu kuruldu.
- 15 Kasım 1937 — Seyit Rıza ve altı kişi idam edildi.
- 8 Temmuz 1937 — Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında Sadabat Paktı imzalandı.
- 9 Ekim 1937 — Nazilli Sümerbank Basma Fabrikası açıldı; açılışını Atatürk yaptı.
- 2 Şubat 1938 — Bursa Merinos Fabrikası açıldı; Atatürk açılış törenine katıldı.
- 1 Şubat 1938 — Gemlik Suni İpek Fabrikası açıldı; Atatürk açılışına katıldı.
- 1937–1938 — Dersim/Tunceli’de yeni ayaklanmalar ve devletin askerî harekâtları yaşandı.
- 8 Haziran – 10 Eylül 1938 — Tunceli’de ikinci askerî harekât yürütüldü.
- 27 Ocak 1937 — Milletler Cemiyeti Hatay’ın bağımsızlığını kabul etti.
- 11 Haziran 1937 — Atatürk çiftliklerini ve taşınmazlarını Hazineye bağışladı.
- 5 Temmuz 1938 — Türk askerî birlikleri Hatay ve İskenderun’a girdi.
- 27 Mayıs 1938 — Ankara’dan son kez ayrılarak İstanbul’a geldi.
- 1 Haziran 1938 — Savarona Yatı’na geçti.
- 2 Eylül 1938 — Hatay Devleti kuruldu.
- 5 Eylül 1938 — Vasiyetnamesini yazdı.
- 18 Temmuz 1938 — Osmanlı borçlarının taksitlerinin Türk lirasıyla ödenmesi kararlaştırıldı.
- 25 Temmuz 1938 — Dolmabahçe Sarayı’na nakledildi.
- 17 Ekim 1938 — İlk ağır komaya girdi.
- 29 Ekim 1938 — Türk Ordusu’na son mesajını gönderdi.
- 10 Kasım 1938 — Dolmabahçe Sarayı’nda saat 09.05’te vefat etti.
- 21 Kasım 1938 — Ankara Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine konuldu.
- 1928–1933 — Türkiye, Osmanlı’dan devraldığı borçların taksitlerini ödedi; 1933’te ödeme şartları yeniden düzenlendi.
- 10 Kasım 1953 — Naaşı Anıtkabir’e nakledildi.
- 25 Mayıs 1954 — Osmanlı’dan devralınan borçların son taksiti ödendi.
Karabük Demir-Çelik’in temeli Atatürk döneminde atıldı; üretim ise 1939’da, ölümünden sonra başladı.
YARARLANILAN KAYNAKLAR
- Atatürk Araştırma Merkezi
- Atatürk Ansiklopedisi
- Türkiye Büyük Millet Meclisi kayıtları
- Türk Tarih Kurumu
- Türk Dil Kurumu
- Yılmaz Karahan, Atatürk’ü Anlamak, 19 Ağustos 2007
Yorumlar
“222) ATATÜRK’ÜN KRONOLOJİK HAYATI VE DÖNEMİNİN ÖNEMLİ GELİŞMELERİ” yazisina 1 Yorum yapilmis
Yorum yap
Tebrik ederim hocam elinize yüreğinize sağlık çok iyi bir çalışma olmuş.