446) Türkçeyi Bilinçle İşlemek
Yayin Tarihi 26 Eylül, 2026
Kategori ATATÜRK, TÜRKÇE
“Türk dili, dillerin en zenginlerindendir. Yeter ki bu dil şuurla işlensin. Ülkesini, yüksek istiklalini korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır.”
Mustafa Kemal Atatürk
Atatürk’ün 2 Eylül 1930 tarihinde Sadri Maksudi Arsal’ın Türk Dili İçin adlı eserine yazdığı bu söz, bize yalnızca Türkçeyi sevmeyi öğütlemiyor. Dilimizi şuurla işlemeyi de görev olarak gösteriyor. Atatürk Araştırma Merkezi
Bir dili işlemek; onunla düşünmek, araştırmak, öğretmek ve yeni kavramları anlatabilmektir. Türkçenin zenginliği, geçmişinden gelen kelimelerde olduğu kadar bugün üretebildiğimiz düşüncelerde de kendini gösterir. Bir konu hakkında açıkça konuşabiliyor, bir bilgiyi anlaşılır biçimde yazabiliyorsak dilimizin gücünü kullanıyoruz demektir.
Yabancı dil öğrenmek insana yeni kapılar açar. Ancak kendi dilimizde söyleyebileceğimiz bir düşünceyi sırf yabancı sözcükler daha gösterişli görünüyor diye anlaşılmaz hâle getirmek, okurla aramıza mesafe koyar. Özellikle eğitimde, bilimde ve kamuya seslenen yazılarda Türkçeyi özenle kullanmak, bilginin daha çok insana ulaşmasını sağlar.
Atatürk’ün “yabancı diller boyunduruğu” uyarısını, Türkçeyi hayattan ve gelişmelerden uzak tutma çağrısı olarak görmüyorum. Bu uyarı, kendi dilimizle düşünme ve üretme gücümüzü korumaya yöneliktir. Yeni bir kavramla karşılaştığımızda onu anlamaya, gerekiyorsa Türkçede karşılığını bulmaya ve kullandığımız sözü halka anlatmaya çalışmalıyız.
Türkçe, yalnızca geçmişten devraldığımız bir miras değildir; her gün konuşarak ve yazarak geleceğe taşıdığımız canlı bir dildir. Ona duyduğumuz sevgi, gösterdiğimiz özende belli olur. Türkçeyi bilinçli kullanmak, düşüncemize de okurumuza da saygıdır.
YILMAZ KARAHAN
Editör yorumu: Makalenin güçlü yanı, Atatürk’ün sözündeki “şuurla işlensin” çağrısını günlük dil kullanımıyla ilişkilendirmesidir. Yabancı dil öğrenmenin değeri ile Türkçede açık ve üretken olma sorumluluğunu birlikte ele alması, düşünceyi daha anlaşılır kılıyor.
Yorumlar
Yorum yap