345) Türk İnanışında Ejderha
Türk inanışında ejderha ——————————————————————————— Ejderha dendiğinde akla çoğunlukla Çin medeniyeti gelir. Ejderhalar bütün dünyada Çin kültür ve sanatına ait kabul edilse de Türk inanışında da büyük yer tutmuştur. Bu karakter, gök ve yer-su ruhlarına bağlı olarak geniş bir alan bulmuştur inanışında. Türklerde özellikle erken dönemlerde refah, güç ve kuvvet simgesi olarak kabul edilmiş bu efsanevi […]
344) Gün ve Ay İsimlerinin Oluşumu
Gün ve ay isimleri nereden geliyor? ——————————————————————————— Tavla oynayanlar Farsça altıya kadar saymasını bilirler (yek, du, se, cihar, penç, şeş). Yedi sayısı ise Farsçası ise ‘heft’ dir (veya hefte). Yedi günlük ‘hafta’ ismi de buradan alınmıştır. Halen Türkçe’de kullandığımız gün isimlerinin kökenlerinin neler olduklarını biliyor musunuz? Çok kullandığımız bazı isimler vardır. Nereden geldiğini de bilmeyiz, ama yinede […]
343) Kültür Katliamı: Selçuklu Çinileri Asitle Kazındı ve Maviye Boyandı
Selçuklu Çinileri Asitle Kazındı ve Maviye Boyandı Selçuklu döneminin önemli eserlerinden 750 yıllık Sivas Gökmedrese’deki Selçuklu çinileri restorasyon adı altında önce asitle kazındı sonra da mavi boya ile boyandı. Anadolu’daki Selçuklu döneminin önemli eserlerinden 750 yıllık Sivas Gök Medrese’de yapılan restorasyonlar kapsamında, medresenin minarelerinde ve minare kaidesinde yer alan Selçuklu çinilerinin asitle temizlenerek yok olduğu, ardından […]
342) “de, da” Nasıl Yazılmalı?
“de, da” Nasıl Yazılmalı? ————————————————————————– Yazımlarda sıkça yapılan bir yanlış, “de” ve “da” eklerinin kullanımında olmaktadır. “de” ve “da” cümle içinde iki şekilde yazılır: 1) Bağlaç olan 2) Durum(hâl) bildiren 1) Bağlaç olan “de, da” nasıl yazılmalı? “de”, ayrı yazılır; kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne göre büyük ünlü uyumuna uyar: Örnek: Annem de geldi. […]
341) Söz ve Algı Bozumu
Söz ve Algı Bozumu Halk arasında bozuk algıyı anlatan güzel bir deyim var: “Sağırın uydurduğunu, şair uyduramaz” diye. İnsanlar ya işine geldiği gibi anlamaya çalışıyor ya da kültürel birikimi kadar anlıyor ve anlatıyor. Sosyal medyanın faydalarının çokluğu kadar, zararlarını da bilmek gerekir. İlginç olan yalan ve yanlış olan bir paylaşımın müşterisinin çokluğudur! Bu bilgi kirliliği […]
340) Ölmez Ağaç Zeytin
ÖLMEZ AĞAÇ ZEYTİN —————————————————————————————– Doğanın Döngüsünün, Yaşamın ve Sonsuzluğunun Simgesi Hiç bir ağaç, insanlık tarihinde zeytin ağacı kadar kutsal kabul edilmemiş ve üstüne bu kadar efsane yaratılmamıştır. Dini kitaplar insanlık için zeytinin önemini vurgularlar. Mitolojik öykülerde zeytin, zeytin ağacı ve zeytinyağı kutsaldır. Antik çağa ait sağlık kitaplarında en çok zeytinin adı geçer, çağa ait paraların çoğunda bir bereket sembolü olarak zeytin dalı vardır, paradan önce zeytinyağının adı ”sıvı altın”dır… Akıl ve […]
339) Hangi Hastalığa Hangi Yiyecekler
Hangi Hastalığa Hangi Yiyecekler Doğa bir eczane gibidir! Tahıl, sebze ya da meyvelerde bulunan çeşitli maddeler, vitaminler; depresyondan tansiyona birçok hastalığa iyi gelir. Acı pul biberinin cilde yararlı, teni güzelleştiren maddeler içerdiğini, İlaçta aspirin neyse, yiyecekler içinde elmanın da o, olduğunu söyleyen Londra Üniversitesi uzmanlarının hazırladığı doğal savaş programında hangi hastalığa karşı neler yemeniz gerektiği […]
338) “Gençlerle Başbaşa” Kitabının Gençlik İçin Önemi
“Gençlerle Başbaşa” Kitabının Gençlik İçin Önemi Yıl 1971… Antakya şehir kütüphanesine yıl sonu ödevimizi yapmak için gitmiştik. Arkadaşlarla kitaplık kartekslerini karıştırırken sanıyorum fazla gürültü çıkarmıştık. Kütüphane görevlisi hanım yanımıza gelerek bizi odasına götürdü ve kütüphane de nasıl çalışılması gerektiğini öğütledi. Biz de koro halinde “tamam” dedik, salona tekrar döndük. Sanki az önce uyarılan biz değilmişiz […]
337) Türk Kültüründe Ateşle İlgili İnanışlar
TÜRK KÜLTÜRÜNDE ATEŞLE İLGİLİ İNANIŞLAR Ateşin insan hayatının hemen bütün safhalarında çok önemli rol oynayan bir unsur olduğu bilinmektedir. Bu sebeple insanlık tarihi gelişme süreci içinde ateşin bulunmasından önceki hayat şartları ile sonrası sırasında görülen farklar ateş üzerindeki düşünceleri yoğunlaştırrnıştır. Dolayısıyla insanlığın sahip olduğu kültürel değerlerin de etkisiyle ateşin icadına ilişkin her milletin kendi milli […]
336) 12 Hayvanlı Türk Takvimi ve Kehanet
12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ VE KEHANET ——————————————————————————– İnsan, ilahî ve bazı beşerî kanunların yasaklamasına rağmen geleceği öğrenme adına her çağ ve şartta birçok farklı fal veya kehanet çeşidini ortaya çıkarmış ve gerektiğinde de bunları kullanmıştır. Kullanılan kehanet çeşitlerinden birisi de 12 hayvanlı Türk takvimi esası üzerine oturtulmuştur. Evrendeki birtakım döngüsel olaylardan hareketle oluşturulduğunu düşündüğümüz 12 […]
865) Mehmet Akif Ersoy’un Şiirlerinde Dini Motifler
MEHMET AKİF ERSOY’UN ŞİİRLERİNDE DİNİ MOTİFLER Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsızlığının simgelerinden İstiklal Marşı, Çanakkale Şehitleri, Bülbül gibi muhteşem şiirlerin şairi Mehmet Akif’i anmak için toplanmış bulunuyoruz. Bu vesileyle, milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy’u saygı ve rahmetle bir kez daha anıyoruz. Mehmet Akif Ersoy, Türk milletinin tarihinde ve gönlünde taht kurmuş büyük bir şahsiyettir. O, toplumun her […]
335) Unutulan Birtakım Öz Türkçe Sözcükler
Unutulan Birtakım Öz Türkçe Sözcükler ——————————————————————- Abar (Avar) Gösteriş, heybetlilik. Baş eğmez, dirençli. Abdal Anadolu’da ve Afganistan’da yaşayan göçebe bir Alevi Türkmen topluluğunun adıdır. Tasavvufta ise, ermiş, erişmiş kişidir. Toplumdan uzak, son derece gösterişsiz bir yaşam sürdüren, yoksul ve düşkünleri koruyan, geleceği bilen ve felaketleri önleyebilen kişilerdir. Ağıcı Ağcı, Akçı, Akıcı, Eski Türklerde Hazinedar, Hazine […]
334) Uyan Ey Türkoğlu
Uyan Ey Türkoğlu Er meydanlarından çekilir oldun Çorak iklimlere ekilir oldun Eğilmek bilmezdin bükülür oldun… Sürer mi bu gaflet; daha kaç sene? Uyan ey Türk uyan! Uyumak nene? Boşaldın boşaldın.. Dolabilmedin, Gidişin o gidiş.. Gelebilmedin… Döktüğün kanları alabilmedin… Şah damarlarına yapışan kene Sömürür mü seni; daha kaç sene? Bakın şu Oğuz’un torunlarına; Kara taş bağlamış […]
333) Türk Kültüründe Tarihi Gelişim İçinde Hayvan ve Bitkilerin “Ölçü Birimi” Olarak Kullanılması
TÜRK KÜLTÜRÜNDE TARİHİ GELİŞİM İÇİNDE HAYVAN VE BİTKİLERİN “ÖLÇÜ BİRİMİ” OLARAK KULLANILMASI HAKKINDA ——————————————————————————– Hayvanlar ve bitkiler, özellikle Türk boyları için, farklı derecelerde anlam ifade etmekte ve günlük hayatlarında da çok önemli rol oynamaktadır. Hayatın en mükemmel ve en güçlü temel kaynağını oluşturan, bütün insanlığın kökeninde bulunan ve ebediyete ulaşmalarını sağladıkları için, insandan ayrı düşünülmeyen […]
332) Kurt Postuna Bürünme ve Kurt Donuna Girme
KURT POSTUNA/DONUNA GİREN DERVİŞ Tasavvuf, yaratılmışları İnsanat, Cemadat, Hayvanat ve Nebatat olarak farklı âlemlerde konumlandırırken, halk anlatılarında almış oldukları şekillere bakılınca bu âlemlerden birinde yaratılmışlardan bir varlığın diğer bir âlemin yaratılmışlarından bir varlık olarak bedenlenebildiği görülebilmektedir. Hacı Bektaş Veli’nin Güvercin donuna girebilmesi bu türdendir. Bir insanın kuş olup tekrar insan haline dönebilmesi bir mertebe işidir. […]
835) Hindiye Neden “turkey” Diyorlar?
Hindiye neden “turkey” diyorlar? Şükran Günü haftalarında, Amerika’da yaşayan Türklerin özel bir sorunu daha var; hafta boyunca etraflarındaki Amerikalıların “turkey” şakaları. Hafta boyunca kendimizi, Türk takımları ile maç öncesi hep aynı manşetleri atan ucuz İngiliz gazetelerini okuyormuşusuz hissine kapılmamıza sebep olsa da, bu “turkey – Turkey” benzerliği tesadüf değil. Bir kaç zeka seviyesi düşük espriye […]
184) Atatürk’ün Dil Politikası
ATATÜRK’ÜN DİL POLİTİKASI Ulu önder Atatürk’ün en büyük eseri, Türkiye Cumhuriyeti’dir. Kurduğu cumhuriyeti Türk gençliğine armağan eden ve emanet bırakan Atatürk, aynı zamanda Türk kültür tarihinde çok önemli atılımları gerçekleştirmiş eşsiz bir düşünce adamıdır. Kültür alanında yaptığı atılımlarla Türkiye’nin çağdaşlaşması yolunda büyük adımlar atmıştır. Atatürk, kültür ve düşünce sorunlarıyla sadece ilgilenmekle kalmamış, sürekli olarak bu […]
331) Kanatlı Küre Sembolü
Kanatlı Küre Sembolü Yazılı, daha doğrusu çizili / resimsel tarihin; yani ilk insanlar çeşitli yerlere birşeyler çizmeye başladıktan sonra ortaya çıkan, derin anlamları olan ve günümüze kadar gelmiş, insanlığın bilincinde köklü bir yer edinmiş bazı amblemler / semboller / betimlemeler vardır. Bunların en önemlileri bütün geçmiş medeniyetlerde görülebilen ve çağdaş medeniyetlerde de uzantıları bulunan kanatlı […]
832) 5500 Yıllık “Tarkhan Elbisesi”
Dünyanın Bilinen En Eski Elbisesi ‘Tarkhan Elbisesi’ 5500 Yıllık Mısır’da bulunan Tarkhan Elbisesi’nin dünyanın bilinen en eski elbisesi, ve en eski dokuma kumaşı olduğu kesinleşti. Radyokarbon testleri elbisenin 5,500 yaşında olduğunu ortaya koydu. Bu hafta yayınlanan makalede keten elbisenin %95 ihtimalle MÖ 3482-3102 yıllarına tarihlendiği açıklandı. Kıyafetin Mısır’ın en eski kıyafeti ve dünyada bilinen en […]
330) Meroe Yazısı
Meroe Yazısı Doğu çölünden gelen göçebelerin Nil vadisinde (Meroe’de) bir imparatorluk kurduklarını öğrenmek… Dünya’da maddi ve entelektüel kültürde öncülük eden bir milletin Mısırlı fellahların ataları olduğunu öğrenmekten daha şaşırtıcı olamaz. FRANCIS LLEWELYN GRIFFITH, 1909 Nil’in akış yönünü gösteren bir haritaya bakarsanız nehrin iki kavisle altı çavlandan geçerek Sudan’ın merkezinde Hartum’dan Nasır Gölü’ne ve Sudan ile […]