10/12) MANAS’IN YARIŞLARI
MANAS’IN YARIŞLARI Tepede duran kurnaz hilek’r han Kongurbay kırılan adamlarını gördüğünde rengi uçtu, fazla dayanamadı; önce atından inerek kılkara adlı atını Manas’a hediye sundu. Er Kongurbay han adetiyle eğilip diz çökerek Manas’a tazim eyledi. “Bahadır sözün doğrusuna gelelim. Örf adetlerine hürmet edelim bahadır, kurallarına saygı gösterelim bahadır. Otuz beş gün yatıp canı sıkılan yiğitler ziyafetinde […]
10/11) KÖKÖTÖY HAN’IN AŞI
KÖKÖTÖY HAN’IN AŞI Tekkeye benzeyen Taşkent’te Türk kabilelerini yöneten Canadil’in oğlu kökötöy sadece Kırgızlar arasında değil, Tacik, Oogan, Araplar arasında da, dahası bütün dünyada ünlüydü, akıllı ve sevilen gözde bir adam idi. Aç Kırgızın dayanacak dağı idi, düşmanına ok idi. Saldırdığını canlı bırakmayan atmaca idi, gerçek hazine de o idi. Enenmiş deveye havut vurup yük […]
10/10) MANAS’IN KURTULUŞU
MANAS’IN KURTULUŞU Şarhoş yatan Manas Bozuul’un sözünü işittikten sonra kendine gelip etrafına bakındı. Bitkin düşen çoralarını görüp kuvvetini toplayarak yerinden kalktı. Bozuul, bahadırı koltuklayarak kimseye sezdirmeden atları yanına götürdü. Baymat’ın hazırladığı ata Manas’ı bindirdi, Ak-kula, sevgili sahibini görünce kişneyiverdi. Oynayıp duran atı gören Kökçögöz bağırdı: “Hey köpekler! Hepinizi cin çarpmış, Manas ata binip gitmiyor mu! […]
38) EDİRNE SAVUNMASI KAHRAMANI: ŞÜKRÜ PAŞA
Edirne Müdafaii büyük komutan: ŞÜKRÜ PAŞA Mehmet Şükrü Paşa(1857-1916) Değeri ölümünden sonra anlaşılan büyüklerimizden biri de Şükrü Paşa’dır. “Türk Milleti Asker Millettir!” sözünün temsilcilerinden biri olan Şükrü Paşa; Osmanlı İmparatorluğunun son yıllarında bir çok önemli kumandanlıklarda bulunmuş ve 1912-1913 Balkan Harbinde Edirne Müdafaası ile büyük şöhret kazanmıştır. Erzurumlu (Ayabakan) ailesinden Kolağası (Kıdemli Yüzbaşı) Mustafa ile Muhsine’nin […]
10/9) MANAS’IN DÜĞÜNÜ VE ZEHİRLENMESİ
MANAS’IN DÜĞÜNÜ VE ZEHİRLENMESİ “Almambet ile Manas, Tanrı huzurunda hayatta ve ölümde beraber olmak için halkın önünde dost oldunuz. Ananın beyaz sütünü emen kardeş ikiz kardeş oldunuz. Andı bozup birbirinize fenalık düşünürseniz, başınız işte bu çubuk gibi alınsın. Tanrı lanetlesin, Umay Ana belanızı versin!” Epeydir suskun duran halk bunu tasdik etti: Kötü niyetliyi yer vursun! […]
10/8) MANAS’LA ALMAMBET’İN TANIŞ OLMASI
MANAS’LA ALMAMBET’İN TANIŞ OLMASI Han sarayının tavanı, içi, etrafı, göze çarpan her yeri altınla süslenmişti, yüzünden gülücüğü eksik etmeyen rahip, altın kapıyı açtı. “Akıllıların akıllısı, yüce Göğün oğlu, bütün Hakan Çin’in komutanı kutsal Almambet müsaade istiyor. Bin yaş yaşayın” rahip kayboldu. Esen Han’ın yanındaki geniş yenli ipek kaftan giyen beyler, rahipler yere kadar eğilip diz […]
10/7) MANAS ATA YURDUNDA
ATALARIN YURDUNDA Kış oldu. Yaz geldi. Aradan bir yıl geçmesine rağmen Manas’a Kırgızlara ne Kalmuk askeri geldi, ne de Çin askeri geldi. Bahadır Manas halkını Kalmuklardan ve Çinlilerden yiğitçe kurtarıp birleştirdi. Yer yeşerip otlar bittiğinde otuz iki yaşına giren Manas gözüne ilişen kimselere heybetini gösterir, çöldeki kamış gibi bıyıklarıyla buz gibi soğuk görünürdü. Evinde üç […]
10/6) MANAS’IN ZAFERLERİ
HAN MANAS’IN ZAFERLERİ Altay’da şafak henüz sökmüşken uçan kuşlarla birlikte ak bulutlar da sanki Manas’ı yolcu ediyordu. Er Manas, Ala-Dağ yolunu tutup gökteki yıldızları seyrederek düz yol ile gidiyordu. Gök yeleli bozkurt Manas yanına erzak almıştı, iyi yerlere dikkat ediyordu, kabileleri, ormanları, küçük tepeleri dolaşıp, sıra halinde uzanan dağları, geçitleri aştı, taşlara bastı, yorulan Argımak […]
10/5) MANAS’IN ZAFERLERİ
HAN MANAS’IN ZAFERLERİ Kalmuk hanı Alevke Dangu şehrinin hükümdarı Kayıp Dangı’ı saraya çağırdı. “Kayıp Dang, Kara Şehir’in hanı Manas’ın sonu geldi. Şehiri Tırgot, Mangullar yapmıştır. İçtiği suyunu üç gün kesip ondan sonra zehir koydur. Halkını öldür, kapısını gece açtır. Ardından ordu girecek.” Diye emretti Alevke. Kayıp Dang, bunu kabul etti, şehir yöneticilerini çağırıp ertesi gün […]
10/4) MANAS’IN HAN OLUŞU
MANAS’IN ÇOCUKLUĞU- 4 “Bu Çinli ve Kalmukların askeri çokmuş. Bunlar bize saldıracaklarmış. Neskara gördüğünü diri yutan dev imiş. Bunlara at, kız hediye edelim, hayvan ve altın hazırlayalım” dedi Cakıp. “Ey baba, düşmanı gördüğüm zaman böyle korkup duruyorsun. Yüreğin sökülüp alınmış gibi. Artık korkma! Canını sıkma. Yaşadığım halde halkımı nasıl onlara tutup vereyim. Kaderimde varsa oktan […]
10/3) MANAS’IN ÇOCUKLUĞU-3
MANAS’IN ÇOCUKLUĞU-3 Cakıp Bay’la Manas sabahın köründe yola koyuldular. Doğuda güneş ışınları bulutlara aksederken Batıda ay henüz kaybolmamıştı. Tepeleri beyaz karla örtülen dağlar, kül rengine bürünmüştü. Kuş sürüleri dizi halinde göç etmeye başlamış, yerde otlar sararmış, şafak süzülmüştü. Cakıp Bay da gök yavrularını yetiştiren kuş gibi, boyu uzayan, at üzerinde mağrur oturan yiğit oğlunu, dikkatle […]
10/2) MANAS’IN ÇOCUKLUĞU
MANAS’IN ÇOCUKLUĞU-2 Askerler avuldaki sütten kesilmemiş bebeklerden, yaşı on yediye kadar olan çocukların hiçbirini bırakmadan at gibi dizip, adını sorarak saydılar. Manas adlı çocuğu bulamayınca kaçamayanları öldürüp kalanları dönüşü olmayan Pekin’e götürdüler. Han avlunu yağma ettiler. Kırgızlarda doğan çocukların sayısını kontrol etmek için her beş aileye birer Kalmuk gözcü koydular. Kalmuk gözcüleri, çocuk buldukları ya […]
10/1) MANAS DESTANI (1.BÖLÜM)
(1.BÖLÜM) MANAS’IN ÇOCUKLUĞU Çok eski zamanlarda, Kervan devrinde, gün ışığında tulpar eşinirken, ay ışığında kemerini çıkartamadan at üstünde kuş uykusu uyuyan erler zamanında, aç arslana benzeyen suratıyla, düşmana saldıran, bayrağı gökyüzünde dalgalanan, şanı âleme yayılan, başından ak kalpağı çıkmayan, binere tulpar dayanmayan, kükreyerek yaşayan, Kırgız denen çok eski bir millet yaşardı. Onların bayrağı gökmavisi idi. […]
10) MANAS DESTANI
MANAS DESTANI Bu muhteşem eser Kırgız Türklerinin destanıdır. Manas Destanı, Kırgızların bir bakıma ansiklopedisi gibidir. Manas Destanında Kırgızların bütün gelenek ve göreneklerini, törelerini, inanışlarını, görüşlerini, başka milletlerle olan ilişkilerini, masallarını ve ahlak anlayışlarını bulmak mümkündür. Manas Destanının bütününü söyleyenlere Manasçı, bir kısmını söyleyenlere Ircı denilir. Manas Destanının Radloff’tan önce Çokan Velihanov tarafından bir bölümünün […]
387) 20 BİN YILLIK İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
20,000 BİN YILLIK İKLİM DEĞİŞİMİ Orta Asya’nın yerbilimsel yapısı hakkında birçok yoğun çalışma yapılmıştır. Philip L.Kohl (Kaynak: ORTA ASYA , P. L. Kohl; ISBN: 2-86538-071-8) kitabının 26cı sayfasında şöyle diyor: “Orta Asya yer betimindeki (topography) değişimlere çarpıcı bir örnek, Orta Asya çöllerinde /Takır/ oluşumlarıdır. Takırlar, doğal aşınmalarda yıkanmış alüvyonun (lığ) toplanması ile oluşan ve […]
9) SATUK BUĞRA HAN DESTANI
Büyük Türk İmparatorluğunu, 840 yılından itibaren devralmaya başlayan Karahanlıların 1212 (1240) yıllarına kadar devam eden hanedanlığı esnasında en önemli ve muhakkak ki dünya tarihinin seyrini değiştiren büyük hadise Türklerin İslam dinini kabul etmiş olmasıdır. 940 yılı civarında Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han zamanında vuku bulan bu dünya çapındaki hadise, dünya üzerindeki büyük tesiri dercesinde […]
386) TÜRKLÜK PROJESİ
http://video.google.com/videoplay?docid=4557319502581865126&hl=tr
8) GÖÇ DESTANI
GÖÇ DESTANI Uygur ülkesinde, Togla ve Selenge ırmaklarının birleştiği yerde Kumlançu denilen bir tepe vardır. Bu tepenin adına Hulin dağı denirdi. Hulin dağında birbirine çok yakın iki ağaç büyümüştü. Bu ağaçlardan biri kayın ağacı idi. Bir gece, kayın ağacının üzerine gökten bir mavi ışık düştü. İki ırmak arasında yaşayan kişiler bu ışığı gördüler, ürpererek izlediler. […]
7) TÜREYİŞ DESTANI
TÜREYİŞ DESTANI Bir Uygur destanıdır. Büyük Türk İmparatorluğunu Göktürkler’ den devralan Uygur Türkler’ i, Türeyiş Destanı ile soylarının vücut buluşunu anlatırken aynı zamanda da, bütün Türk boylarında hakim bir inanış olarak beliren, soyun ilahi bir kaynağa bağlanması fikrini bir kere daha belirtmiş olmaktadırlar. Uygur Türeyiş Destanının, Göktürk-Bozkurt Destanı ile çok yakın benzerlikleri, ilk okuyuşta anlaşılacak […]
385) DESTANLARIMIZIN BENGÜ TAŞI: BUGUT ANITI
BUGUT YAZITI VE ANIT MEZAR KÜLLİYESİ ÜZERİNE Moğolistan Halk Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan eski Türk bengü taşlarından biri de Bugut yazıtıdır. Adını Arhangay Aymag’ın Bayn Tsagaan Gol (Kutsal Beyaz Göl) bölgesinde ki Bugut dağından alan yazıt, bu dağın yaklaşık 10 km doğusundaki geniş ovaya (1613 m, 47 T0670833, UTM 5298849) inşa edilmiş I. Köktürk Kağanlığı […]