129) TÜRK DEMİRİ BULDU, KILICI İCAD ETTİ…

Yayin Tarihi 27 Şubat, 2008 
Kategori TÜRK DÜNYASI

TÜRK DEMİRİ BULDU,

KILICI İCAD ETTİ…

image00198.jpg

Zengin ve çeşitli içeriğe sahip olan Osmanlı da kullanılan silahları dört ana bölüme ayrılır.

Bunlar vurucu silahlar (eslah-i darbe),

delici silahlar (eslah-i nafize),

kesici silahlar (eslah-i cariha),

atıcı silahlar (eslah-i ramiye) diye adlandırılır.

Bıçak kılıcın esas kesici görevini yerine getiren en önemli bölümüdür. Uzunluğu ve genişliği üzerinde standart ölçüleri olmayan namlu Osmanlı kılıçlarında form olarak özellik gösterir ve Avrupa kılıçlarından bu özelliği itibari ile ayrılır. Osmanlı kılıçları hafif balçaktan uca doğru hafif eğimli ve tek taraflı keskin olarak yapılmışlardır. Bu eğimin kılıcın kullanılmasında kolaylığı ve etkinliği sağlamak üzere belirli teknik ölçülere göre verildiği muhakkaktır. Hint, İran ve Memlük kılıçlarında da bu eğrilik görülür. Türk kılıçlarının en büyük karakteristik özelliği namlularda kullanılan çeliğin elde edilmesi ve bu namlular üzerinde çağına göre ileri bir teknikle yapılan süsleme, bezeme ve hat sanatını uygulamalarıdır. Ayrıca Cengiz Han zamanında Moğol ülkesine giden Çinli elçiler bunların çelik işlemeyi bilmedikleri Moğol generallerinin ve ordularının kılıçlarını Uygur Türklerine ısmarladıklarını yazmışlardır. Kılıcın gerek yapımında gerekse kullanımında tarihi bir geçmişe ve ustalığa sahip olan Türk toplumu bu özelliğini Osmanlılar zamanında da devam ettirmiştir.

Kılıç namluları arasında en meşhur ve en seçkinlerinin Şam da yapılmış oldukları ve buna Şam’ ın Arapça adı olan” DIMIŞK” ile bağlantı kurularak “DIMIŞKİ” adı verildiği birçok kaynaklarda belirtilir. Hatta o kadar ki Şam tekniğini uygulayan ve Şam çeliği ile çalışanlara “DIMIŞKÇI” ünvanı verilmiştir. Kanuni Sultan Süleyman ın saltanatının ilk yıllarında kendisine bayramlık hediye (bayramiye) veren sanatkarlar arasında DIMIŞKÇI Hüseyin in bir Dımışki yumurta, DIMIŞKÇI Murat ın on dımışki yumurta hediye ettiklerini görüyoruz. Burada yumurta deyimi ile kılıç yapımında kullanılan ve kılıç yumurtası diye adlandırılan has çelik kastedilmektedir.

Kılıç Osmanlılar zamanında sayıca en çok kullanılan silahlardan bir olduğu halde imalathaneleri ve buralarda kılıç yapılması esnasındaki işlemler hakkında kesin bilgi veren bir kaynak yoktur. yalnızca Evliya Çelebi seyahatnamesinde; Fatih Sultan Mehmed in Kurşunlumahzen ve Topkapı arasında yaptırmış olduğu Dımışkihane den bahisle: “Hatta Sultan 4.Murad ın kılıççıbaşısı Davud bu kılıçhanede işlerdi kale dışında, deniz kıyısında büyük bir işyeri idi” der.

Sultan Deli İbrahim başa geçince (1640) Dımışkihane nin Gümrük Emiri Ali Ağa tarafından satın alınarak yıktırıldığını böylece ne kılıçhanenin ne de demir madeninin adı ve nişanının kalmadığı belirtilir. Bir çok sefaretname ve seyahatnamelerde Türk kılıçlarına, kılıç talimlerine ve kılıç kullanmada Türk askerinin ustalıklarına dair pasajlar vardır Ahmed Cevdet Bey Tarih-i Askeri-i Osmani de şu gözlemlere yer verir; ” Herhalde Türk kılıçları şekil, görünüş ve hafiflik yönünden bizimkilerden daha mükemmeldir. Avrupa süvarilerindeki en büyük eksiklik kılıçlarının ağır oluşlarından ileri gelmektedir.

Herkesin kendi kullanacağı kılıcı kendisinin seçmesi Osmanlılar da adettir. Yüzlerce yıldan beri Osmanlılar bütün dikkatlerini kılıcın mükemmelleştirilmesine vermiştir. Türk kılıçlarını kullanmak bir ustalık işidir. Öyle ki Yatağanın ağzının çok keskin olmasından ve biçiminden dolayı zamanla bir kullanım kültürü gelişmiştir. Örneğin yatağan sahibi, karşısındaki kişi zayıf ise yatağanın keskin ağzı ile değil de kesmeyen sırtı ile müdahale ederdi.

Oğuzlar’ ın milli düşüncelerine göre Türkler tarafından icat edilen ve yine eşsiz bir şekilde kullanılan kılıcı bu eski geleneğin devamı olarak kullanılabilen sanatı Osmanlılar tarafından benimsenmiş ve Yeniçeri Ocağındaki talimhanede, talimhaneci tarafından kabza tutmak ve kılıç çalmak talimleri yapılmıştır. Kılıç çalmak; kılıca herhangi bir zarar vermeden hedef üzerine kullanma tekniğine uygun olarak indirip istenilen en yüksek sonucu almaktır.
Bir süs eşyası zarafetinde ince ve narin görünümü ile bugün müze vitrinlerini yerli ve yabancı kolleksiyonları süsleyen Türk kılıçları yaşadıkları çağlarda usta Türk savaşçısı elinde zırhları, miğferleri parçalayan aman vermez bir silah kimliğini taşımaktadır.

Süvari bir ulus olan Türklerde kılıcın her kişinin yanında taşıdığı bir araç olması çok doğaldır. Türkler at ve kılıçla tarih boyunca çağlar açmışlar, çağlar kapamışlardır. Kılıç Türklerde kutsal kabul edilmiştir. Demir ve onu eriten ateşin büyük bir ruhsal yönü olduğu kabul edilirdi. Demire büyük saygı gösteren Türkler bu nedenle kılıca da saygı göstermişler, yeminlerini kılıç üzerinde yapmışlardır.

İyi kılıç yapımı demiri bulan Türkler tarafından gerçekleştirilmiştir. Kamaların namlu denilen madeni bölümü daha da uzunlaştırılan Türk kılıçları dövme demirden ve ağırlıkları uç tarafa toplanacak biçimde yapılırdı. Her bozuluş yada kırılışta yeniden dövülerek kılıç biçimi veriliyordu. Türkler, kılıcın yapımında ve kullanımında de üstün yetenek göstermiş, kılıcın kullanım tekniğinde de büyük aşama yapmışlardır. Özel formüllerle yapılan kılıçlar yetenekli bileklerde büyük işler başarmışlardır. Tek vuruşta bir deve yavrusunu ikiye biçen bilek, yine tek vuruşta bir atlası ikiye bölüyor, kat kat yapılmış keçeyi doğruyordu.
Kılıcı saldırı aracı olarak kullanan Türkler kılı kesecek kadar hünerli idi ve savunma aracı olarak kalkanı da ona eş değer özellikte kullanıyordu. Avrupa kılıçları düz ve iki tarafı da keskin olarak yapılıyordu. Türk kılıçlarının ise bir tarafı keskin ve kıvrıktır. Mezarlarına atları ve kılıçları ile gömülmelerini isteyen Türklerin kazılarla sağlanan bulgularında bu tarihsel yönlerini yansıtan bir çok belge ele geçmiştir.
M.Ö. 23-24. Yüzyıl öncesine varan doğu Hun Türklerinin silahlarına ait Çin kaynaklarında geniş açıklamalar vardır. Bir bölümde şöyle denilmektedir:”Onların hepsi zırhlı süvarilerdi.Uzağa mahsus silahları yay ve oktu, Kısa silahları ise keskin kılıçlar ve mızraktı.

image00239.jpg
Shamsir (şaşmir): Şaşmir Eski Persçe de kılıç anlamına gelmekle birlikte kuşağa takıldığına kıvrık namlusunun yandan bakıldığında aslanın kuyruğuna benzediği için de bu ismin verildiği söylenmektedir. İran, Türk, Rusya ve Hindistan da kullanılmıştır.Tarihçi lofyor. ”Kılıç, acemilik ve dikkatsizlikte bir toprak çanak gibi kırılır der.Kılıç onu kullananın bileğin kuvvet ve yeteneği ile üstünlük kazanır.İşte bu bilek Türklerde vardır” demektedir.
Ayrıca tarihi belgelerde Alparslan’ın yönettiği ani saldırılarda her Türk askerinin biri elinde, biri belinde, biride ağzında olmak üzere üç kılıcı olduğu belirtilir. Savaş dışında ise kılıç bir egemenlik sembolü olarak kullanılıyordu.  

Kılıç; kabza, korkuluk ve namlu diye adlandırılan üç bölümden oluşmaktadır.
Kabza: Ağaç, boynuz, kemik yada madeni maddelerden yapılırdı. kabzanın süslü olmasına her dönemde ayrı bir özen gösterilirdi.
Korkuluk: Kılıcı kullanan kişinin elini bir darbeye karşı koruyan bölümdür.
Namlu ise: Kılıcın madeni bölümüdür. Türk kılıçlarının namluları eğridir. Eğri namlular darbede daha büyük yara açtıkları için delici kılıçlardan daha öldürücüdür. Bazı kılıçlarda iki yanları keskin, ucu sivri, düz yada yuvarlak olan namlu türleri de vardır. Namlunun keskin kenarına kılıç ağzı yada kılıç yalmağı denir. Kılıçlar kullanılmadıkları zaman “kın” denilen bir kılıfta korunur ve taşınır. Kın önceden madenden ya da tahtadan yapılırdı. Kının üst tarafında bele bağlanmasını sağlayacak olan bölüm vardır.

Eski Türklerde kılıç yapımı ustalığı yanı sıra, kılıç üzerine ve kınına yapılan işlemecilikte büyük bir sanata dönüşmüştür. Kılıçların kınları ilk dönemlerden beri hayvan, bitki türündeki motiflere göre süslenirdi. Kılıçların üzerine de özellikle kabza bölümlerine; kaç yılında, hangi amaçla, kimin tarafından yapıldığı kazınarak işlenirdi. İslam dininin kabulünden sonra kılıçlar üzerine ayet, hadis ya da bazı mısralar işlemekte bir gelenek olarak benimsenmiştir.
11.Yüzyılda yazılan Kaşgarlı Mahmud un eserinde; demir maddesinde şu açıklamalar vardır; Kırgızlar Yabanku, Kıpçaklar ve öteki Türk boyları yemin edecekleri zaman demirden yapılmış kılıcı kınından çıkarırlar önlerine enine koyar “Bu kök girsin,kızıl çıksın” diyerek yemin ederlerdi. Bunun anlamı sözümde durmasam bu kılıç temiz girsin vücudumdan kanlı çıksın biçiminde idi. Bu suretle ”Demir intikamını alsın” demekti.  

Eski Türklerde daha 5-6 yaşındaki çocuklar ellerine verilen tahtadan yapılmış kılıçlarla bu uğraşa hazırlanırdı. Daha sonra iki çocuk bu tahta kılıçlarla birbirlerinin karşısında beceri edinirlerdi. Eski kaynaklara göre Türkler eğri ve tek yüzlü bir savaş aracı olarak kullandıkları kılıçları ile ilgili düzenlenen oyunlara büyük önem verirlerdi. Kılıçla ilgili becerilerini artırmak, sergileyebilmek için sık, sık gösteri düzenlenirdi. Bu kılıç oyunları yıl dönümlerinde ve büyük törenlerde yakılan ateşin çevresinde, müzik eşliğinde ritmik hareketlerle yapılırdı. Bu oyunlar ve benzeri akrobatik hareketlerin Türk efsanelerinde, destanlarında geçmesi bunların tarihin derinliklerinden indiğini anlatır.

Kılıç-kalkan oyunu bir dini inançtan oluşmuştur. Bu gösteri ilkbaharda yeniden ateş yakmak amacı ile yeni yılın başında yapılırdı. Bundan yeni yılın ürünü için bir sonuç çıkarılırdı.
İki düşman kabile arasındaki iddialı gösterilerde öldürme koşulu vardı. Düğün ve bayram gibi özel günlerdeki gösterilerde ise oyuncular birbirlerini yaralamaktan kaçınırlardı. Ancak oyunun aşırı heyecan ile yinede ölenler olabilirdi.

Türkler çok iyi kullandıkları kılıçlarına kutsal bir değer kazandırmışlardır. Eski Türklerde olduğu gibi Osmanlı Türkleri de yeminlerini kılıç üzerine ederlerdi. Fatih Sultan Mehmet Bosna’daki Latin kilisesine tanıdığı ayrıcalığı doğrulamak için ”Kuşandığım kılıç hakkı için” diyerek güvence vermiştir. Yavuz Sultan Selim de Venediklilere ticaret ile ilgili olarak verdiği izni;”Kılıcım hakkı için” diyerek garanti etmiştir.

Kılıç yapımı için 3-5 kg ağırlığındaki kılıç yumurtası 5-8 cm çapında ve 8-12 cm yüksekliğinde oval biçimdeki bir çelik külçe dövülerek yapılırdı. Sonradan değişik formüllerle kılıca su verilirdi. Kılıca su verme işlemi başlı başına bir sanattı. Kılıç ustaları kendilerine özgü değişik su verme formülleri bulmuşlar ve bunları birbirlerinden büyük değer olarak gizlemişlerdir. Bu türde yapılan Türk kılıçları havaya atılan yaş pamuktan bir yumağı kolayca ikiye biçerdi.

HAZIRLAYAN: YILMAZ KARAHAN

YATAĞAN

image00330.jpg

OSMANLI KILICI

image00712.jpg
image0089.jpg
image0097.jpg
image0108.jpg

ŞAŞKA

image0116.jpg

ŞAMŞİR / ŞAŞMİR

image0128.jpg
image0134.jpg
image0144.jpg

KAYNAK : ZEN YOLU

ziyaretcidefteri21111126.gif

Paylaş:

Yorumlar

“129) TÜRK DEMİRİ BULDU, KILICI İCAD ETTİ…” yazisina 25 Yorum yapilmis

  1. FikirYolu.com » Blog Arşivi » ERGENEKON SİTESİNDE TÜRK DÜNYASI yorum tarihi 10 Mart, 2008 11:43

    […] 129) TÜRK DEMİRİ BULDU, KILICI İCAD ETTİ… […]

  2. zehra ertek yorum tarihi 25 Nisan, 2008 16:29

    selam..ben bir ödev aldım yani bir münazaram var..savaşta bilgi mi üstündür yoksa kılıç mı?ben kılıçı tercih ettim..bilgi savını çürütmem lazım ne kadar zor olsada bunu yapmam lazım..ama bir türlü bunla ilgili bir bilgi bulamadım örneklerle..bana yardım ederseniz senirim..teşekkürler..

  3. Yılmaz Karahan yorum tarihi 25 Nisan, 2008 21:13

    Münazara konunuz da “KILIÇ” ın üstünlüğünü ispat etmeniz biraz zor ancak imkansız değil.
    Öncelikle Kılıçın ne ifade ettiğini bilmemiz gerek.
    Kılıç, Güçtür.
    Kılıç, iktidardır.
    Kılıç, demir madeninden dolayı zenginliktir. demir erkeklik sembolüdür. dolayısı ile Kılıç Hakimiyettir.
    Kılıçın ana ham maddesi, demirdir. Demirde uzay elementidir. yani çok özel bir elementtir. Kur’an- Kerim de “HADİD” süresi demirin insanlara Allah tarafından verilmiş bir zenginlik olduğu ifade edilir. Yapılan tüm silahların ana ham maddesi Demirdir. Zaten sizin savunduğunuz KILIÇ tüm silahları anlatmaktadır.
    Kılıç, Adaletin uygulanmasıdır.
    Kılıç, Akıl ürünü olup Türkler tarafından icad edilmiştir. kılıçın yapılmasıyla birlikte fetihler başlamıştır. Güçlü Devletler kurulmuştur.
    Kılıcın gücü olmadan ve bu caydırıcılığı elinde bulunduramayanlar “BİLGİ” yi, değerlendiremezler !
    Çalışmalarınızda başarılar dilerim.
    YILMAZ KARAHAN

  4. fatmanur yıldız yorum tarihi 23 Mayıs, 2008 15:33

    verdiğiniz örneklerden bende yararlandım bunun için size teşekkür ederim fakat biraz daha örnek verebilirseniz beni çok mutlu edersiniz 28 mayıs tarihinde münazaram var ve ogüne kadar ilginç şeyler bulmam gerekli yardımcı olursanız sevinirim

  5. rabia ağır yorum tarihi 25 Mayıs, 2008 14:39

    öğretmenimiz bizede münazara ödevi verdi.biz kılıç üstündür grubuyuz biz 3 kelime ile onların tezlerini çürütcez isteyenlere örnek verebiliriz

  6. fatmanur yıldız yorum tarihi 26 Mayıs, 2008 23:20

    rabia lütfen bana örnek verebilirmisin? rica ederim! bizim münazaramız sınıflar arası ve kazanmayı çok istiyorum şimdiden teşekkürler

  7. fatmanur yıldız yorum tarihi 2 Haziran, 2008 08:31

    müazara ertelendi hala örnek verebilirsiniz

  8. ecem yorum tarihi 13 Ekim, 2008 15:54

    ii ügsel olmuş ama savaşta silahmı üstündür bilgimi onu söylememişsiniz aradıgım bu degi

  9. ecem yorum tarihi 13 Ekim, 2008 15:55

    biri savaşta silah üstündür ile bilegi versin ya münazara konusu sevimli_sweet_Ecem@indowslive.com

  10. ecem yorum tarihi 13 Ekim, 2008 15:55
  11. şule aydoğdu yorum tarihi 17 Kasım, 2008 19:37

    osmanlı eşyalarına hayranım

  12. yaren saglam yorum tarihi 16 Aralık, 2008 22:03

    ii olmus ama savasta kilic i bilgi mi üstün anlatmamissinizki

  13. gülşah yorum tarihi 29 Ocak, 2009 20:46

    yawww herkes birşey söylemiş ama kimse asıl konuya değinmemiş benimde münazaram war ve kılıcı savunmalıyım yardımcı olabilirmisiniz haa benden bişi münazarada karşı taraf muhakkak ki size hinlik edip strateji ve zeka olmadan nasıl savaşılır diyebilir unutmayın kkonu kılıç mı bilgi mi zeka değil! haa kalemi savaştan önce kullanacaksın bize ise savaş esnasında diyor.

  14. aleyna savur yorum tarihi 3 Mart, 2009 17:58

    teşekkürler ama aradığım bilgi bu değildi

  15. şuayip akbay yorum tarihi 7 Aralık, 2009 20:36

    ya biri bana söylesin savaşta bilgi mi önemli kılıc mı

  16. burcu yıldırım yorum tarihi 13 Aralık, 2009 15:35

    rabia bana o 3 klimeyi söyler misin:S

  17. ece büşra durmaz yorum tarihi 14 Aralık, 2009 21:04

    bişey söliyimmi bu rabia kmse artk gıcıklığına söylememiş bnce oraya 3 kelime biliorum diyeceğine söyleyiverseydi allah allah sinir oldm ya her neyse bnce kılıç önemli arkadaşlar çünkü uygulayamadıktan sonra bilginn bir manası yoktur hem üstelik bilgiyle düşmanı öldüremezsiniz tamam teknolojik donanımlı savaş aletleri bilgi kullanarak yapılıyor ama sonuçta hedef karşı taraf için kullanılması gereken bir ‘kılıç’ …bu zamana kadar savaşlar bilgi ile değil kılıç ile kazanılmıştır bunu da unutmayalım lütfen siz ne derseniz deyin bu böyledir ..kılıcı savunanlar şunu da söyleyebilirler bilgiden kasıtın ne olduğu burada önemlidir misal eğer burada kastedilen bilgi edebiyat bilgisi ise bir işe yaramaz ki 😀 puhaha:Dbnden bu kadar arkadaslar hepinize ‘(rabia)hariç teşekkürler ;))

  18. ZİYNET İKEMDİZ yorum tarihi 25 Aralık, 2009 19:33

    bende bu münazarayı aldım ama benim konum bilgi siz hep kılıç üzerine konuşmuşsunuz birazda bana yardımcı olurmusunuz…. LÜTFEN…

  19. ebru bayrakcı yorum tarihi 14 Mart, 2010 15:01

    benm konum bilgi bencede bilgi üstünüdr eğer bilgiliolmasaydık nasıl savaşa bilirdik bi düşünün kılıcı icad edende saten bilgisi sayesinde yapmıştır bnunn için bence kılıç bi yere kadr ama bilgi her zamn vardır o kılıcıda saten bilgi olan bir kulana bilri eğer bilmeosan kılıcı kulanmaya o samn değişir onun çin bildi üstündür arkadaşlar:):):)

  20. pınar kılıç yorum tarihi 1 Nisan, 2010 20:31

    ece büşra çok teşiekkür edrim.kılıçla ilgigli daha çok bilgisi olan lütfen yorumlasın

  21. nisareşide yorum tarihi 30 Nisan, 2011 17:15

    kalem kılıçtan keskindir dediniz ama büyük yanlış kalemlerle roman yazdınız ben kılıcımla kanlı tarihi yazdım.Fatih kılıcıyla koca surları yıktı bileğinin gücüyle kazandı istanbulu Gemilerin taşınmasına gelince evet bir düşünce var ama düşünmek ve bilgi birbirlerine benzemeyen kavramlardır neyse gemilerin taşınmasına gelince insan gücü ….

  22. ayyy yorum tarihi 17 Şubat, 2012 22:33

    savaşta silah önemlidir münazara konusu lütfen bulan yorum yapsın

  23. kerem yorum tarihi 17 Mart, 2012 09:26

    saolun

  24. inci ertürk yorum tarihi 1 Ekim, 2012 19:47

    savaşta bilgimi daha üstündür kılıçmı sorusuna verilebilecek en doğru cevap kılıçtır.çünkü kılıç güç demektir hakimiyet demektir savaşta kullanılabilecek tek savunma silahtır bilgi savaşta işe yaramaz savaşan kişi bilgiyi kullanana kadarkellesi kopmuş olur savaşta bilgi stratejik olarak kullanılabilir ama stratejide güçlü bir ordu karşısında bir hiçtir.

  25. jygyu09ı oı0j9ı0ı yorum tarihi 3 Aralık, 2012 20:47

    benimde münazaram var lütfen yardım edin

Yorum yap