22) PERVANEOĞULLARI BEYLİĞİ
Pervâneoğulları Beyliği Sinop ve havâlisinde kurulan beylik. Beyliğin kurucusu olan Muînüddin Süleyman Pervâne’nin babası Mühezzibeddin Ali Kâşî, Sultan İkinci Keyhüsrev’in (1238-1246) veziriydi. Moğollar, Anadolu’ya girip Kösedağ Savaşı’nı kazandıkları sırada, Moğolların Kumandanı Baycu’ya rica ederek, Selçuklu sülâlesinin yerlerinde bırakılmasını temin etmişti. Muînüddin Süleyman ise, Anadolu’nun Moğollar yüzünden parçalandığı ve karışıklıklar içerisine düştüğü bir zamanda büyümüş, ilmî, […]
24) TÜRK DESTANLARINDA TİPLER VE MOTİFLER
TÜRK DESTANLARINDA TİPLER VE MOTİFLER ———————————————————————————- A. Türk Destanlarında Tipler Tip, benzer özellikleriyle birçok eserde karşımıza çıkan ve bazı sabit özelliklere sahip karakterdir. Tip, toplumun inandığı temel kıymetleri temsil eder. a. Alp Tipi Türk destanlarında görülen örnek tip “alp” tipidir. Alp; kahraman, yiğit, cesur anlamlarında bir sözcüktür. Eski Türklerin yiğitlerine bu adı vermelerinin ilk koşulu […]
726) ÖN-TÜRK KOZMOGONOSİ
Ön-Türk Kozmogonisi Kozmogoni sözü Yunanca Kozmos (düzen) ve Gnosis (sezgi ile elde edilen bilgi) sözlerinden oluşmuş, evrenin ve evrende görülen düzenin sezgisel oluşumunu belirtir. Kozmogoni bilimsel olmaktan çok, mitoslardan, inançlardan ve sezgisel yorumlardan oluşmuştur. Kadim dönemde evrenin oluşumu hakkında hemen her kültürün kendine göre bir açıklaması olmuştur. Hemen hemen tüm yorumlar “görünen evrenin mutlaka […]
725) TÜRK MUKAVEMET TEŞKİLATI (TMT)
Türk Mukavemet Teşkilatı – TMT ——————————————————————————- Türk Mukavemet Teşkilatı (kısaca TMT), 27 Temmuz 1957’de Burhan Nalbantoğlu, Rauf Denktaş ve Kemal Tanrısevdi tarafından Lefkoşa’da kurulan, dağınık olarak faaliyet gösteren küçük grupları birleştirerek, tüm Kıbrıs adasına yaygın, her Türk köyünde varlık gösteren güçlü bir mukavemet örgütüdür ve 1 Ağustos 1958’de EOKA örgütüne karşı mücadele etmek için […]
724) Hasan Tahsin Mayatepek’in, Mu Kıt’ası İle İlgili Belgeleri
Hasan Tahsin Mayatepek’in, Mu Kıt’ası İle İlgili Belgeleri Tahsin Bey bir paşa çocuğuydu. Ömer Vehbi Paşa’nın oğluydu. Babası gibi askerliği seçmedi, Dışişleri’nde görev aldı. Ama asıl ilginç çıkışı evliliğiyle oldu: Enver Paşa’nın kızı Türkan Sultan’la evlendi. Türkan Hanım, Enver Paşa’nın Naciye Sultan ile evliliğinden olan kızıydı. 1935 yılında Atatürk tarafından Meksika Maslahatgüzarlığı’na atandı. Görevi Meksika’yla […]
723) Kolonizatör Türk Dervişleri (e-kitap)
Kolonizatör Türk Dervişleri (e-kitap) Dervişlerle ve zaviyelerle alakamız, onların Osmanlı İmparatorluğunun kuruluşu meselesinin anlaşılması için üzerinde ısrarla durduğumuz bu garbe doğru akın işinde bize birer mümessil ve öncü gibi gözükmelerinden ileri gelmektedir. Bir çok köylere ismini veren, elinin emeği ve alnının teriyle dağ başlarında yer açıp yerleşen, bağ ve bahçe yetiştiren dervişler; ve daima garbe […]
722) ŞECERE-İ TERAKİME / TÜRKLERİN SOY KÜTÜĞÜ (e-kitap)
Şecere-i Terakime Türklerin Soy Kütüğü (e-kitap) ———————————————————————————— Bu eser Türklerin menşeine dair bir eserdir. Harezmli Arab Muhammed Han oğlu Ebu’l-Gazi Bahadır Han tarafından H.1074/M.1664 tarihinde yazılmıştır. Bahadır Han, bir padişah olduğu halde milletinden liyakatli birini bulamadığından ve neslin zayi olmaması hususundaki hassasiyetinden dolayı, bu eseri bizzat yazmıştır. Mukaddimesinde diyor ki: “Hiç kimse zannetmesin ki, […]
21) SAHİPATAOĞULLARI BEYLİĞİ
Sahipataoğulları Beyliği Anadolu Selçuklu veziri Sahip Ata Fahrettin Ali’nin oğulları tarafından Afyonkarahisar ve yöresinde kurulan Türk beyliği (1275 – 1343). Birkaç Anadolu Selçuklu hükümdarına vezirlik yapan Sahip Ata Fahrettin Ali, 3. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde (1265 – 1282) Anadolu’yu denetimi altına alan İlhanlı hükümdarı Abaka Han tarafından Moğollara karşı Memluklarla işbirliği yaptığı gerekçesiyle vezirlikten uzaklaştırılarak tutuklandı (1272). Bir süre sonra hapisten kurtulan Sahip Ata, Abaka’nın huzuruna çıkarak yeniden […]
20) İNANÇOĞULLARI BEYLİĞİ
İNANÇOĞULLARI BEYLİĞİ On üçüncü ve on dördüncü asırlarda, Lâdik’te (Denizli) hüküm süren Türk beyliklerinden birisidir. Moğol istilâsı önünden kaçarak Denizli ve Honaz bölgesine gelen Türkmenler tarafından kurulmuş olan bu beyliğe Lâdik Beyliği de denilmektedir. XIV. yüzyılın il yarısında Denizli’den başka 400 kadar köye ve 10 bin askere sahiptiler. Beyliğin kurulduğu dönemde, bölgeye gelen Türkmenlerin başında […]
19) KARAMANOĞULLARI BEYLİĞİ
KARAMANOĞULLARI BEYLİĞİ Karamanoğulları Beyliğinin bayrağı: Bayrakta bulunan 6 köşeli yıldız Müslümanlar öncesinde de Öntürk ve Türk kültüründe yer alsa da Müslümanlar arasında “Mühr-ü Süleyman” olarak bilinen simgedir. Karamanoğulları Beyliği 1250-1487 yılları arasında Anadolu’da hüküm sürmüş olan beyliklerden biri. Türkçe’den başka dilin konuşulmasını yasaklayan Karamanoğulları, Osmanlı Devleti’nin en büyük rakibi idi. Anadolu’da yaklaşık 230 yıl hüküm süren bu beylik, Türkmen beyliklerinin […]
18) Osmanlılar İle Anadolu Beylikleri Arasındaki İlişkilerde Ulemânın Diplomatik Rolü
Osmanlılar İle Anadolu Beylikleri Arasındaki İlişkilerde Ulemânın Diplomatik Rolü Teşkilât ve müesseselerde Selçuklu geleneğinin hâkim olduğu Anadolu Beylikleri ve Osmanlılarda, ulemânın hizmet alanı içinde tedrisat, kaza ve telifâtla ilgili faaliyetler, ağırlıklı bir yere sahipti. Bununla birlikte gerek Anadolu Beylikleri, gerekse Osmanlılar, önceki teamüllerin de etkisiyle bu zümreden diplomasi alanında da faydalanma yoluna gittiler. Ulemânın bu […]
721) Filistin ve Ürdün Bayrakları Nasıl Oluşmuştur?
Filistin ve Ürdün Bayrakları Nasıl Oluşmuştur? I.Dünya Savaşı sırasında, 29 Nisan 1916’da Kut’ül Ammare Kuşatması sonrasında İngiliz kuvvetlerinin Osmanlı 6. Ordusu karşısında bozguna uğramasından 17 gün sonra 16 Mayıs 1916 tarihinde İngiltere ve Fransa arasında yapılan Türkiye ile Orta Doğu topraklarının paylaşılmasını öngören Sykes-Picot gizli antlaşmasına göre; Mekke’li Şerif Hüseyin’in desteklenerek Araplar’ın Türklere karşı isyan etmesi sağlanarak, Irak ve Filistin toprakları üzerinde İngiltere’ye bağımlı bir Arap devleti kurulacaktı. Filistin bayrağı, ilk olarak Şerif Hüseyin tarafından 1916 yılında Osmanlı Devletine karşı […]
720) 5 Ocak Adana’nın Kurtuluşu ve Bayrak Şairi ‘Arif Nihat Asya’
5 Ocak Adana’nın Kurtuluşu ve Bayrak Şairi Arif Nihat Asya 20 Aralık 1921 tarihinde Ankara Meclis Hükümeti ile Fransa arasında imzalanan “Ankara Antlaşması” üzerine işgal kuvvetleri 5 Ocak 1922 tarihinde Adana’dan çekilmişlerdir. Türk Kuvvetleri Adana’ya girmiştir. Kutlu olsun! 5 Ocak Adana’nın kurtuluş günü, aynı zamanda Türk edebiyatına önemli bir milli eserin doğmasına da vesile olmuştur. […]
719) ERZURUM CUNNİ MAĞARASI
Erzurum Cunni Mağarası Atlı Süvari – Erzurum Cunni Mağarası Erzurum, Karayazı Cunni Mağarası’nda Oğuz damgalarının yanında çeşitli resimler de var. Bunların en çarpıcısı da hiç şüphesiz süvari resmi. Hemen hemen bütün alanların ortak resmi olan süvari, burada da kendini gösteriyor. (Resim : Servet Somuncuoğlu – Açıklama : Atlas Dergisi ) Erzurum’un güneydoğu ilçelerinden Karayazı’nın […]
718) Neden “ALİ” ve “ÖMER” Yok?
Neden “ALİ” ve “ÖMER” Yok? Osmanlı padişahlarının unvana ve isimlere çok önem verdiğini biliyoruz. “Padişah” sözcüğü Farsça olup “Şahların başı hükümdar” demektir. Genelde halk bu tabiri kullanmıştır. “Padişahım çok yaşa”, Cuma Namazından sonra ise “Gururlanma Padişahım. Senden büyük Allah var” hitapları hep halk tarafından söylenmiştir. Padişahların esas unvanı ise “Sultan” ve “Han” dır. Sultan […]
17) KUMAÇLAR (HORASAN ATABEYLİĞİ)
Kumaçlar (Horasan Atabeyliği) Kumaclar, 1157’de Horasan çevresinde kurulmuş ve 18 Mayıs 1187’ye dek hayatiyeti sürmüş Selçuklu atabeyliğidir. Kumaclar da Büyük Selçuklu Sultanı Sancar’ın ölümünden (1157) sonra bağımsız hareket etmeye başlamışlardır. Atabeyliğin adı Sultan Melikşah’ın saray nazırlığını ve Melikşah’ın oğlu Melik Sancar’ın atabeyliğini yapan Ebu Bekir Kumac’dan gelir. Hükümdarları sırasıyla şunlardır: · Ayaba (1157-1174) · Ebu Bekir Toğan (1174-1185) · Sancar Şah (1185-1187) Atabeylik, Harzemşahlar tarafından ortadan kaldırıldı. Kaynak: Vikipedi
16) SALGURLULAR (FARS ATABEYLİĞİ)
Salgurlular (Fars Atabeyliği) İran’ın Fars bölgesinde, Oğuzların Üçoklar boyuna mensup Salgur veya Salur Kabilesi tarafından kurulan bir devlet. Devletin kuruluşu sırasında başta bulunanlar atabeg unvanını kullandılar. Bu unvan, daha ziyade hanedanların tesisi için bir basamak oldu, daha sonra sultan ve hükümdar karşılığında kullanıldı. Fars bölgesinin fethine, hazret-i Ömer zamanında teşebbüs edilmiş, 649 (H. 29) […]
15) İLDENİZLİLER (AZERBAYCAN ATABEYLİĞİ)
İldenizliler (Azerbaycan Atabeyliği) Azerbaycan’da, Irak Selçukluları Devletine tâbi olarak kurulan Atabegler sülâlesi (1141-1225). Sülâleye, kurucusunun adıyla İldenizliler denildiği gibi, Âzerbaycan Atabegleri de denilmektedir. Kıpçak Türklerinden olan Şemseddin İldeniz, Irak Selçuklu Sultanı Mesud (1134-1152), Karabağ (Arran) valisiyken Gürcülere karşı başarılı savaşlar yaptı. Sultan da onu, kardeşi ve selefi Sultan İkinci Tuğrul’un (1132-1134) dul hanımı Mü’mine […]
14) BEGTİGİNLER (ERBİL ATABEYLİĞİ)
Begtiginler (Erbil Atabeyliği) On iki ve on üçüncü yüzyıllarda, merkezi Erbil olmak üzere, Kuzey Irak ve Güneydoğu Anadolu’da Zeyneddin Ali Küçük bin Begtigin tarafından kurulan beylik. Bunun için Begtiginliler de denilmektedir. Zeyneddin Ali, Musul atabeglerinden İmâdeddin Zengî’nin kumandanlarından idi. İmâdeddin Zengi, 1131 senesinde Erbil’i ele geçirince, bölgeyi Zeyneddin Ali’ye verdi. 1144 senesinde Musul nâipliğine tayin […]
13) BÖRİLER (DIMAŞK ATABEYLİĞİ)
Böriler (Dımaşk Atabeyliği) Suriye Selçukluları’nın ortadan kalkmasından sonra, Dımaşk yani Şam’da kurulan hânedanlık. Atabeg Emir Zahîreddin Tuğtegin’in kurduğu bu hânedanlığa, kurucusunun adından dolayı Tuğteginliler de denir. Sultan Alparslan’ın oğlu olan Tâcüddevle Tutuş, babasının vefâtından sonra Suriye Melikliğine tâyin edilmişti. Tutuş, komutan Atsız Beyin de hizmetleri ile Fâtımîleri bölgeden çıkardı. Güney ve kuzey Suriye’ye hâkim […]