341) Söz ve Algı Bozumu

Yayin Tarihi 15 Mart, 2017 
Kategori KÜLTÜREL, TÜRKÇE

SÖZ VE ALGI BOZUMU

Halk arasında bozuk algıyı anlatan güzel bir söz vardır:

“Sağırın uydurduğunu şair uyduramaz.”

İnsanlar ya işlerine geldiği gibi anlamaya çalışıyor ya da kültürel birikimleri ölçüsünde anlayıp anlatıyorlar. Sosyal medyanın faydalarının çokluğu kadar zararlarını da bilmek gerekir. İlginç olan, yalan ve yanlış bir paylaşımın müşterisinin çokluğudur!

Bu bilgi kirliliği nasıl önlenir, bilemem. Ancak bildiğim bir şey varsa o da bilinç yetersizliği ve sorgulamanın yokluğudur.

Algı bozukluğuna ve sorgulama eksikliğine dair her zaman açıklamaya çalıştığım örnek bir söz vardır:

“Ana gibi yâr, Bağdat gibi diyar olmaz.”

Bu sözde, ana gibi bir can dostunun olmayacağına vurgu yapılırken Bağdat şehrinin de en güzel yer olduğu anlatılıyor.

Tamam, ana sevgisi doğru da Bağdat neden en güzel yer olsun?

Bana göre de “Ana gibi yâr, Hatay gibi diyar olmaz.” Hataylıyım; Hatay’ı da en güzel yer olarak kabul edebilirim. Bunun gibi herkes kendi memleketini veya hoşlandığı bir yeri en güzel diyar olarak kabul edebilir. Böylesi bir yoruma kimse itiraz edemez. Belki bu sözü Bağdatlı biri söylemiştir. O da doğrudur. Ancak bu söz anonim olamaz!

Pekâlâ, bu sözün doğrusu var mı?

Var!

“Ane gibi yar, Bağdat gibi diyar olmaz.”

Ana değil, Ane…

Ane, Bağdat’a giden uçurumlu bir yol.

Yani “Ane gibi yar…” cümlesinde “yar”, “uçurum” anlamındadır.

Buna göre sözün anlamı şöyle olmaktadır:

“Ane gibi tehlikeli yollardan geçtikten sonra bilimin merkezi Bağdat’a varabilirsin.”

Rahmetli babam derdi ki:

“Biliyorsan konuş, faydalansınlar; bilmiyorsan sus, seni adam sansınlar.”

YILMAZ KARAHAN

Paylaş:

Yorumlar

Yorum yap