23) Türk Tarihi Kronolojisi (1930-1938)
Türk Tarihi Kronolojisi 1930 1930 Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti (Ulusal Ekonomi ve Araştırma Kurumu) kuruldu. 1930 Türkistan-Sibirya Demiryolu hattı tamamlandı. 1930 1680 Türk öğretmen Yugoslavya’da işten uzaklaştırıldı. 1930 18. yy’danberi Rus işgali altında yaşayan Hakaslar, Hakasya’da Özerk bölge statüsüne kavuştular. Güney Doğu Sibirya’da bulunan bu bölge, Rusya’nın Krasnoyarks vilayetine bağlıdır. Hakaslar Türk boyu olup […]
22) Türk Tarihi Kronolojisi (1926-1929)
Türk Tarihi Kronolojisi 1926 1926 Baku Türkologlar Kongresi topandı: Kongrede Volga bölgesinden Türk akademisyenler bir Türk Dili Federasyonu’nun oluşturulmasını talep ettiler. Yine Sovyet Sosyalist Cumhûriyetleri Birliği dahilindeki bütün Türk dillerinin Latin alfabesini benimsemesi teklif edildi. Açıkçası bu, ‘Biz Türkler kendimizi birbirimizden ayırt/izole edemeyiz’ anlamına geliyordu. Kongrenin önemli yanı bu talebin Türkiye’den katılan akademisyenlerin huzurunda […]
21) Türk Tarihi Kronolojisi (1924-1925)
Türk Tarihi Kronolojisi 1924 1924 Çin-Sovyet Antlaşması, iki ülke arasında diplomatik ilişkileri yeniden başlattı. 1924 Moğolistan Halk Cumhuriyeti kuruldu. 1924 Ankara’da Türk Ocakları’nın I. Kongresi (135 Ocak’tan temsilcilerin katılımıyla) yapıldı: Tanrıöver, Türk Ocaklan’nın esas amacını, Türk kültürünü koruma ve Kemalist reformları savunma olarak belirledi. Dernek, çabalarını Türkiye’nin modernleşmesi için büyük ya da az nüfuslu her […]
20) Türk Tarihi Kronolojisi (1922-1923)
Türk Tarihi Kronolojisi 1922 1922 San Remo Konferansı kararları, TBMM’de reddedildi. 1922 Kabartay-Balkar Özerk oblastı oluşturuldu. 1936’da da özerk cumhuriyet statüsüne kavuştu. 1922 Anti-Bolşevik Müslüman Örgütler Kongresi toplandı ve bu toplantıda Bağımsız Türkistan Türk Cumhuriyeti adıyla geçici bir hükümetin oluşturulması kararlaştırıldı. 1922 İdil-Ural Millet Meclisi tarafından seçilen, Millî İdare (1918-1920’li yıllarda sürgünde) ortadan kalktıktan sonra […]
19) Türk Tarihi Kronolojisi (1919-1922)
Türk Tarihi Kronolojisi 1919 1919 Lord Curzon’un, “Doğu Trakya’daki Türkler ile Batı Anadolu’daki Rumlar mübadele edilmelidir” yolundaki muhtırası açıklandı. 1919 Fransa’nın Marsilya şehrinde, “Ermeni Kin Anıtı” dikildi. Fransız bakan Joset Comitte, anıtın açılış törenine katıldı (1919). 1919 Einstein, “Genel İzafiyet Teorisi” konusundaki yazısını yayımladı. 1919 Lenin Müslüman Komünist Partisini dağıttı ve Rusya Komünist Partisi […]
18) Türk Tarihi Kronolojisi (1914-1919)
Türk Tarihi Kronolojisi 1914 1914 Enver Paşa, Ahmet İzzet Paşa’nın yerine Harbiye Nazırı oldu. 1914 İsmail Gaspırınski (İsmail Gaspıralı, 1851-1914) öldü. 1914 Rusya’yı 1895 yılında Fransa, 1907’de ise İngiltere ile bir ittifak yapmaya iten Balkanlar’daki Rus-Alman rekabeti, I. Dünya Savaşı’nı başlatan sebeplerden biri oldu. 1914 İngiltere, Kıbrıs’a tamamen el koydu. Mart 1914 Balkan Savaşı […]
17) Türk Tarihi Kronolojisi (1900-1914)
Türk Tarihi Kronolojisi 1900 1900 Darülfünun’un açılması (Osmanlı). 1900 Planck’ın (1858-1947) kuantum kuramını geliştirmesi (Almanya). 1900 Freud’un (1856-1939) “Rüyaların Yorumu” adlı kitabı yayımlaması; psikanalizin başlangıcı (Avusturya). 1900 Rusya, doğu Pamir’i ilhâk etti. Haziran 1900 Çin’de Boxer ayaklanması: Tarihe Boxer ayaklanması olarak geçen, Çin’deki bütün yabancıları ülkeden çıkarmayı amaçlayan ve devletçe de desteklenen köylü ayaklanması başladı. […]
16) Türk Tarihi Kronolojisi (19. y.y. 1876-1900)
Türk Tarihi Kronolojisi XIX. yüzyıl Ağustos 1876-1909 II. Abdülhamit’in tahta çıkışı ve saltanatı (Osmanlı, 31 Ağustos 1876). Aralık 1876 Mithat Paşanın Sadrâzam olması (Osmanlı, 19 Aralık 1876). Aralık 1876 Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk anayasası olan Kanun-i Esasi ilan edildi. I. Meşrutiyet süreci başladı (21 [23 ] Aralık 1876). Aralık 1876 Tersane Konferansı’nın açılması (23 Aralık 1876). […]
15) Türk Tarihi Kronolojisi (19. y.y. 1800-1876)
Türk Tarihi Kronolojisi XIX. yüzyıl 1801 Kazan’da Vilayet gazetesi yayımlanmaya başladı. 1801-1825 Aleksandır I. (Rus İmparatoru). 1804 (Hive’de) Kongrat Sülâlesi, Han unvanını kullanmaya başladı. 1804 Kazan Üniversitesi kuruldu. 1804 Richard Trevithick raylar üzerinde giden ilk buharlı lokomotifi yaptı. 1804 Kara Yorgi önderliğinde Sırp İsyanı’nın başlaması (Osmanlı’ya karşı). 1804 Rus kuvvetlerinin Azerbaycan hanlıklarını işgal etmesi: Gürcistan’ı […]
14) Türk Tarihi Kronolojisi (18. y.y.)
Türk Tarihi Kronolojisi XVIII. yüzyıl 18. yüzyıl başları Oyratlar, Kazaklar üzerine akınlarda bulundular (18. yüzyıl başları). 1700 Alman Barok müziğinin parlak çağı: Haendel (1685-1759), Bach (1685-1750). 1701 Ruslarla İstanbul Antlaşmasının imzalanması. 1702-1704 Kırım hanı, I. Selimgerey (Dördüncü defa)’in saltanatı. 1703 St. Petersburg kentinin kurulması (1712’de Rus Çarlığı’nın yeni başkenti olacaktır). Ağustos 1703-1730 Sultan […]
13) Türk Tarihi Kronolojisi (17. y.y.)
Türk Tarihi Kronolojisi XVII. yüzyıl 17. yüzyıl başları Oyrat kabile konfederasyonuna dahil olan Kalmuklar, Cungarya’dan İdil/Volga taraflarına göçtüler (17. yüzyıl başları). 1600 Şair Bakî’nin ölümü (doğumu 1526). 1600 İngiliz Doğu Hint (Hindistan) Kumpanyası’nın kuruluşu 1602 Hollanda Doğu Hint (Hindistan) Kumpanyası’nın kuruluşu. Aralık 1603-1617 I. Ahmet’in saltanatı (22 Aralık 1603-1617 Osmanlı). 1605 Teodor II. (Rus Çarı) […]
12) Türk Tarihi Kronolojisi (16. y.y.)
Türk Tarihi Kronolojisi XVI. yüzyıl 16. yüzyıl Türk halk şiirinin ustaları: Kaygusuz Abdal, Köroğlu, Pîr Sultan Abdal. 16. yüzyıl başları Kaşgar’da Hocalar’ın ortaya çıkışı ve daha sonra Ak-Dağlık ve Kara-Dağlık olmak üzere ikiye bölünmesi (16. yüzyıl başları). 1500 Navarin, Modon, Koron alındı (Osmanlı). 1500 Muhammed Şeybâni Han (1451-1510) idaresindeki Özbekler, Semerkant’ı ele geçirdiler ve bu […]
11) Türk Tarihi Kronolojisi (15. y.y.)
Türk Tarihi Kronolojisi XV. yüzyıl 1400 Bursa’da I. Bayezid tarafından Ulu Cami’ yaptırıldı; İlk Osmanlı Darü’ş-şifa’sı Yıldırım Bayezid tarafından inşa edildi. 1400 Timur, Suriye’de Memlûklüleri yendi. 1401 Timur, Bağdad’ı yakıp-yıktı. 1400 1400-1401/07 Altınordu hanı, Şadi-Bek’in saltanatı. Temmuz 1402 Yıldırım Bayezit ile Timur’un kuvvetleri arasında Ankara Meydan Muharebesi yapıldı (20 Temmuz 1402 Osmanlı). Aralık 1402 Timur, […]
10) Türk Tarihi Kronolojisi (14. y.y.)
Türk Tarihi Kronolojisi XIV. yüzyıl 14.yüzyıl Beyaz Rusya ve Ukrayna Polonya yönetimi altına girdi. 14.yüzyıl başları Çağatay Hanlığı ikiye bölündü: Maveraünnehir (Batı) ve Moğolistan (Doğu) (14. yüzyıl başları). 1300-1410 Saruhanoğulları Beyliği: Kurucusu Saruhan Beydir. Anadolu’da kurulan beylik, Osmanlı Devleti tarafından yıkılmıştır. 1300-1423 Tekeoğulları Beyliği: Kurucusu Yunus Beydir. Anadolu’da kurulan beylik, Osmanlı Devleti tarafından yıkılmıştır. […]
9) Türk Tarihi Kronolojisi (13. y.y.)
Türk Tarihi Kronolojisi XIII. yüzyıl I3. yüzyıl Altınordu Devleti, 1223 yılında güney steplerini istila etti. Rus prenslerini haraç ödemeye mecbur etti. 13. yüzyıl “ed-Devletü’t-Türkiyye el-Memlûkiyye” zamanında Mısır ve Suriye’ye “Türkiyye” deniliyordu. 1204 Sinop’un fethi (Anadolu Selçuklu). 1204-1205 III. Kılıç Arslan dönemi (Anadolu Selçuklu). 1204-1320 Çobanoğulları Beyliği: Kurucusu Çoban Beydir. Anadolu’da kurulan beylik, Candaroğulları tarafından […]
8) Türk Tarihi Kronolojisi (12. y.y.)
Türk Tarihi Kronolojisi XII. yüzyıl 12. yüzyıl Kazan Şehri kuruldu. 1100-1207 Ahlatşahlar (Ermenşahlar): Kurucusu I. Kutbeddindir. Anadolu’da kurulan beylik, Eyyûbîler tarafından yıkılmıştır. 1104-1407 Artukoğulları (Mardin): Kurucusu I. İlgâzîdir. Anadolu’da kurulan beylik, Karakoyunlular tarafından yıkılmıştır. 1106 İmam-ı Gazalî, “İhyâi’l-Ulûmi’d-Dîn” adlı eserini yazdı. 1110-1116 Sultan Şahinşah devri (Anadolu Selçuklu). 1116 1155 I. İzzeddin Mes’ûd devri (Anadolu Selçuklu). […]
7) Türk Tarihi Kronolojisi (11. y.y.)
Türk Tarihi Kronolojisi Xl. Yüzyıl 11. yüzyıl başları Gazneliler’in hakimiyeti Irak’dan Sind’e kadar genişledi (11. yüzyıl başları). 11.yüzyıl ortaları Karahanlı Hakanlığı ikiye bölündü: Birisi Batı Türkistan (Maveraünnehir)’da, diğeri ise Doğu Türkistan (Tarım Havzası)’da saltanat etmekteydi (11. yüzyıl ortaları). 1017 Kıtayların ve Şamani Türklerin 300.000 çadır halkı halinde şarktan Karahanlı ülkesine ve Balasagun yakınlarına gelmeleri […]
6) Türk Tarihi Kronolojisi (9-10. y.y.)
Türk Tarihi Kronolojisi lX. yüzyıl 9. yy.-1239/1055-1256 Kumanlar/Kıpçaklar/Kıpçak Hanlığı: Özi-Tuna arasında kurulmuştur. 815/819-999/105 Samaniler Devleti: Kökeni Saman Hudat adlı feodal bir toprak sahibine dayanıyordu. Abbasilere önemli hizmetlerde bulunan Saman’ın torunları 819’da Semerkant ve Herat’ı içine alan sınır bölgesinin yönetimini elde ettiler. 816-838 Azerbaycan’da Babek’in öncülük ettiği ayaklanma. 817-838 İmam Şafii’nin (Ebu Abdullah Muhammed bin İdris: […]
5) Türk Tarihi Kronolojisi (8. y.y.)
Türk Tarihi Kronolojisi VIII. Yüzyıl 700-701 Göktürkler’in, Kapgan Kağan’ın Maveraünnehir’i zaptı: Kapgan’ın planının 3. aşamasının tamamlanması için son bir gayretle, zengin Maveraünnehir bölgesinin zaptı gerekmekteydi. Bu bölgede mukavemet gösterecek güçlü idârî ve siyâsî bir yapı yoktu. Daha ziyâde Türk soylu bazı âilelerin idâresindeki küçük şehir devletleri/sultanlıkları, 675’lerden beri bölgeye küçük fetih seferleri düzenleyen Müslüman […]
4) Türk Tarihi Kronolojisi (7. y.y)
Türk Tarihi Kronolojisi VII .Yüzyıl 600 Çinli Sui imparatoru Wen-ti’nin de kışkırtmasıyla, 582 yılında hâkanlığın Doğu kanadının yüksek otoritesini tanımayan ve batıda kendi istiklâlini ilân eden Tardu, her iki kanadı da kendi idâresinde birleştirme çabası içindeydi. Çin’in, Tulan hâkan’a karşı kardeşi K’i-min (T’u-li)’i tutarak Doğu hâkanlığını karıştırması üzerine Çin’e karşı sefere çıktı. Çinli general […]