230) GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİ

Yayin Tarihi 19 Ağustos, 2008 
Kategori AZERBAYCAN SAYFASI, KATEGORİLENMEMİŞ

GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİ

Güney Azerbaycan, Azerbaycan Türkleri’nin büyük çoğunluğunun yaşadığı 107.000 km² ‘lik bir bölgedir. Tebriz, Erdebil, Hoy, Urmiye, Selmas-makü, Meraga, Astara, Culfa, Merend, Halhal, Soğukbulak gibi şehir ve kasabalar Azerbaycan Türkleri’nin yaşadığı yerlerdir.I. ve II. Dünya Savaşı yıllarında Güney Azerbaycan Türkleri iki defa bağımsızlıklarını ilan ederek milli ordu kurma, toprak reformu, kültür işlerinin Türkleştirilmesi yolunda büyük çabalar harcamışlar, ancak İngiliz, Rus ve İran etkileri sebebiyle sonuç alamamışlardır.1978-1979’da yaşanan rejim değişikliği de Azerbaycan Türkleri’nin çaba ve mücadeleleri ile gerçekleşmiş, fakat devrim öncesinde Türklere vaat edilenler daha sonra büyük ölçüde unutulmuştur. 1979 Anayasası’nın açıklanmasıyla birlikte Türklere fazla bir hak verilmediği ortaya çıkmış, bunun üzerine Türk nüfusunun %80’i anayasa oylamasına katılmamış, ardından Tebriz’de resmi daireler işgal edilmiştir. İran yetkilileri isyanı Türk önderlerinin telkin ve desteği ile ancak bastırabilmiş, duruma hakim olunca da Mehdi Bazargan ve Ayetul1ah Şeriat Medari gibi Türk asıllı devlet adamlarını devre dışı bırakmışlardır.Şahlık döneminde Türkçe yayın ve eğitim yasaklanmıştı. Bu dönemde Güney Azerbaycan’da iki defa Türkçe’nin eğitim dili olması için teşebbüse geçilmiştir: Birincisinde Aralık 1920’de Şeyh Muhammed Hayabani’nin Güney Azerbaycan’da kurduğu Azadistan Cumhuriyeti’nde resmi dilin Türkçe olduğu ilan edilmiş ve Türkçe eğitime başlanmıştır. Ancak 1 Eylü1 1921’de, daha bir yıl dolmadan Güney Azerbaycan’daki Türk cumhuriyetine son veri1miştir. İkincisinde 1945 yılında yine Güney Azerbaycan’da Pişevari tarafından bir hükümet kuru1muş, ancak bu milli hükümette 1946’da kanla bastırılarak Türkçe eğitim ve yayına son verilmiştir. Son olarak Şahlığın ilga edildiği 1978 ihtilalinde eğitim dili yine Farsça olarak devam etmekle beraber Türkçe yayın yasağı kaldırılmıştır. Yasağın kalkmasının ardından Türkçe yayınların sayısı birden artmıştır. Son dönemde Güney Azerbaycan’da en fazla tanınan dergilerden biri olan “Varlık” 7 yıldır yeniden yayınlanmaktadır. Türkçe yayının kıtlığı yanında, İran Türkleri’nin Arap harfleri kullanmaları da Türkiye ve BDT ülkelerinde yaşayan Türklerle kuvvetli kültür bağları kuramamalarına sebep olmuştur.

NOT: Bu siteyi ziyaret edelim. Destek verelim.

 www.yenixeber.blogfa.com

Yorumlar

“230) GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİ” yazisina 13 Yorum yapilmis

  1. ata babek yorum tarihi 13 Ekim, 2008 13:40

    bir geler bizde ana dilimizde yazip ve okuyariq

    yaşasin türk milleti ölum olsun türkin düşmenneline yani fars- rus- ermeni

    yaşasin türkiye – güney ve quzey azerbaycan yaşasin bütün türk dünyasi

    (menim dilim ölen deyil fars diline dönen deyil)
    men tebriz şerinden size bağlandim

  2. Javad hasimoglu yorum tarihi 26 Mayıs, 2010 17:32

    Bu yaziyi gormekten memnun olup ve sevinclendim

  3. ali yorum tarihi 5 Ekim, 2010 08:29

    kardeş çok sağ olun ki guney azerbaycandaki turk milleti unutmadiniz.kanimizi vermeli olsakda çalişacayiz ki guney azerbaycani bu şerefsiz iran hokmetinden ayiraq.bu saytlari gormek bize bir daha kuç verir.yenede sağ ol Email adresim var istersiniz konuşariq.yaşasin dunya turkleri

  4. bulut karadagli yorum tarihi 22 Mayıs, 2011 17:43

    Iranda yasiyan 40milyon Turk un ozgurlugune cok az kalmis .2006 yilinda milyonlarca turk (haray haray biz turkuk ,turk dilinde medrese ,tebriz baki ankara biz hara farslar hara )sloganlarla bir daha oz kimliklerinden hicbir zaman vazgecmeyeceklerini ortaya koydular.

  5. araz yorum tarihi 17 Ağustos, 2011 10:38

    salam man savalan atayinda olan meshkin sheahardanam ban asgi azarbaycanin tarikhinnan bilgi istayiram rasimlarinanda lotfan.

  6. Ramazan Balkan yorum tarihi 4 Ocak, 2012 00:12

    “menim dilim ölen deyil, fars diline dönen deyil”
    yaşasın bütün Türk illerinin bağımsızlık davası. Bir gün gelecek Gök Bayrak’tan Al Bayrak’a kadar bütün Türkler bağımsızlıklarını kazanacak.

  7. Elxan Altay yorum tarihi 12 Şubat, 2012 22:40

    Sağ olsun Türk.
    Mənim Azərbaycanlı yoldaşlarım az qalır öz amacımıza çatax .biz gərək əlimizdən gələni gərək görək.bu amaca ulaşmaq üçün hardan olursa yardım alacaz israyil olsun ya da amrika.

  8. türk yorum tarihi 29 Nisan, 2012 15:24

    iran azərbaycanindanam.sizinən daha çox taniş olmaq istəyirəm. http://www.azarbaycan.lxb.ir yaşasin ana vətən. Çox minnətdaram.

  9. Yılmaz Karahan yorum tarihi 29 Nisan, 2012 16:24

    Güney Azerbaycan’da yaşayan bütün Türk kardeşlerime selam olsun.

  10. ali guneyli yorum tarihi 25 Ekim, 2012 08:53

    ben bir guney azarbaycanli olarak burdan butun turk milletine desekleri icin tesekkurler ederim . yasasin milletimiz ve bayragimiz

  11. araz araz yorum tarihi 2 Mart, 2013 13:30

    duniya turk hakknda bene bilgu lazmdr … iraz turki….

  12. araz araz yorum tarihi 2 Mart, 2013 13:32

    tanri yar olsun

  13. araz araz yorum tarihi 2 Mart, 2013 13:33

    turan

Yorum yap