44) TÜRK MİLLETİ’NİN KULLANDIĞI ALFABELER

Yayin Tarihi 9 Aralık, 2007 
Kategori TÜRK DÜNYASI, TÜRKÇE

TÜRK MİLLETİ’NİN

Kullandığı Alfabeler


image00113.jpg image0025.jpg 

———————————————————————————–

Türkler, çeşitli yerlerde ve yerleştikleri sahalarda başka başka alfabeler kullandılar. Sesin ifadesi olan harf denen işaretler itibaridir, iğretidir, takmadır. Aynı ses ayrı alfabelerde, değişik harfler/şekiller ile yazılır. Alfabeye, İslam dininin kabulüyle Osmanlı terbiyesinde yetişen yaşlıların hala kullandıkları şekliyle, Elifba, Ebced de denilmiştir. Kültür tarihimize bakıldığında daha ilk yazılı abidelerimizde Türkçe yazma endişesi kendisini göstermektedir. Buna paralel olarak, edebiyatımızın menşeine doğru gidersek, saraylarda ve halk arasında Türkçe söylemek; kamlar da, bahşılar da ve ozanlar da milletin dertlerine deva olmak gerçeği vardır. Bütün bunlar, bir millete dili ile seslenmek, anlatmak, millet fertlerini en iyi şekilde yetiştirmek ve birleştirmek içindir.

Göktürk (Orhun) alfabesi:

image003.gif

image004.gif
Göktürk Alfabesi (Orhun alfabesi)


Metinleri Orta Asya’daki Orhun Nehri kıyısında bulunduğu için Göktürk veya Orhun ismi ile anılır. Orhun’da yerleşen Türkler tarafından kullanıldığı için de Türük, Türk Alfabesi denir. Türklere mahsustur ve Esik Kurgan yazısına benzer. Hunlar, Göktürkler ve sathi olarak da Asya ve Avrupa’ya yayılan Türk kavimleri, kullanmıştır. Bu alfabede resmin göze hitap ettiği ve ses haline geldiği açıkça görülür. Göktürk alfabesi otuz sekiz harften meydana gelir. Dördü sesli olup, sekiz sesi karşılar, gerisi sessizdir. Ayrıca ok, ko, uk, ku, ük, kü, nç, nd, gibi heceler ayrı harflerle gösterilmiştir. Sesli harfleri, sessizler okutur. Sağdan sola doğru yazılır. Tonyukuk, Kültigin ve Bilge Kağan hatırasına yazılıp, dikilen Orhun Abideleri bu alfabenin şaheser numunesidir. Bunlar ayrıca Türkçe’nin bilinen ilk yazılı metinleridir.


Uygur alfabesi:

image005.gif

Uygur alfabesi (Soğd kaynaklıdır)


Göktürklerden sonra Türkistan’da devlet kuran Uygurlardan adını alır. Uygurlar ve Türkistan’daki Türkler kullandı. On sekiz işaretten meydana gelir. Dördü sesli, gerisi sessizdir. Harfler umumiyetle birbirine bitişiktir, çok defa başta, ortada ve sonda olmak üzere üç şekli vardır. Sağdan, sola doğru yazılır. Sekizinci asırdan, on ikinci asra kadar yaygın, on beşinci asra kadar mevzii bir şekilde görülür. Bu yazının kâtiplerine, bakşı, bakşıgeri veya serbahşı adları da verilmiştir.


Arap-İslam alfabesi:

image006.gif
image007.gif
Arap alfabesi


Türklerin topluca İslamiyet’i kabulünden, yani 10. asırdan sonra geniş bir sahada bütün Türk-İslam devletleri tarafından kullanıldı. Arap Alfabesi yirmi sekiz harf olmasına rağmen Türklerin kullandığı İslam harfleri otuz bir ile otuz altı harften meydana gelir. Sağdan sola doğru yazılan bu alfabe, bütün Türklüğü kucaklamış ve Türkçe’nin çeşitli lehçelerinde, pekçok kitap, kitabe yazılmıştır. Muazzam ve kesintisiz abidevi eserler bu alfabe ile verildi. Türkiye, İslam alemi ve dünyanın her yerindeki kütüphane ve kitapseverlerin kitaplıklarında İslam harfleriyle yazılmış milyonlarca Türkçe eser mevcuttur. Dünyanın en büyük ve muazzam arşivi, Türk – İslam alfabesiyle yazılan Türkçe evraklarla doludur.


Kiril alfabesi:

image008.gif
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği hudutları içinde yaşayan Türkler tarafından kullanılmaktadır. Kiril Alfabesi, ihtiyari olmayıp, Rus ve komünist emperyalizmin zoraki tatbikidir. Komünist idare, Türklere tek bir alfabe kullandırmayıp, milli birliği bozmak için on sekiz Türk boyuna değişik işaretli alfabe kullandırmıştır. Sunî bir Slav alfabesidir. Otuz sekiz harftir. On biri sesli, gerisi sessizdir. Soldan sağa doğru yazılır. Kullanma alanı, Rusya’daki Türkler içindir.


Türk alfabesi:

image0091.jpg
Bu alfabe, 1925 yılında ilk defa Azeri Türklüğü tarafından kullanılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra; 1 Kasım 1928’den itibaren Türkiye’de kullanılmaya başlandı. Günümüzde, Türkiye ve Avrupa Türkleri kullanır. Yirmi dokuz harften meydana gelir. Sekizi sesli, gerisi sessizdir. Türk alfabesi; Orta Asya Türklüğünün kullandığı ‘Runik’ yazıdan türemiştir. Bundan dolayı bu alfabeye “Türk Abece”si de denilmektedir.

HAZIRLAYAN: YILMAZ KARAHAN

Yorumlar

“44) TÜRK MİLLETİ’NİN KULLANDIĞI ALFABELER” yazisina 7 Yorum yapilmis

  1. Samet Acaroğlu yorum tarihi 11 Aralık, 2007 14:14

    Yılmaz Bey,azimli çalışmalarını takdir ediyorum.Türk kültürüne hizmet ancak böyle olur.Devamını gençler için diliyorum.Türk geci,geçmişini Türk alfabesi ve Türk diliyle tanıyacaktır.Sevgilerimle.Acaroğlu

  2. baran yürek yakan yorum tarihi 7 Mart, 2008 19:40

    benim bir performans ödevim var alfabeler hakkında bana yardım edermisiniz

  3. isimsiz yorum tarihi 12 Mayıs, 2008 18:57

    BENCE GÜZEL BİR SİTE ÇÜNKÜ BU SİTE SAYESİNDE TÜRKÇE PERFORMANSTAN 100 ALDIM.HERKEZ BU SİTEDEN YAPSIN BENCE ÖDEVİNİ

  4. simge uzar yorum tarihi 22 Mayıs, 2008 11:00

    alfabeleri arıyorum

  5. isimsiz yorum tarihi 29 Kasım, 2008 16:23

    wallla
    süperrrrrrrrrrrr
    işime
    çok
    yaradı
    kesin
    100 alcam
    saolun Teşekkürler
    🙂

  6. melisa akarsu yorum tarihi 7 Mart, 2009 14:15

    çok çok teşekkür ediyom çokkkk işime yaradı bu siteye 10 üzerinden 10 veriyom TEBRİKLERR 🙂 🙂

  7. esra yorum tarihi 25 Mart, 2011 15:45

    çççooookkkkkk iişşşiiimmeeee yyyaaarrraaadddııı 🙂 😀

Yorum yap