93 Harbi olarak bildiğimiz 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı öncesindeki siyasi durumu ve savaş sırasında olacakları anlatan bu karikatürde, "Savaşın Köpekleri" olarak nitelenen ve resmedilenler Balkan uluslarıdır.Tasmalarda adları yazan bu uluslar, Romenler, Sırplar, Bulgarlar, Karadağlılar'dır. Köpekleri salıvermek üzere tutan adam ise Rusya, çitin arkasından bakan ise, İngiltere'dir. Ve önde arkası dönük olarak çizilen adam ise Osmanlı'yı temsil etmektedir.
Büyük Osmanlı-Rus savaşının başlamasından bir sene önce bir İngiliz Gazetesinde çıkan bu karikatür, bir dönemi neredeyse bütün çıplaklığıyla gözler önüne sermektedir.
Bilindiği gibi Rusya, hedeflerini bizim tarihçilerimizin deli olarak niteledikleri Çar I.Petro'nun belirlediği sıcak denizlere inme planını "Çarlık Rusyası" yıkılana kadar harfiyen uygulamıştır.
Güneydeki Osmanlı'ya ait toprakları ve Boğazları ele geçirerek planını gerçekleştirmek isteyen Rusya, bu amacına uygun olarak Balkanlardaki Ortodoks ulusları himaye etmiş ve burada Panislavizm politikası gütmüştür.Bütün Slav unsurları bir bayrak altında toplamak ve Sırp,Bulgar, Karadağ halklarını isyan ettirerek Osmanlı'yı yıpratmak ve Hıristiyanların haklarını muhafaza bahanesiyle,Balkanlar'da Rus nüfuzunun artmasını sağlamayı amaçlamıştı.
1877 yılı öncesi böyle bir planla Fransa-Prusya savaşında, Fransa'nın yenilmesi sebebiyle değişen siyasi güç dengesinin Rusya lehinde olması nedeniyle bu fırsatı değerlendirmek isteyen Rusya'nın kışkırtmalarıyla Balkanlar'da isyan hareketleri görülmeye başlandı. Hersek, Sırbistan, Karadağ'da yayılan bu isyan hareketleriyle, karikatürde görüldüğü üzere arkadan vurulan, Osmanlı Devleti bu isyanları bastırmaya çalışmıştır. Bu aşamada Fransa ve İngiltere duruma müdahale ederek, bu isyan hareketlerine son verilmesini istemişlerdir.
Bunun yanında gayr-i Müslimlere imtiyazlar tanınmasını talep etmişlerdir.Bu devletler 3 Mart 1877 Londra Protokolünü imzalamışlardır.Osmanlı Devleti'nin hükümranlık haklarının ihlal eder mahiyette bulunan bu protokol, Osmanlı Devleti tarafından reddedilince 24 Nisan 1877'de Rusya, Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etmiş ve böylece Osmanlı-Rus Savaşı başlamıştır. Savaş sırasında Romanya, 60 bin kişilik bir orduyla Rusya safında savaşa girmiştir.
Bu savaşta Rusya, 6 büyük devletin desteğiyle hareket ediyordu. İngiltere, Avrupa'daki güç dengesinin korunması açısından desteklediği,Osmanlı'yı bu mücadelede yalnız bırakıyor ve karikatürde resmedildiği üzere yalnızca seyretmekle yetiniyordu.
İngiliz Dışişleri bakanı Salisbory, İstanbul'daki elçilik vasıtasıyla II.Abdülhamit'e gönderdiği yazıyla,"Ruslarla savaşı kabul ettiğiniz takdirde hiçbir yardımda bulunulmayacaktır" mesajını vermiştir.Son uyarıyı yapan İngiliz Elçisi Henry Layard'da 24 Nisan 1877 akşamı Yıldız Sarayından ayrıldığı zaman Rus Orduları da Prut Nehrini geçmiş bulunuyordu.
Emre GÜL
DÜNYA BÜLTENİ
