YENİDEN ERGENEKON

Stalin 30.000 Moğol’u neden idam etti?

Yılmaz Karahan
Yılmaz KarahanYeniden Ergenekon
2021-ж., 30-декабрь·3 мүнөт окуу убактысы·0 Окурман пикирлери

This article was translated from the original Turkish text of the Yeniden Ergenekon Historical Archive.

Stalin 30.000 Moğol’u neden idam etti?

Cengiz Han’ın, yüzyıllardır sadık lamalar (Tibetlilerin ve Moğolların Buda rahiplerine verdiği ad) tarafından korunan ve yüceltilen ruhu, 1937 yılında Orta Moğolistan’da, siyah Shankh Dağları’nın eteklerinde Ay Nehri’nin kıyısında bulunan Budist tapınağında kayboldu. Stalin’in taraftarları 1930’lu yıllar boyunca, kültür ve dinlerine karşı çıktıkları için otuz bin Moğol’u idam etti. Askerler, manastırları ardı ardına harabeye çevirdiler, rahipleri öldürdüler, rahibelerin ırzına geçtiler, kutsal eşyaları kırdılar, kütüphaneleri yağmaladılar, kutsal kitapları yaktılar ve tapınakları yıktılar. Söylentilere göre, Cengiz Han’ın Shankh Tapınağı’nda tutulan ruhunun simgesini birisi gizlice kurtardı, saklamak için başkent Ulanbatur’a kaçırdı ve Cengiz Han’ın ruhu buradan kayboldu.

Ülke 1962 yılında, Cengiz Han’ın sekiz yüzyılıncı doğum yıldönümünün anısına küçük pul serileri hazırladı. Hükümetin ikinci en üst düzey üyesi olan Tomor-ochir, Cengiz Han’ın doğum yerini belirtmek için Onon Nehri’nin kıyısında bir anıt inşa edilmesi yetkisi verdi ve Moğol İmparatorluğu’nun tarihindeki iyi ve kötü yönleri değerlendirmek üzere bilim adamlarının katıldığı bir konferans düzenlenmesini destekledi. Hem pul hem de bir anıt üzerinde, Cengiz Han’ın kayıp suldesinin, fetihleri yaptığı at kılından ruh sancağının ve ruhunun huzur içinde yattığı yerin görüntüsü resmedilmişti.

Yaklaşık sekiz yüzyıl sonra dahi, sulde hem Moğollar hem de Moğolların fethettiği halklar için çok derin duygusal anlamlar taşıyordu. Öyle ki, Ruslar, sulde’nin pulda resmedilmesini milliyetçi bir uyanış ve potansiyel bir saldırı olarak değerlendirdi. Sovyetler, uydu devletlerinin bağımsız bir yol seçmesi veya daha da kötüsü Moğolistan’ın, diğer komşusu ve bir zamanlar Sovyetler Birliği’nin en iyi dostuyken düşmanı haline gelen Çin’le yakınlaşması korkusuyla mantıksız bir tepki gösterdi. Moğolistan’da, komünist otoriteler pul basımını ve bilim adamlarının çalışmasını engelledi. Parti görevlileri, ”Cengiz Han’ın rolünü ülküleştirme eğiliminde” olduğu gerekçesiyle Tomor-ochir’i hainlikle suçlayarak görevden aldı, ülke içinde sürgüne gönderdiler ve daha sonra balta ile öldürdüler. Komünistler, Çinli casuslar, sabotajcılar ve baş belalıları olarak nitelendirdikleri Moğol bilim adamlarının çalışmalarına odaklandılar. Ardından gelen milliyetçilik karşıtı kampanyada oteriter arkeolog Perlee’yi hapse attılar. Perlee burada Tomor-ochir’in öğretmeni olmak ve Moğol İmparatorluğunun tarihini gizlice araştırmak suçlarından, son derece zor koşullar altında tutuldu.

Cengiz Han döneminin tarihiyle ilgisi olan tüm öğretmenler, tarihçiler, sanatçılar, şairler ve şarkıcılar tehlike altındaydı. Yetkililer bir kısmını gizlice idam etti. Diğer bilim adamları işlerini kaybetti ve aileleriyle birlikte sert Moğol ikliminde evlerinden atıldılar. Ayrıca tıbbi bakım alamadılar ve birçoğu Moğolistan’ın geniş açıklık alanlarındaki farklı yerlere sürgün edildi.

Bu tasfiyeler sırasında, Cengiz Han’ın ruh sancağı tamamen kayboldu ve büyük bir olasılıkla Moğol halkını cezalandırmak için Sovyetler tarafından tahrip edildi.

Cengiz Han – Jack Weatherford

https://dtarihi.com/cengiz-hanin-1937de-kaybolan-ruh-sancagi-stalin-30-000-mogolu-neden-idam-etti/

МАДАНИЯТТЫ КОЛДОО ЖАНА АЧЫК ЖЕТКИЛИКТҮҮЛҮК

Көз Карандысыз Маданият жана Ой жүгүртүү Колдоосу

Yeniden Ergenekon жарнамасыз жана көз карандысыз маданий борбор. Тарыхый жана маданий мурасты жаңы муундарга ачык жеткирүүгө салым кошо аласыз.

Салым кошуу →

Yeniden Ergenekon

For 20 years, Yeniden Ergenekon has served as an independent cultural compass. You can support the preservation and scholarly digitization of this historical repository.

Support the Archive →

"Категорияланбаган" — Recent Publications

Сионизмдин Мүнөзү

Сионизм Израилдин мамлекеттик идеологиясы болуп саналат. Бул макалада сионизмдин диний жана маданий түпкүлүктүү мааниси, анын яһудилердин тандалган эл экендиги тууралуу ишеними менен байланышы талданат. Ошондой эле сионизмдин яһудилердин тарыхый жана диний мурастарына карата эки жүздүүлүгү, анын ичинде яһудилердин мезгилин күтүүсү менен анын четке кагылышы каралат.

Read Article →

Эрдоган акылдуу чыкты

2012-жылдын 5-сентябры. Бир жыл мурун март айында Сириядагы нааразылыктар империалисттердин кыжырын келтирүүсү менен жарандык согушка айланып, Түркиянын түштүк чек арасынан качкындар агымы башталган. Оппозиция бул көзөмөлсүз абал үчүн бийликти сындаса, ошол кездеги премьер-министр Режеп Тайып Эрдоган өз партиясынын жыйынында Сирияга баруу жана достук мамилелерди калыбына келтирүү тууралуу маанилүү сөздөрдү айтты.

Read Article →

BOP’layıp Hoplayan AKP’ye

An essential archival research essay on "BOP’layıp Hoplayan AKP’ye", exploring Turkish intellectual history and cultural heritage.

Read Article →

Окурман пикирлери (0)

Пикир калтыруу ↓
Бул макалага азырынча пикир калтырыла элек. Биринчи болуп жазыңыз.

Пикир калтыруу

Пикириңиз редакциялык кароодон кийин жарыяланат. Электрондук дарегиңиз сыр сакталат.